Hình ảnh Người Việt đang .... rất xấu ?
Trong vài năm trở lại đây số lượng người VN đi du lịch nước ngoài mỗi năm một tăng nhanh, nhất là những 'mùa' du lịch như hè, Giáng sinh - tết Tây, tết ta... Và cũng từ đây, trong mắt của người nước ngoài, nhiều hình ảnh không hay của người VN đã xuất hiện và ngày càng rõ nét.
Điều này không những tạo nên sự trăn trở của những người bản xứ - nơi mà người Việt đến tham quan mà còn trở thành mối bận lòng của nhiều người có trách nhiệm với văn hóa Việt hôm nay.
“Xin mời ăn bao nhiêu lấy bấy nhiêu”
Hè năm ngoái, khi đi du lịch Thái Lan, vào một nhà hàng ăn buffet, tôi ngạc nhiên khi nhìn thấy cái biển ghi chữ tiếng Việt: “Xin mời ăn bao nhiêu lấy bấy nhiêu. Nếu ăn không hết sẽ phạt từ 200 baht đến 500 baht. Xin cảm ơn!”.
Chuyện ăn uống này đã thành câu chuyện buồn của khách du lịch Việt không chỉ ở Thái Lan mà còn cả ở Singapore. Tại Singapore, biển ghi bằng tiếng Việt (và chỉ có duy nhất tiếng Việt): “Lấy vừa đủ ăn”. Quả thật, phải vào tận nơi mới biết tại sao người ta phải trưng những cái biển đấy. Nhà hàng đông khách, ai ai cũng xếp hàng đợi đến lượt mình lấy đồ ăn. Bỗng dưng một cặp đôi người Việt từ đâu ùa tới chen ngang. Những người xung quanh chỉ biết lắc đầu cười. Hai người này lấy những năm, sáu con hàu, trong khi người phục vụ bàn đang tách từng con hàu một cho khách. Vào một nhà hàng khác thì lại gặp một anh người Việt ăn tham, bê mấy đĩa đồ ăn đầy bự về bàn, cứ như kiểu không lấy thì sợ ai “hốt” hết, ăn không hết rồi bỏ bê luôn.
Có thể nhìn nhận đây đã trở thành một thói quen xấu của người VN. Một thói xấu gần như khó sửa. Người Việt bất chấp cái bụng của mình có thể ăn được bao nhiêu, mà ăn bằng “mắt”, lấy cho sướng tay, kể cả những món ăn lạ, không hợp khẩu vị, và để trên bàn ngồi ngắm nhìn như thành tích, rồi bỏ đi, trong ánh mắt vừa khó chịu vừa kinh ngạc của những người xung quanh. Lý giải cho điều này thật nhiều chuyện phải bàn. Thói quen? Sự nhận thức lệch pha về khả năng ước lượng? Hay sự sang trọng tức thời? Hoặc một yếu tố nào khác?
Những tiếng xấu về ứng xử thiếu văn hóa của người VN ngày càng lan truyền mạnh mẽ. Sự thụt lùi về văn hóa đang trở thành một nạn lớn đối với thế hệ trẻ của đất nước. Đầu tiên chỉ là sự thiếu tôn trọng cá nhân nhưng sau đó sẽ thành sự thiếu tôn trọng, phân biệt đối xử cho quốc thể.
“Đi vệ sinh nhớ dội nước”
Thêm một lần choáng nữa ở nhà vệ sinh khi tôi bắt gặp cái biển to tướng, đánh máy bằng tiếng Việt hẳn hoi “đi vệ sinh nhớ dội nước” được gắn trên một nhà hàng đồi cát trên đất Thái. Vẫn đáng chú ý là chỉ có mỗi tiếng Việt mà không có ngôn ngữ khác.
Chuyện đi vệ sinh cũng là chuyện tế nhị, và với du khách người Việt thì phải luôn có sự nhắc nhở “giữ vệ sinh chung”, như nhắc trẻ mẫu giáo, nhưng cũng chỉ là “nước đổ lá khoai”. Họ cứ thẳng tiến “vào”, và đi “ra” tự nhiên, để người đến sau phải nhăn mặt bởi những gì người đi trước để lại. Đã có những chuyện cười ra nước mắt ở châu Âu, du khách Việt bị nhốt trong toilet, bởi muốn cửa mở ra thì phải có động tác giật nước xả.
