Mỹ lập chiến lược quân sự mới để kiềm chế Trung Quốc ở biển Đông?
Mỹ đang phát triển các chiến thuật mới nhằm kiềm chế sự bành trướng của Trung Quốc trên biển Đông, theo báo Financial Times .
Mỹ đang phải tái cân nhắc, lên kế hoạch cho các chiến thuật mới sau khi Trung Quốc thời gian qua tăng cường các hoạt động mà Washington gọi là khiêu khích nhằm củng cố những tuyên bố chủ quyền trên hầu hết biển Đông, đe dọa thay đổi nguyên trạng trên biển Đông, vốn là một trong những đường hàng hải quan trọng nhất cho nền kinh tế toàn cầu.
Thử thách lớn nhất của quân đội Mỹ là phải tìm ra chiến thuật có thể kiềm chế những động thái quy mô nhỏ của Trung Quốc mà không phải đẩy căng thẳng leo thang thành xung đột quân sự, theo nhận định của Financial Times (Anh) ngày 10.7.
“Nỗ lực của chúng tôi trong việc kiềm chế Trung Quốc ở biển Đông rõ ràng chưa hiệu quả”, một quan chức cấp cao Mỹ giấu tên tiết lộ với Financial Times.
Tình hình căng thẳng trên biển Đông phủ bóng Đối thoại Kinh tế và Chiến lược Mỹ-Trung, bắt đầu vào ngày 9.7 tại thủ đô Bắc Kinh.
Phái đoàn Mỹ, dẫn đầu là Ngoại trưởng John Kerry và Bộ trưởng tài chính Jack Lew phải đối mặt với nhiệm vụ khó khăn khi vừa phải tăng cường quan hệ với Bắc Kinh lại đồng thời phải thể hiện quan điểm của Mỹ về tham vọng bá quyền trên biển và những vụ tin tặc của Trung Quốc .
Ngoại trưởng Mỹ John Kerry ngày 9.7 đã nói Mỹ không muốn "kiềm chế" Trung Quốc và hoan nghênh một Trung Quốc ổn định, hòa bình và đóng góp có trách nhiệm cho khu vực.
Theo Financial Times, một trong số những động thái thể hiện Mỹ đang lập chiến thuật mới là việc điều động máy bay trinh sát P-8A Poseidon đến bãi Cỏ Mây (thuộc quần đảo rường Sa và đang bị Philippines chiếm đóng) trên biển Đông.
Trước đó, tàu Trung Quốc đang bao vây ngăn chặn tàu Philippines tiếp tế cho lực lượng lính thủy đánh bộ Philippines đồn trú trên một chiếc tàu mắc cạn gần bãi Cỏ Mây. Các máy bay trinh sát Mỹ đã bay ở độ cao thấp để đảm bảo tàu Trung Quốc thấy.
“Động thái này là để gửi thông điệp ‘chúng tôi biết các bạn đang làm gì, hành động của các bạn sẽ lãnh lấy hậu quả và chúng tôi có khả năng, ý chí và chúng tôi có mặt tại đây”, một cựu quan chức Lầu Năm Góc nhận định.
Ngoài ra, chiến thuật mới của Mỹ có thể là tăng cường sử dụng máy bay trinh sát trên biển Đông, chụp ảnh và công bố những bức ảnh và video hoạt động hàng hải của Trung Quốc, theo Financial Times.
Một số quan chức Mỹ cho rằng Trung Quốc sẽ ngừng lại các hoạt động bành trướng nếu bức ảnh hoặc video cho thấy tàu của họ đang uy hiếp ngư dân Việt Nam hoặc Philippines được công bố trên các phương tiện báo đài.
Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương của Hải quân Mỹ đã được lệnh tiến hành phối hợp với các nước khu vực châu Á-Thái Bình Dương để phát triển một hệ thống thông tin hàng hải khu vực, cho phép chính phủ các nước ở tây Thái Bình Dương nắm được thông tin chi tiết vị trí tàu thuyền trong khu vực.
Mỹ đã cung cấp cho Philippines, Nhật Bản và các quốc gia khác trong khu vực các thiết bị radar và những hệ thống giám sát khác, để từ đó xây dựng một mạng lưới chia sẻ thông tin lớn hơn.
