Tuyển “công chức” theo quy trình này... chế độ CS tự nó sẽ chết
Hoàng Thanh Trúc (Danlambao) - Trừ 4 nước Cộng Sản, tuyệt đại đa số các quốc gia trên thế giới, thi tuyển công chức cho đất nước không có tiểu chuẩn “đảng phái” trong hồ sơ dự tuyển. Nhân tài chứ không là chính khách vì thế “đảng phái” lại càng không có lý do để hiện diện trong nội dung đua tranh.
Với quy trình tuyển chọn nhân tài công chức cho đất nước càng công khai minh bạch, khắt khe bao nhiêu thì việc dùng “ô dù” đảng phái hay nhờ cậy quan hệ hoặc “dùng tiền mua ghế” sẽ bớt bấy nhiêu tới độ hầu như không có cơ hội thực hiện.
Từ đó người trúng tuyển sẽ có khuynh hướng trân trọng thành quả đạt được sau quá trình nỗ lực hoàn thiện năng lực không ngừng của bản thân. Và cũng chính vì thành quả từ “so bó đũa chọn cột cờ” đáng tự hào đó mà việc phiêu lưu vào tham ô, nhũng lạm sẽ bớt đi.
Chúng ta hãy tham khảo bài viết của anh Võ Văn Dũng thuộc Viện Đại học Tổng hợp Passau (Cộng hòa liên bang Đức) khái quát về qui trình tuyển chọn một “công chức” rồi so với công chức “CS Automatic” của “đảng ta” để hiểu tại sao 2/3 thế kỷ (70 năm) CH/XHCN/CSVN vẫn là con trâu chậm uống nước đục, luôn ở sau thiên hạ trên đường đua phát triển, dù mang tiếng là một quốc gia có nhiều “tiến sĩ” nhất khu vực và lại cũng là quốc gia tham nhũng hàng đầu.
“Tôi xin chia sẻ quy trình tuyển chọn giáo sư (một công chức) cho Viện nghiên cứu Đông Nam Á thuộc Trường đại học Tổng hợp Passau (thành phố Passau, Cộng hòa liên bang Đức) mà tôi có dịp theo dõi.”
“So bó đũa chọn cột cờ”
Hai vòng cân não.
Khi Viện nghiên cứu Đông Nam Á cần tuyển một giáo sư (công chức) để mở rộng nghiên cứu, hợp tác với các nước Đông Nam Á, đồng thời giảng dạy tại viện, viện đã thông báo tuyển dụng rộng rãi trong cả nước. Trong thời gian gần hai tháng rưỡi, viện nhận được tất cả 27 hồ sơ dự tuyển.
Sau vòng xem xét hồ sơ, 20 bị loại chỉ còn 7 “thí sinh giáo sư” được chọn vào vòng hai và được mời đến thuyết trình, trả lời phỏng vấn với hội đồng khảo thí tuyển dụng.
Hội đồng khảo thí có 10 người, gồm nhiều thành phần: một giáo sư của viện, ba giáo sư khối xã hội của Trường đại học Tổng hợp Passau, một giáo sư từ trường đại học khác (giáo sư này phải từng hợp tác nghiên cứu với viện, sự hiện diện của vị này nhằm giám sát, đánh giá cách làm việc của viện có minh bạch không trong việc chọn ứng viên), một người từ phòng nhân sự của Trường đại học Tổng hợp Passau để giám sát quy trình tuyển chọn, một người giám sát yếu tố cân bằng giới trong tuyển dụng, một nghiên cứu sinh của viện và hai sinh viên năm 2 ngành nghiên cứu Đông Nam Á của Trường đại học Tổng hợp Passau.
Như vậy, hội đồng khảo thí tuyển dụng này vừa có “người trong nhà” vừa có “khách”, vừa có người dạy (các giáo sư) vừa có người học (nghiên cứu sinh, sinh viên). Thành phần đặc biệt nhất trong hội đồng tuyển dụng này có lẽ là những nghiên cứu sinh, sinh viên - những người rất có thể sẽ học tập và nghiên cứu cùng “thí sinh giáo sư” sẽ được tuyển dụng.
Những đánh giá của họ cũng sẽ thể hiện mong muốn, kỳ vọng tìm được người thầy phù hợp nhất. Khi người học càng được trao quyền để lựa chọn người dạy ngay từ ban đầu thì có lẽ những than phiền về chất lượng đào tạo liên quan đến người thầy sẽ có xu hướng giảm.