Còn chuyện xả rác bừa bãi thì nhiều vô kể. Hay gặp nhất là ở sân bay. Có lần tôi đang ở sân bay Đài Loan, vì thời tiết xấu nên bị hoãn chuyến bay lại 2 giờ. Sân bay đông người không đủ chỗ ngồi, rất nhiều người nước ngoài phải đứng. Thế mà một đoàn người Việt, toàn những người trẻ 8X, 9X lôi báo ra trải dưới sàn ngồi, lôi bài ra đánh reo hò ầm ĩ. Đến khi đứng dậy thì báo mỗi chỗ một mảnh, mặc đấy cho nhân viên sân bay dọn dẹp. Đúng hôm ấy, chủ đề tôi chia sẻ lại là: bản sắc văn hóa và mối quan hệ với hành vi ứng xử.
Bài nói làm tôi ngậm ngùi lâu không hẳn chỉ vì sự cảm xúc quá lên khi trình bày về văn hóa người Việt mà đó là những gì thuộc về lòng tự trọng.
“Sorry, turn back please”
Tôi ít khi nói về những gì mình trải qua nếu mình có điều kiện hơn những cá nhân khác dù chỉ là một nhóm. Nhưng kinh nghiệm học tập tại Singapore từ những năm sau đại học khoảng 1999 - 2000 đến những cơ hội tập huấn về tư vấn ở một vài quốc gia như: Philippines, Malaysia hay xa hơn là Đan Mạch thì chuyện ứng xử đặc thù của người Việt vẫn là sự trăn trở tất bật trong suy nghĩ mỗi khi tình cờ gặp đồng hương xa xứ. Vừa mừng, vừa lo vì không biết mình có phải nhạy cảm quá đáng... Hay chuẩn bị gặp một tình huống đặc biệt nào đó trong cuộc sống từ người đồng hương ấy.
Dép trong nhà vệ sinh công cộng cũng bị lấy cắp
Có lần tôi lang thang ở Singapore và tình cờ gặp một sinh viên rất trẻ được một giải thưởng công nghệ. Vốn đang nghiên cứu về nghệ thuật nói trước công chúng, tôi sẵn sàng nhận lời mời để tham gia buổi nhận thưởng của bạn ấy cách trung tâm TP 3 km. Cùng lên chuyến xe taxi do một tài xế người gốc Malaysia lái. Anh ta từ chối thẳng thắn, không chịu chở cả tôi và cậu sinh viên ấy khi hai lần đề nghị cài dây an toàn nhưng chàng trai cứ giả vờ không nghe thấy. Tôi hỏi cậu ta không nghe rõ à. Cậu bảo: Nghe chứ, nhưng bên mình có cần cài đâu. Đi có chút xíu cài chi cho mệt. Không chở thì đi xe khác...
Có lần tôi lang thang ở Disneyland từ sáng sớm đến khuya chỉ để làm một thao tác khá đơn giản. Vốn khi học sau đại học ngành quản trị hành vi trong tổ chức, tôi muốn xem xét hành vi giám sát thương mại ở các khu vui chơi. Chọn Disneyland làm điểm đến, tôi kiên nhẫn chờ đợi, quan sát.
Mọi sự cứ lặng lẽ trôi nếu như không có cảnh nao lòng và buốt dạ. Một du khách bị tống cổ ra khỏi vị trí cuối cùng khi chuẩn bị được dạo chơi để hàn huyên cùng chị hằng. Người phụ trách giám sát trưng ra bằng chứng là một hình ảnh. Ban đầu, vị khách ấy đứng sau khoảng 8 người khách Tây và 4 trẻ em trong nước (có lẽ là người Hồng Kông hay Trung Quốc). Nhưng hình ảnh ghi nhận từ camera cho thấy anh ta đã len lỏi hai lần để tiến hơn 12 bậc để được lên sớm. Hành vi ấy được thực hiện bằng cách khều người phía trước để ra hiệu tìm người quen, nhưng rồi khi đến vị trí mới, anh ấy lại “sorry” để tiếp tục thực hiện. Và người cuối cùng tìm được cũng không phải người quen.