Các quan chức Mỹ còn đề xuất chiến thuật triển khai thêm các tàu hải cảnh đến biển Đông để đối phó với các hoạt động của tàu Trung Quốc và sử dụng các tàu hộ tống Mỹ hộ tống ngư dân Philippines và các quốc gia khác đến những khu vực mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền phi lý trên biển Đông.
Website của Hải quân Mỹ vừa đăng hình ảnh 3 tàu khu trục thuộc lớp Arleigh Burke được trang bị hệ thống phòng thủ tên lửa Aegis cùng tuần tra ở biển Đông.
Chính quyền Tổng thống Barack Obama từng tuyên bố Mỹ có "lợi ích quốc gia" ở biển Đông hồi năm 2010. Kể từ đó, Trung Quốc chiếm bãi cạn tranh chấp Scarborough trên biển Đông mà Philippines tuyên bố chủ quyền vào năm 2012.
Bắc Kinh tiếp tục gia tăng các hoạt động xây dựng trái phép ở Trường Sa, rồi đặt giàn khoan trái phép Hải Dương-981 vào vùng biển Việt Nam, điều tàu đâm chìm tàu cá Việt Nam và bắt giữ trái phép ngư dân Việt Nam. Mỹ cũng đã điều các máy trinh sát bay quanh giàn khoan Hải Dương-981.
Bà Bonnie Glaser, chuyên gia châu Á thuộc Trung tâm chiến lược quốc tế (Mỹ), nhận định các chuyến bay trinh sát cho thấy Mỹ quan tâm đến giải pháp hòa bình và phản đối hành động khiêu khích của Trung Quốc.
Tuy nhiên, bà Glaser cho biết thêm: “Tôi hoài nghi liệu những chuyến bay trinh sát như thế này có đủ để kiềm chế các hàng động của Trung Quốc hay không”.
Trong số ra hôm qua 9-7, World Affairs nhận định Trung Quốc đang tăng cường dùng tàu cá và tàu dân sự để tấn công tàu bè các nước láng giềng trên biển Đông nhằmkhẳng định chủ quyền bất hợp pháp.
Vào lúc tàu Việt Nam và Trung Quốc đối đầu nhau trên Biển Đông tại khu vực giàn khoan Trung Quốc, trong thời gian gần đây, phi cơ trinh sát Mỹ bắt đầu xuất hiện trên khu vực. Sự kiện khác lạ này phải chăng là một chiến thuật bắt đầu được Mỹ áp dụng để đối phó với các hành động của Bắc Kinh bị đánh giá là « khiêu khích », « gây bất ổn định » trong vùng ? Theo nhật báo Anh Financial Times, số ra hôm nay, 10/07/2014, sự kiện đó có thể được xem là chiến thuật mới đang được Bộ Quốc phòng Mỹ áp dụng để răn de Trung Quốc.
Theo tờ báo, chiến thuật mới được Lầu Năm Góc triển khai bao gồm nhiều thành tố, trong đó có việc sử dụng một cách thường xuyên hơn và mạnh bạo hơn các loại phi cơ trinh sát cũng như tàu hải quân ngay tại khu vực có tranh chấp.
Sự kiện đầu tiên phản ánh chiến thuật mới đó diễn ra vào tháng Ba vừa qua khi Mỹ cho một chiếc phi cơ trinh sát P-8A bay ngang qua bãi Second Thomas Shoal ở khu vực Trường Sa. Tại nơi đó, tàu Trung Quốc đang phong tỏa đường tiếp tế cho một toán thủy quân lục chiến Philippines đồn trú trên bãi mà Manila tuyên bố chủ quyền nhưng bị Bắc Kinh tranh chấp. Phi cơ Mỹ đã bay rất thấp, sao cho phía Trung Quốc có thể nhìn thấy được.
Cũng như vậy, lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam mới đây đã cho biết là vào ngày 30/06 vừa qua, một chiếc máy bay EP3 của Mỹ cũng đã bay qua khu vực có giàn khoan HD-981 của Trung Quốc, và ở độ cao rất thấp, chỉ khoảng 200m. Sau đó, có thêm một chiếc trinh sát cơ RC135 của Mỹ bay ở độ cao 3.000m. Đây là một khu vực dầy đặc tàu Trung Quốc được phái tới để bảo vệ giàn khoan của họ.