Chưa kể, viện còn thông báo rộng rãi mời những ai quan tâm đến việc tuyển dụng này đến tham gia theo dõi vòng phỏng vấn và phát biểu ý kiến. Tất nhiên, ý kiến của các “khán giả tự do” chỉ mang tính chất tham khảo nhưng chắc chắn vẫn sẽ phần nào tạo áp lực cho các ứng viên.
Trong vòng hai, mỗi ứng viên trình bày hai vấn đề: thứ nhất là đề tài khoa học họ đã hoặc đang nghiên cứu (20 phút), sau đó trả lời câu hỏi của hội đồng và khán giả; thứ hai là những ưu điểm của bản thân và những điều dự kiến đóng góp cho viện khi trúng tuyển (8 phút) và sau đó trả lời các câu hỏi.
Mỗi ứng viên có khoảng 60 hoặc 70 phút để hoàn thành tất cả phần trên.
Không khí buổi thi càng thêm “gay cấn” khi chính các ứng viên tự đặt câu hỏi như thách đố lẫn nhau, thậm chí phản biện đề tài của nhau.
Minh bạch vì chất lượng của năng lực. Sau khi kết thúc phần thi cân não trên, hội đồng sẽ đánh giá tỉ mỉ từng ứng viên dựa trên bảng điểm của từng thành viên trong hội đồng. Ý kiến, đánh giá của mỗi cá nhân đều được tôn trọng như nhau, dù khác nhau về học vị hay vị trí công tác.
Mục tiêu của hội đồng hướng đến là tìm ra được một người có năng lực phẩm chất tốt nhất, có khả năng đóng góp nhiều nhất vào sự phát triển của giáo dục, một môi trường, động cơ tiến hóa văn minh xã hội.
Tham khảo xong bài viết, chắc ai trong chúng ta củng không dấu được một tiếng thở dài khi quay lại đất nước mình, nơi mà một anh “thiến lợn” chưa học hết cấp I (Đỗ Mười) cũng ngồi vào được cái ghế Chủ tịch Hội đồng Bộ Trưởng (Thủ Tướng) rồi lại lên làm Tổng bí thư đảng, quyền lực bao trùm chỉ đạo luôn chính phủ của một quốc gia. Đỗ Mười hiện sinh năm 1917, nay gần trăm tuổi, sắp xuống lỗ vẫn còn níu kéo chức quyền khư khư ôm cái mão “Thái Thượng Hoàng” (cố vấn)!
Lê Đức Anh cũng thế, học hết lớp 5 đi cạo mủ cao su cho đồn điền Pháp kiếm sống vậy mà cũng leo lên tới chức Bộ trưởng Quốc phòng, rồi “Tổng thống” (Chủ tịch Nước) giống với Đỗ Mười. Lê Đức Anh cũng gần đất xa trời, sinh năm 1920, gần trăm tuổi nhưng vẫn còn “nhiệt tình cách mạng”, chưa chịu cởi long bào “Thái Thượng Hoàng”, dứt khoát phải cố sống để củng cố cho thằng con Lê Mạnh Hà đang là phó chủ tịch vào vị trí chủ tịch hay bí thư thành ủy thành Hồ...
Còn trước mắt sờ sờ, ông Nguyễn Tấn Dũng, một “y tá vườn” học chưa hết lớp 7 cũng nắm được chìa khóa tay hòm (thống đốc ngân hàng) rồi lết lên được ghế Thủ tướng 2 nhiệm kỳ, cai quản một chính phủ mà nợ của các tổng công ty quốc doanh nhà nước đã lên tới con số “không tưởng” 1.400.000 tỷ (một triệu bốn trăm ngàn tỷ đồng) (*). Tới đây thì hết muốn kể thêm nữa bởi... chóng mặt.
Một thực tế như là hiển nhiên, 70 năm qua dưới chế độ XHCN/CS các “công chức” từ hàng cá kèo cho tới chóp bu của “nhà nước, đảng ta” tất cả gần như là “sống lâu lên lão làng” chứ chẳng mấy khi thi tuyển chọn lựa tài năng gì ráo bởi với chế độ CS cần sự “trung thành” hơn là tri thức, họ ăn phải cái bã “chân lý” của sư phụ đại hán “Mao xến xáng”: Trí thức là cục “kít” của chế độ.
*************
(VNTB)-Gian lận thi công chức ở Bộ Công Thương, con cháu lãnh đạo nào trúng tuyển?