“Sorry, turn back please”. Câu hỏi “Anh đến từ VN?” cất lên bởi giọng lơ lớ của cô nhân viên giám sát làm tôi điếng người. Cái đau như vọng từ tiềm thức về hành vi công cộng bị xem thường hay sự xem thường chính mình của người Việt? (Còn tiếp)
Và một chuyện xấu nữa có thể kể đến là việc đi mua sắm. Người Việt đi du lịch và mua sắm nhưng gần như không có nhiều kiến thức về hàng hóa. Do đó khi mua sắm, nhiều người đã trở thành “trưởng giả học làm sang”, mua sắm vô tội vạ, đua nhau mua theo kiểu “anh có gì ả có đó”, khi mua, lấy hàng chọn hàng vứt bừa bãi lộn xộn, bới tung cả lô hàng... chưa kể chuyện “rình” để ăn cắp vặt.
Tháng 6.2013, một bức ảnh chụp biển cảnh cáo hành vi ăn cắp vặt có in tiếng Việt (dưới là dòng chữ dịch sang tiếng Nhật) gây xôn xao. Tấm biển cảnh cáo có nội dung: “Ăn cắp vặt là phạm tội. Nếu ăn cắp vặt thì bị phạt tù dưới 10 năm. Ngay khi phát hiện ăn cắp vặt thì chúng tôi sẽ thông báo cho cảnh sát ngay lập tức”.
Tiếng xấu ngày càng lan truyền mạnh mẽ
Tất nhiên không thể đánh đồng tất cả người VN đều mang những "tật" trên, nhưng đó cũng là một bộ phận không nhỏ. Và trong mắt không ít người ngoại quốc, nhiều trường hợp khách du lịch VN đã trở thành "con sâu làm rầu nồi canh". Những tiếng xấu về ứng xử thiếu văn hóa của người VN ngày càng lan truyền mạnh mẽ. Sự thụt lùi về văn hóa đang trở thành một tệ nạn lớn đối với thế hệ trẻ của đất nước. Đầu tiên chỉ là sự thiếu tôn trọng cá nhân nhưng sau đó sẽ thành sự thiếu tôn trọng, phân biệt đối xử cho quốc thể. Thử hỏi, với những tiếng xấu về văn hóa đó, làm sao thế hệ trẻ có đủ tự tin để hòa nhập và phát triển đất nước?
Tính cách có một phần yếu tố di truyền, song một phần lớn khác là do ảnh hưởng của sự giáo dục (trong gia đình, nhà trường) và môi trường xã hội tác động đến. Do đó, tính cách ấy không thể bất biến được. Muốn thay đổi tính cách, con người cần phải đặt trong môi trường nhất định. Nếu như trong một cộng đồng, một xã hội được thắt chặt kỷ cương, đạo đức xã hội, pháp luật nghiêm minh, người thực thi pháp luật không nể nang bất cứ ai, tạo ra xã hội thực sự dân chủ, minh bạch thông tin thì những thói xấu như tham ăn, háo danh, sĩ diện, tùy tiện... sẽ khó có đất mà tồn tại.
Ngoài ra, xã hội cần có sự tuyên truyền mạnh mẽ về việc chống lại các thói quen xấu đã, đang và có xu hướng được hình thành. Bản thân mỗi cha mẹ cần là một tấm gương sáng để con cái noi theo. Nhà trường cần chú trọng khâu rèn luyện đạo đức, nếp sống, thói quen cho trẻ. Bên cạnh dạy kiến thức, nhà trường và gia đình cần dạy dỗ nhiều hơn về văn hóa giao tiếp và ứng xử. Có như vậy mới góp phần đưa văn hóa VN trở thành một điểm sáng trong mắt bạn bè thế giới.