Trả lời báo Financial Times, một cựu quan chức Lầu Năm Góc quen thuộc với những hoạt động kể trên xác nhận đó là một chiến thuật mới của Hải quân Mỹ : « Thông điệp là ‘chúng tôi biết những gì quý vị đang làm, hành động của quý vị sẽ có hậu quả, chúng tôi vừa có khả năng vừa có quyết tâm và chúng tôi đang hiện diện ở đây’. »
Đối với Hoa Kỳ, thách thức hiện nay là làm sao có được phương cách hữu hiệu nhằm đối phó với chiến lược tằm ăn dâu của Trung Quốc tại Biển Đông, tức bành trướng từ từ nhưng một cách vững chắc chắn trên các khu vực mà họ đòi chủ quyền. Khó khăn đối với quân đội Mỹ là làm sao ngăn chặn được các hành động gặm nhắm của Trung Quốc trên quy mô nhỏ, sao cho tình hình không leo thang thành xung đột quân sự trên binh diện rộng.
Không phải là ngẫu nhiên mà gần đây, ngành ngoại giao Mỹ đã cực lực lên tiếng đả kích các hành động của Trung Quốc bị cho là nhằm thiết lập một hiện trạng mới trong vùng. Đó là những việc như đưa giàn khoan xuống hoạt động tại những vùng tranh chấp với Việt Nam, cho xây dựng hạ tầng cơ sở kiên cố trên những thực thể địa dư mà họ từng dùng võ lực đánh chiếm của Việt Nam hay Philippines, ban bố những luật lệ gọi là quốc gia nhưng lại áp dụng trên những khu vực mà Trung Quốc đơn phương cho là của mình.
Ngoài việc tích cực sử dụng máy bay do thám và đưa tàu đến hoạt động gần khu vực các tranh chấp, Hoa Kỳ cũng nghĩ đến khả năng công bố rộng rãi hình ảnh hoặc video về các hành vi thái quá của Trung Quốc trên biển. Một số quan chức Mỹ cho rằng nếu hình ảnh tàu Trung Quốc xách nhiễu ngư dân Việt Nam hay Philippines được loan truyền rộng rãi, điều đó có thể khiến Bắc Kinh chùn tay.
Sau cùng, trong các chiến thuật mới đó, Mỹ cũng sẽ giúp các nước trong vùng có thông tin nhanh chóng và kịp thời về vị trí các con tàu trong khu vực. Mỹ đã cung cấp cho Philippines, Nhật Bản và một số nước khác trong khu vực các thiết bị radar và hệ thống giám sát, và hiện đang tìm cách để tích hợp thông tin thu thập được vào một mạng lưới khu vực rộng lớn hơn, có chức năng chia sẻ dữ liệu
Theo World Affairs, Trung Quốc đang liên tục mua sắm các loại vũ khí như tàu ngầm, tàu chiến, thủy lôi… để hiện thực hóa giấc mơ chủ quyền bất hợp pháp trên biển Đông. Tuy nhiên Bắc Kinh còn đang tận dụng lực lượng tàu “dân sự” để gây hấn trên biển Đông và đây là một chiến lược rất quan trọng của nước này.
Tháng 7-2013, Trung Quốc cải tổ hoàn toàn lực lượng tàu dân sự, đưa toàn bộ các tàu tuần tra ngư nghiệp, tàu chống buôn lậu… vào một cơ quan duy nhất là Tổng cục Hải dương quốc gia (SOA). Kể cả lực lượng hải cảnh (CCG) cũng nằm dưới quyền của SOA. “Chính CCG và SOA làm những công việc bẩn thỉu trên biển Đông, trong khi tàu và máy bay của quân đội Trung Quốc bảo vệ các tàu gây hấn của CCG và SOA” - World Affairs cho biết.
Chiến lược của Trung Quốc là triển khai vũ lực quy mô nhỏ để từng bước lấn chiếm vùng lãnh thổ không thuộc về mình và gửi đi thông điệp rằng: “Đây là vùng đất của chúng tôi”. Giáo sư James Holmes thuộc ĐH Hải quân Mỹ gọi chiến lược của Bắc Kinh trên biển Đông là “ngoại giao cây gậy nhỏ”, nghĩa là sử dụng lực lượng phi quân sự để theo đuổi mục tiêu quân sự, trong trường hợp này là đòi chủ quyền.