LTS: Đây không phải lần đầu tiên một cuộc thi công chức bị nhuốm màu u tối đến thế. Tỷ lệ 5/10 người trúng tuyển là con cháu lãnh đạo là quá cao, tương đương với tỷ lệ thất thoát đến 50% tại một số dự án trong lĩnh vực xây dựng cơ bản theo những thông tin không chính thức. Tỷ lệ trúng tuyển quá đặc cách như thế còn gợi ra một ý tưởng rất lý tưởng: phải chăng đó là cách thức để thể hiện “công chức Việt Nam phải có lòng yêu nước” như một yêu cầu của Bộ Tư pháp cách đây không lâu, sau khi nổ ra vụ việc giàn khoan HD 981 của Trung Quốc kéo vào Biển Đông và ngự trị ngay trước mũi Bộ Chính trị Hà Nội?
Điều đáng nói là mặc dù bị dư luận và báo chí mổ xẻ từ nhiều năm qua, hiện tượng “COCC” trúng tuyển trong thi cử vẫn ngang nhiên phổ biến ở nhiều địa phương và ngay tại Thủ đô.
----------
Gian lận thi công chức ở Bộ Công Thương, con cháu lãnh đạo nào trúng tuyển?
Trong 10 thí sinh trúng tuyển có cháu của ông Đỗ Thanh Lam, Phó cục trưởng QLTT và ông Đào Minh Hải, Phó Bí thư thường trực Đảng ủy Bộ Công Thương. Ảnh: Phong Cầm
Sau nhiều ngày xác minh, chúng tôi phát hiện những thí sinh trúng tuyển có con, cháu của lãnh đạo ngành Công Thương.
Có "người trong nhà"
Theo bản danh sách thí sinh trúng tuyển trong kỳ thi tuyển công chức Cục QLTT (Bộ Công Thương) công bố kèm theo công văn số 21 của Cục QLTT ngày 24/12/2013 có 10 người trúng tuyển. Cụ thể gồm: Nguyễn Ngọc Hà, Chung Phương Anh, Hà Thị Doánh, Nguyễn Ngọc Tâm, Trương Thị Thu Phương, Đào Ngọc Thắng, Lưu Bách Trường, Phạm Mai Phương, Đỗ Mạnh Quân, Mai Thị Thuấn.
Sau khi bản danh sách những thí sinh trúng tuyển được Cục QLTT công bố, lập tức, nhiều đơn thư gửi tới Bộ Công Thương tố cáo việc lộ đề thi. Thực tế, qua điều tra, PV Tiền Phong phát hiện trong 10 thí sinh trúng tuyển (có tên ở trên), không ít là con, cháu của lãnh đạo ngành Công Thương.
Cụ thể, thí sinh Đỗ Mạnh Quân, sinh ngày 30/4/1989, có số điểm 351 (vị trí trúng tuyển: Phòng Tuyên truyền và Quan hệ đối ngoại) là cháu của ông Đỗ Thanh Lam, Phó bí thư Đảng ủy, Phó cục trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Cục QLTT.
Thí sinh Đào Ngọc Thắng, sinh ngày 7/10/1989, có số điểm 310 (vị trí trúng tuyển: Phòng Chống buôn lậu) là cháu của ông Đào Minh Hải, nguyên Cục phó QLTT, nguyên Chánh văn phòng Bộ Công Thương, hiện là Phó Bí thư thường trực Đảng ủy Bộ Công Thương.
Thí sinh Lưu Bách Trường, sinh ngày 26/5/1990, có số điểm 327 (vị trí trúng tuyển: Phòng Chống hàng giả) là con của ông Lưu Bách Chiến, Đội trưởng Đội QLTT số 2 (Chi cục QLTT Hà Nội).
Ngoài ra, trong danh sách trúng tuyển còn có hai người trước khi dự thi là nhân viên hợp đồng tại Cục QLTT.
Cụ thể, Nguyễn Ngọc Tâm, sinh ngày 12/11/1989, có số điểm 318 (vị trí trúng tuyển: Phòng Tổ chức-Xây dựng lực lượng) là nhân viên của chính phòng này; thí sinh Chung Phương Anh, sinh ngày 28/10/1989, có số điểm 376 (ví trí trúng tuyển: Phòng Pháp chế) là nhân viên trực tiếp của ông Nguyễn Đăng Khoa, Trưởng phòng Pháp chế Cục QLTT và ông Nguyễn Đức Lê, Phó trưởng phòng (cả hai ông này hiện đã nhận hình thức kỷ luật do sai phạm trong kỳ thi tuyển - PV).
Nhiều người mang tài liệu, chép bài thoải mái
Đó là khẳng định của thí sinh Trần Hưng Thái với chúng tôi. Anh Thái là một trong số 289 thí sinh bị trượt tại kỳ thi tuyển công chức của Cục QLTT (Bộ Công Thương).