***********
Người Việt ra nước ngoài khác hẳn, về Việt Nam lại là người Việt
VOV.VN - Ra nước ngoài, người Việt không ông ổng gọi nhau ở sân bay, không hút thuốc bừa bãi, không nhổ toẹt ra đường, biết bỏ rác vào thùng…
Một anh bạn làm hướng dẫn viên du lịch, thường dẫn tour đưa khách Việt Nam tham quan các nước Đông Nam Á, kể: “Rất lạ là chỉ sau hơn 3 giờ bay, đoàn du lịch người Việt gồm đủ các thành phần, bỗng nhiên lột xác trở thành người lịch sự văn minh ở đảo quốc sư tử - Singapore.”
Mọi người không ông ổng gọi nhau ở sân bay, không hút thuốc bừa bãi, không nhổ toẹt ra đường, biết bỏ rác vào thùng…
Trước chuyến đi, anh bạn hướng dẫn viên đã kể với nhóm khách của mình rằng, một cô gái người nước ngoài hút thuốc trong tháng máy ở Singapore từng bị phạt roi. Còn bây giờ nếu ai nghiền quá bất tuân quy định thì cứ chuẩn bị $200 - $1000 tiền phạt. Chẳng biết câu chuyện ấy có tác dụng hay người Việt mình sang thấy mọi thứ tinh tươm nên không nỡ?
Một nhóm các bạn trẻ nước ngoài đang nhặt rác ở vịnh Hạ Long.
Thế nhưng cũng rất lạ, chỉ sau 3 giờ bay, đáp xuống Nội Bài, tất cả những gì thuộc về lịch sự, văn minh mà họ đã thể hiện ở Singapore bỗng dưng biến sạch. Có cảm giác như mọi hành vi thiếu ý thức chưa bộc lộ ở bên kia chẳng qua là nén lại, tích tụ lại để về đến Việt Nam là xổ ra, bung ra cho bằng hết, cho đã.
Rồi có ông Tây, mắt xanh mũi lõ ở xứ văn minh hẳn hoi, thế nhưng phóng xe ầm ầm ở Hà Nội mà chẳng thấy đội mũ bảo hiểm; có ông đi bộ trên phố nhổ phì phì, phát gớm! Tất nhiên số này rất ít.
Tại sao lại có hiện tượng lạ như thế? Phải chăng pháp luật (hay môi trường thực thi pháp luật) đã chi phối, đã can thiệp mạnh mẽ tới ý thức (với nghĩa phổ thông của từ này)?
Một người nếu không được bố mẹ dạy dỗ, sống biệt lập với những chuẩn mực đạo đức và dư luận xã hội, thì chắc chắn đến 20 tuổi vẫn hồn nhiên vạch quần tiểu tiện giữa phố mà chẳng hề nghĩ rằng hành vi ấy sẽ bị lên án.
Tuy nhiên, giáo dục gia đình và dư luận xã hội là những yếu tố ít có sự ràng buộc, lại phụ thuộc nhiều vào mỗi gia đình và từng cộng đồng nên không có chuẩn mực chung. Vì thế không thể tuyệt đối hóa trách nhiệm xây dựng và hình thành ý thức cho gia đình, đặt cả cái gánh nặng “ý thức và nhân cách” của mỗi cá nhân lên đôi vai gia đình là vô trách nhiệm. Luật pháp phải làm tròn chức phận của nó. Pháp luật và ý thức có mối quan hệ khăng khít. Luật không nghiêm thì đừng đòi hỏi ý thức cao.
Chắc không có quốc gia nào mà người tham gia giao thông lại dám giỡn mặt, trêu ngươi, “bóp mũi” cảnh sát như ở ta.
Ở Mỹ, khi thấy hiệu lệnh dừng xe thì lái xe phải giảm tốc độ, tấp vào lề, bật đèn trong xe (nếu tối trời), hai tay để trên vô lăng (ở vị trí bên ngoài có thể quan sát rõ nhất), ngồi nguyên tại chỗ và chờ cảnh sát tới. Có ông người Việt mới sang, chưa thuộc hết quy định bèn mở cửa nhảy xuống, thiếu chút nữa cảnh sát cho ăn đạn.