Những hành vi như phun vòi rồng hay đâm tàu Việt Nam trên biển Đông đều là những hành động nằm trong chiến lược “cây gậy nhỏ”. World Affairs đánh giá nếu không bị ngăn chặn, Trung Quốc sẽ dần dần kiểm soát biển Đông. Sử dụng tàu CCG và SOA thay vì tàu chiến của quân đội Trung Quốc sẽ tránh bị mang tiếng là dùng vũ lực gây hấn.
Trung Quốc sử dụng chiến lược phi quân sự này. Như giáo sư Holmes đánh giá, các tàu của SOA và CCG mang tiếng là tàu dân sự nhưng thực tế là tàu bán quân sự, có sức mạnh lớn hơn tàu dân sự các nước láng giềng Đông Nam Á nên Bắc Kinh không cần dùng tàu quân sự.
Ví dụ điển hình của việc Trung Quốc dùng lực lượng này ở biển Đông là việc Tổng công ty Dầu khí hải dương Trung Quốc (CNOOC) đưa giàn khoan Hải Dương 981 tới vùng thềm lục địa của Việt Nam. Giàn khoan này không phải là một tàu quân sự. Bắc Kinh cũng điều động 80 tàu hải giám bảo vệ giàn khoan này. Mà các tàu hải giám thực tế đều là tàu quân sự cũ.
Ngoài ra, Trung Quốc cũng dùng tàu cá để tấn công, đâm các tàu Việt Nam hoạt động ở gần khu vực Trung Quốc đặt giàn khoan. Trước đó tàu CCG đã bị cáo buộc tấn công tàu Việt Nam nhưng đây có lẽ là lần đầu tiên Bắc Kinh dùng tàu cá để đâm chìm tàu nước láng giềng. World Affairs cho biết trên thực tế các tàu cá Trung Quốc thường được tàu Cục Quản lý đánh bắt cá thuộc SOA đi kèm bảo vệ để dễ dàng thực hiện các hành vi gây hấn.
Thâm hiểm hơn, hồi tháng 5 Bắc Kinh thông báo SOA sẽ quản lý một mạng lưới các nhóm “quản lý tình hình sinh thái” và “tiến trình phát triển” các đảo của Trung Quốc.
Bắc Kinh có ý đồ đưa các nhóm này tới các quần đảo không thuộc chủ quyền nước này trên biển Đông nhằm “khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi”.
Các hành động này đều nhằm mục tiêu quân sự là đòi chủ quyền bằng cách tạo ra thực tế mới, buộc các nước láng giềng phải chấp nhận. Trung Quốc muốn tìm cách chứng tỏ rằng các đảo này thuộc “chủ quyền” nước này và với việc đưa các nhóm dân sự tới giám sát, Bắc Kinh có thể bác bỏ cáo buộc là dùng lực lượng quân sự.
World Affairs đánh giá Mỹ là thế lực duy nhất có thể ngăn chặn tham vọng bá quyền của Trung Quốc trên biển Đông. Washington hiểu rằng để bảo vệ chủ quyền của các nước Đông Nam Á thì cần phải cản trở ý đồ thâm độc của Bắc Kinh.
Năng lực hải quân của Trung Quốc còn lâu mới sánh được với Mỹ. Trung Quốc chỉ có một tàu sân bay còn Mỹ có đến sáu. Mỹ có 12 tàu tuần dương tên lửa ở Thái Bình Dương, Trung Quốc không có chiếc nào. Mỹ có 29 tàu khu trục tên lửa ở khu vực, Trung Quốc chỉ có tám. Bắc Kinh đang nỗ lực tăng cường sức mạnh hải quân nhưng một chiến lược đối đầu với Mỹ là điều không tưởng đối với Trung Quốc.
Bắc Kinh đang thể hiện rõ tham vọng bành trướng tại khu vực. "Đường lưỡi bò” đòi chủ quyền toàn bộ biển Đông, một khu vực lớn hơn cả Ấn Độ. Chắc chắn Trung Quốc không thể dùng tàu dân sự để tuần tra cả vùng biển này. Hải quân Trung Quốc sẽ hành động nếu Bắc Kinh quyết chiếm biển Đông. Trung Quốc đang chơi một trò chơi lâu dài.
Bắc Kinh đang xây dựng lực lượng hải quân với mong muốn có ngày chiếm toàn bộ biển Đông. Cho tới thời điểm đó, Bắc Kinh vẫn sẽ sử dụng lực lượng dân sự để tìm cách thay đổi hiện trạng biển Đông.
From : BBC , Thanh niên ,.........