Anh Thái sinh năm 1984, lấy bằng thạc sỹ tại Singapore, đăng ký thi vào Phòng Tuyên truyền và quan hệ đối ngoại (phòng này chỉ lấy 2 chỉ tiêu - PV). Trong 5 môn thi, anh Thái được miễn thi môn ngoại ngữ và tin học. Kết quả, anh Thái có tổng điểm 297, xếp thứ ba.
Trao đổi với chúng tôi, anh Thái cho biết: "Tôi thấy người ta mang tài liệu vào phòng thi, mặc sức chép. Tất nhiên, lúc đó tôi vẫn cứ làm bài thi của mình. Nhưng sau này, khi biết thí sinh chép bài trúng tuyển (tên Đỗ Mạnh Quân), tôi rất bức xúc. Tôi biết rõ trong thời gian nửa đầu làm bài thi, cậu ấy không làm được gì, vì ngồi bên cạnh tôi. Sau đó giám thị đi qua, rồi cậu ấy chép tài liệu".
"Sau khi công bố kết quả thi, tôi đứng thứ ba nhưng vẫn trượt vì chỉ lấy hai chỉ tiêu. Một trong hai người trúng tuyển là Đỗ Mạnh Quân. Tôi thấy chán nản và bức xúc. Một kỳ thi quan trọng như vậy mà có người bằng quan hệ này nọ, chép bài, trúng tuyển. Chính vì vậy, tôi đã làm đơn khiếu nại. Sau này, đọc báo mới biết đó là kỳ thi được dàn xếp. Vậy Cục QLTT tổ chức thi làm gì khi biết trước người đỗ", anh Thái nói.
Cũng theo anh Thái, tại phòng thi của anh, sau khi bóc đề thi, đã có thí sinh đứng dậy bỏ về ngay và tuyên bố "thi thế này thì gọi là kỳ thi công bằng hay không, khi có người đã biết trước mình đỗ". Sau đó, thí sinh đó bỏ về mà không ai ngăn cản. Thậm chí ở phòng thi bên cạnh, có thí sinh dọa đánh giám thị, to tiếng rồi bỏ về.
“Tôi thấy người ta mang tài liệu vào phòng thi, mặc sức chép. Tất nhiên, lúc đó tôi vẫn cứ làm bài thi của mình. Nhưng sau này, khi biết thí sinh chép bài trúng tuyển (tên là Đỗ Mạnh Quân), tôi rất bức xúc. Tôi biết rõ trong thời gian nửa đầu làm bài thi, cậu ấy không làm được gì, vì ngồi bên cạnh tôi”.
Kỳ thi tuyển công chức của Cục QLTT có 299 thí sinh tham dự. Điều dư luận thắc mắc là vì sao trong số 10 người trúng tuyển, đã có 5 người là con, cháu, nhân viên trong ngành Công Thương?
Với một kỳ thi tuyển công chức có nhiều sai phạm và thiếu minh bạch như ở Cục QLTT, vì sao lãnh đạo Bộ Công Thương chưa hủy kết quả thi và xử lý những lãnh đạo Cục QLTT vi phạm?
****************
Vụ việc nộp tiền “chống trượt” của 40 học viên tham gia thi Cao học Quản lý kinh tế Trường Đại học kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội) ở tỉnh Thanh Hóa trong thời gian qua đã gây bức xúc trong dư luận.
Cụ thể, 3 cán bộ phòng Quản lý đào tạo của Trung tâm GDTX gồm: ông Bùi Sỹ Hồng - Trưởng phòng Quản lý Đào tạo, ông Lê Trọng Sơn - Phó trưởng phòng QLĐT và bà Lê Thị Liên đã tham gia tổ chức đấu mối, nhận và giữ số tiền 1,08 tỷ đồng của 40 học viên, nhằm giúp học viên đậu vào kỳ thi Cao học lớp Quản lý kinh tế trường Đại học Kinh tế - ĐH Quốc gia Hà Nội.
Tuy nhiên, trong số 40 học viên này chỉ có 7 người trúng tuyển. Nhiều học viên không trúng tuyển đã đề nghị cán bộ phòng Quản lý đào tạo của Trung tâm GDTX Thanh Hóa trả lại số tiền dùng để “ bôi trơn” đầu vào.