Còn ở ta thì thế nào nhỉ? Thấy cảnh sát giơ gậy là một số quay đầu chạy hoặc bặm trợn liều lĩnh rồ ga vượt qua. Bởi thế mới có hình ảnh giằng co rất phản cảm.
Pháp luật bị đem ra làm trò cười như thế thì đừng vội trách người dân thiếu ý thức. Bởi người bảo vệ pháp luật còn chưa có ý thức bảo vệ (sự nghiêm khắc và tính chính đáng) pháp luật thì còn nói gì nữa?
***********
Nhục nhã người Việt từ visa nhập cảnh
Bắt đầu từ ngày 12/8/2014, Thái Lan buộc người Việt Nam phải xin thị thực (visa) trong trường hợp không vì mục đích du lịch.Điều này là phương cách để siết chặt việc người Việt nhập cảnh vào nước này để lao động bất hợp pháp.
Điều bất ngờ là, ở khu vực Asean Thái Lan chỉ áp dụng điều này cho công dân hai nước là Việt Nam và Campuchia. Cái gì đang diễn ra? Tại sao Thái Lan lại kì thị Việt Nam đến vậy? Bản chất của vấn đề này là gì?
.
Hạ sách – Gây tổn thương?
Sau quyết định của Thái Lan, ông Nguyễn Văn Mỹ (Giám đốc Công ty du lịch Lửa Việt) được báo Thanh Niên [1] dẫn lời: “Cách dùng visa để ngăn chặn người nước ngoài, trong đó có người Việt Nam, vào Thái Lan để lao động bất hợp pháp là hạ sách. Mặc dù phía Thái cam kết không ảnh hưởng đến khách du lịch thuần túy, nhưng tôi cho rằng quy định máy móc này đánh động tới lòng tự trọng của người Việt và có thể lượng du khách Việt đến Thái sẽ sụt giảm mạnh trong thời gian tới”.
Trên cơ sở đánh giá quyết định này là “hạ sách, gây tổn thương” nên ông Trần Vĩnh Lộc (Giám đốc Công ty du lịch Lạc Hồng Voyages) cũng đưa ra quan điểm: “Năm 2015 bắt đầu thực thi cộng đồng chung ASEAN […] Vì thế, việc Thái Lan đưa ra chính sách mới nhằm ngăn chặn lao động Việt Nam vào Thái là một hàng rào kỹ thuật để hạn chế người Việt qua Thái làm việc trong thời gian tới. Vậy thì, Việt Nam cũng có thể dựng lên hàng rào kỹ thuật tương tự đối với công dân Thái Lan”.
Tiếp đó, cũng thông qua trao đổi với báo Thanh Niên Online vào sáng 13/08, ông Nguyễn Văn Tuấn (Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch) cho biết đang kiểm tra lại thông tin nhằm đánh giá tình hình để từ đó đưa ra biện pháp với Thái Lan: “Thực tế là có người Việt lợi dụng du lịch để lao động bất hợp pháp ở Thái Lan, chúng tôi phản đối tình trạng này. Tuy nhiên Thái Lan cần thực hiện các biện pháp kiểm soát theo thông lệ quốc tế về việc đi lại tự do giữa hai nước. Các biện pháp mà Thái Lan đưa ra hiện nay gây tổn thương cho du khách Việt Nam và phương hại đến quan hệ tốt đẹp giữa hai quốc gia”.
Thông qua cả ba phát biểu, hai trong đó là của đại diện công ty du lịch, còn lại là vị quan chức bên Tổng cục Du lịch, thì việc Thái Lan đưa ra quyết định về visa trên là hạ sách, gây tổn thương đến lòng tự trọng người Việt (du khách Việt), làm phương hại quan hệ hai quốc gia. Và Việt Nam có thể dựng lên một hàng rào “thanh lọc” tương tự như Thái Lan đã làm vào ngày 12/08 vừa qua.
Người Việt dễ tổn thương nhưng dư lòng tự trọng?
Thái Lan không phải lần đầu tiên đụng chạm đến du khách Việt, mà trước đó, họ từng có biện pháp kiểm soát du khách tại cửa khẩu Aranyapathet, trong đó buộc du khách Việt Nam phải đưa ra 700 USD (20.000 bath) ra ngang mặt để camera đặt ở khu vực hải quan chụp hình rồi mới cho nhập cảnh. Đồng thời, có một bảng cảnh báo đặt tại cửa khẩu với nội dung: “Công dân từ các nước sau có thể bị xem xét bởi các nhân viên: Afghanistan, lgeria, Bangladesh, Iran, Iraq, Triều Tiên, Pakistan, Sri Lanka, Sudan, Saudi Arabia, Việt Nam.”
"Công dân từ các nước sau có thể bị xem xét bởi các nhân viên: Afghanistan, Algeria, angladesh, Iran, Iraq, Triều Tiên, Pakistan, Sri Lanka, Sudan, Saudi Arabia, Việt
Nam.”
Cũng cách đây hai tháng, vào ngày 17/06/2014, trên bản tin tức của kênh CH3 [2] đưa tin một băng nhóm người Việt (8 người) bị bắt do ăn trộm, khẩu hiệu của họ là:
“Đã ra tay là phải có kết quả. Vét sạch, miễn bán được là gom về nước”.
Chưa kể, nếu ai có dịp đi Thái Lan, khi qua các cửa khẩu sẽ không hiếm gặp các trường hợp nhóm người Việt đang bị gom lại để chờ trục xuất về nước với lý do lách visa, số người này ngoài phạm pháp thì phần lớn là bị “gom-bắt-quét” tại các nhà hàng Thái do nhập cư trái phép.
Vấn đề ở đây không phải là ta phản ứng lại ngay tức thì bằng lòng tự trọng, sự tổn thương của người Việt. Mà hãy tự nhìn lại và đặt câu hỏi, tại sao Thái Lan lại làm vậy với ta, tại sao lại kỳ thị với cái tên Việt-Nam đến như vậy?
Người Việt Nam có lợi dụng sơ hở về quản lý của Thái Lan để lao động trái phép không? – Có!
Người Việt Nam có những hành vi như ăn cắp, ăn trộm, gây ra những vấn đề xã hội trên đất Thái Lan không? – Có!
Như vậy, ta đã thừa nhận những hành vi phạm pháp người Việt trên đất bạn. Vậy thì hà cớ gì ta lại trách cứ đó là hạ sách? Hà cớ gì cho đó là sự tổn thương?
Chúng ta để cho người dân của mình, công dân Việt qua “quậy phá” nước họ. Buộc họ phải có biện pháp cứng rắn. Vậy chúng ta đang kêu thán cái gì?
Cái gian dối trong suy nghĩ – ăn cắp trên tay chân, đã trở thành cái quốc bệnh của người Việt. Vậy chúng ta tự trọng, chúng ta bị tổn thương vì cái gì? Vì chúng ta dư lòng tự ái sao???
Có phải vì lòng tự ái/ tổn thương đó mà từng có một thời kì, chúng ta (truyền thông lẫn không ít người dân) hùa vào để đấu tố Tổng giám mục Hà Nội Ngô Quang Kiệt khi ông nói ra sự thật rằng: "...Chúng tôi đi nước ngoài rất nhiều, chúng tôi rất là nhục nhã khi cầm cái hộ chiếu Việt Nam, đi đâu cũng bị soi xét, chúng tôi buồn lắm chứ!
Chúng tôi mong muốn đất nước mình mạnh lên. […] Còn người Việt Nam chúng ta thì tôi cũng mong đất nước lớn mạnh lắm và làm sao thật sự đoàn kết, thật sự tốt đẹp, để cho đất nước chúng ta mạnh, đi đâu chúng ta cũng được kính trọng…”
Nhưng đến nay thì sao? Những lời ông nói với hiện thực xã hội như thế nào thì ai cũng đều biết rõ. Vậy mà chúng ta càng ngày lại càng giàu lòng tự ái, dễ tổn thương và chỉ biết cúi mình biện hộ. Đó là căn bệnh thủ dâm tinh thần mà không mấy ai muốn đề cập đến.
Để rồi, căn bệnh đó khiến cho nước ta hình thành một thứ “đặc sản” ăn cắp và gian dối, được tô vẽ dưới sự tự trọng – dễ tổn thương. Chính thứ “đặc sản” đó đã làm nên những Đinh Đức Lập gian dối trong nhận giải báo chí quốc gia; những tay ăn cắp tiền thuế của dân như Dương Chí Dũng; những thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang gian dối bằng cấp; những tiếp viên của hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) tuồn hàng ăn cắp tại Nhật; những trường hợp ăn cắp - gian dối trên đất Thái Lan – Nhật Bản – Hàn Quốc… cho đến những chiếc xe ôtô đỗ xuống đường qua đêm mất… 4 cái bánh xe và bị vặt gương [3]; những bưu kiện Iphone 4 khi đến tay người nhận trở thành Nokia 1200 [4].
Hãy ngừng sự thủ dâm tinh thần!
Thay vì chúng ta tự thủ dâm tinh thần lẫn nhau, để rồi nâng cao cái phẩm giá, cái tự trọng đầy sự nhục nhã và bế tắc về căn bệnh ăn cắp – gian dối trên. Khiến cho tiếng Việt bị vinh danh một cách bất đắc dĩ qua các biển hiệu cảnh báo sự trừng phạt khi ăn cắp/ lãng phí đồ ăn. Còn người Việt vốn dĩ tự huyễn hoặc là “con rồng cháu tiên” thì xuất hiện ngày một nhiều trong trong các bản tin/ điểm tin tội phạm của truyền thông các nước. Thảm cảnh đó buộc chúng ta phải biết nhục nhã, phải nhục nhã vì những người Việt ăn cắp – nói dối nơi đất khách quê người hầu hết là những thanh niên – những thế hệ trẻ của đất nước có trình độ biết đọc cho đến trình độ cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ... Phải nhục nhã vì một đất nước đã đẩy người dân tha phương cầu thực, trốn chui trốn nhủi như những con vật hạ đẳng tại đất khách quê người.
Nhục nhã cũng chính vì chúng ta không có một nền giáo dục ra hồn để cho dạy người Việt “đói cho sạch, rách cho thơm”.
Chúng ta thừa lòng tự trọng đầy ảo tưởng khiến chúng ta dễ bị tổn thương, nhưng quên rằng đôi khi cần phải biết nhục, biết nhận sai và biết sửa lỗi. Bởi thế nên chúng ta – những con dân của đất nước Việt Nam đầy dặt dẹo hiện nay có một sự nhạy cảm đến đáng sợ - sự nhạy cảm đó khiến ta hét loạn đối với mọi lời chê bai, trách móc, biện luận bất luận nó đúng sai. Chúng ta ngưỡng vọng với dòng giống cao giá của mình, để rồi chúng ta tự-khiến mình trở nên dễ tổn thương hơn bao giờ hết. Do đó, cái gọi là sự tổn thương/ lòng tự trọng của người Việt chính là sự ảo vọng mê muội không hơn không kém. Mà tất cả những thứ ấy không thể khiến nước ta trở nên giàu mạnh, dân Việt ta trở nên văn minh được.
Vậy nên, thay vào đó, hãy biết nhục-nhã, hạn chế sự biện-hộ sẽ trở thành cơ hội giúp người Việt chúng ta nhìn thẳng được vào sự-thật. Rằng, chúng ta không có bất- kỳ-cái-gì và sự hay-ho nào để cho nước ngoài tôn trọng. Rằng, chúng ta chỉ có thứ sĩ-diện hảo khi suốt ngày thủ dâm 4.000 năm lịch sử, rừng vàng biển bạc, con người năng động, quốc gia hiếu học… trong khi, sự gian dối – háo danh – trộm cắp – bầy đàn – những cái thứ xấu xa về đạo đức đang lan tràn trong xã hội, trong nền chính trị bức bối như một dịch bệnh Ebola lại bị chúng ta che giấu, phớt lờ - makeno và coi nó như một hiện tượng nghiễm nhiên trong đời sống thường nhật.
Chỉ khi nhận thức (từ trong nhục nhã) được như vậy, ta mới biết vì sao Thái Lan lại kì thị người Việt, vì sao nạn ăn cắp - nhập cư chui của người Việt ở các nước sẽ còn dài dài, vì sao tiếng Việt sẽ còn được “vinh danh” chừng nào chúng ta vẫn còn cái kiểu tư duy “con rồng cháu tiên”, ý nghĩ tự ái “hở cái chê nước mình”, quan niệm “tự trọng, tổn thương” khi bị nước ngoài chê trách hay áp dụng các biện pháp trừng phạt người Việt do lỗi của chính người Việt gây ra. Và vì sao (một lần nữa) chúng ta vẫn chỉ là một quốc gia lạc hậu, thua cuộc mà thôi?
Chính sự lạc hậu, thua cuộc đó, kể cả đối với Campuchia, Lào càng khiến chúng ta nhận ra (một lần nữa) là chúng ta không có tư-cách gì, kể cả tư-cách về mặt quốc gia để bảo họ/ dạy họ rằng đó là hạ sách hay thượng sách. Làm sao chúng ta dám dạy bảo quốc gia, công dân nước nào đó khi chúng ta, đất nước chúng ta thua kém và tụt hậu quá nhiều từ giáo dục, chính trị đến cả nền kinh tế tụt hậu… gần cả thế kỷ.
Tại sao? Tại sao?
Chúng ta phải làm sao? Làm thế nào để tránh sự kỳ thị, tránh sự tụt hậu, thua cuộc khủng khiếp đó? Chúng ta không thể bắt một quốc gia không kì thị người Việt bằng sự thương hại, tránh sự tụt hậu bằng sự dễ tổn thương. Mà tốt nhất, hãy ngừng thủ dâm tinh thần – Ngay lập tức. Hãy thừa nhận (và không biện hộ dưới mọi hình thức) cái xấu của chính người Việt (trong đó có quốc dịch ăn cắp và gian dối), đặt ra câu hỏi: Tại sao người Việt lại bị như thế? Tại sao đất nước chúng ta lại bị khinh như thế? Nguyên nhân do đâu? Làm cách nào để xóa bỏ được điều đó?
Nếu vẫn chưa có câu trả lời, hãy tìm đọc ngay tác phẩm Khuyến học – Fukuzawa Yukichi [5], trong đó, ông có nhắc đến việc: “Cả ngàn năm qua, chính phủ nắm trong tay mọi quyền hành trên khắp đất nước. […] Nhân dân chỉ còn biết nhắm mắt tuân theo các chỉ thị của chính phủ. Đất nước ta giống như tài sản riêng của chính phủ,
còn nhân dân chẳng khác nào như những người ăn nhờ ở đậu vậy[…]Chính phủ hiện nay vừa có sức mạnh vừa có đầu óc, nên chẳng ai có thể đọ nổi. Chính phủ ở trên cao trị quốc, mọi thứ đã có chính phủ lo nghĩ và làm cho rồi. Còn chúng ta là loại dân đen ở dưới, cứ có cái ăn để sống là được. Việc nước là chuyện đại sự, là việc của “các quan trên”, chứ đâu phải là việc của lũ dân đen mình là lo”.
Tự khắc, sẽ hiểu, câu chuyện Thái Lan kì thị khách Việt và hàng loạt những tật xấu [6]– bệnh dịch đạo đức – quốc dịch trong xã hội là do đâu?
From : VNTB ,Thanh nien , VOV ,Huỳnh Văn Sơn (Phó chủ tịch Hội Tâm lý học xã hội VN)..........
http://www.ijavn.org/2014/08/vntb-nhuc-nha-nguoi-viet-tu-visa-nhap.html