Sai phạm của các cán bộ Trung tâm GDTX và học viên đã quá rõ ràng
Trả lời phỏng vấn phóng viên VOV.VN, ông Vương Văn Việt, Phó Chủ tịch UBND tỉnh hanh Hóa nhấn mạnh: “Sai phạm của các cán bộ Trung tâm GDTX và học viên đã quá rõ ràng. Việc làm này vi phạm vào các quy chế của Bộ Giáo dục- Đào tạo và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh, uy tín của đội ngũ giáo viên và ngành Giáo dục của tỉnh Thanh Hóa”.
Ông Vương Văn Việt cho biết, ngay sau khi nhận được thông tin về việc nộp tiền “chống trượt” của 40 học viên tham gia thi Cao học Quản lý kinh tế (Trường Đại học kinh tế, ĐH Quốc gia Hà Nội), Sở GD-ĐT tỉnh Thanh Hóa đã chỉ đạo Trung tâm GDTX của tỉnh và các cá nhân có liên quan tổ chức kiểm điểm.
Tuy nhiên, 3 cá nhân phòng Quản lý đào tạo chưa nhận thức được mức độ vi phạm, bản kiểm điểm còn chung chung và mức độ kiểm điểm và đề nghị hình thức kỷ luật cũng chưa thỏa đáng với tính chất và mức độ sai phạm. Cho nên, báo chí đã lên tiếng và UBND tỉnh đã có chỉ đạo ngay Sở cùng với các ngành có liên quan tiếp tục thanh tra làm rõ vụ việc và yêu cầu tổ chức kiểm điểm, xử lý nghiêm các tập thể, cá nhân vi phạm. Kết quả thanh tra phải đồng thời phải được gửi về các cơ quan, đơn vị có học viên đã nộp tiền “chống trượt” để xử lý theo quy định của pháp luật.
“Thực hiện theo ý kiến chỉ đạo của tỉnh, Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh đã tổ chức thanh tra vụ việc này. Kết quả thanh tra đã có kiến nghị rất cụ thể. Kết luận đã làm rõ được hành vi sai phạm của những học viên tham dự lớp ôn thi Cao học đầu vào. Đặc biệt, những cán bộ của Trung tâm GDTX tỉnh đã đồng lõa với việc làm sai trái này, đã vi phạm quy chế, nhận tiền của các học viên để móc nối thực hiện hành vi “chống trượt”. Nhưng việc làm của họ không thành. Sai phạm đó là quá rõ ràng”- Ông Vương Văn Việt nói.
Xử lý nghiêm, không nhân nhượng, không cho qua việc này
Theo ông Vương Văn Việt, Sở GD-ĐT đã có chỉ đạo, yêu cầu Trung tâm GDTX tổ chức kiểm điểm, có mức kỷ luật đối với lãnh đạo của Trung tâm, đặc biệt đối với những cán bộ trực tiếp tham gia việc này. Tỉnh đã yêu cầu Trung tâm căn cứ vào Nghị định 27 của Chính phủ Quy định về xử lý kỷ luật viên chức và trách nhiệm bồi thường, hoàn trả của viên chức để thực hiện việc xét, xử lý kỷ luật một cách nghiêm minh đối với các trường hợp này. Sở GD-ĐT phải có báo lên UBND tỉnh kết quả thanh tra và phải chỉ đạo một cách sát sao, cụ thể và nghiêm túc quá trình kiểm điểm; đồng thời phải xử lý một cách hết sức nghiêm minh đối với những người đã vi phạm và cố tình vi phạm. Hiện nay, Sở GD-ĐT đang trong quá trình chỉ đạo xử lý vụ việc.
UBND tỉnh cũng đã chỉ đạo là các Sở, ban, ngành, đơn vị, cơ quan có những học viên tham gia vào việc “chống trượt” căn cứ Nghị định 27 để xem xét kỷ luật, xử lý nghiêm minh các cán bộ, công chức, viên chức ở đơn vị mình.
“Quan điểm của tỉnh là căn cứ vào tính chất, mức độ để xử lý nghiêm, không nhân nhượng, không cho qua việc này”-Ông Vương Văn Việt nhấn mạnh.
Theo ông Vương Văn Việt, Tỉnh cũng đã giao Sở GD-ĐT phối hợp với Sở TT-TT tỉnh thông tin rộng rãi với các phóng viên các cơ quan truyền thông một cách minh bạch, công khai toàn bộ câu chuyện này; đồng thời cảnh báo cho tất cả các cơ sở đào tạo trong tỉnh cũng như các học viên dứt khoát không được vi phạm quy chế thi ở như tất cả các cấp học, đặc biệt là việc thi đầu vào Đại học, Cao học.
Trả lời câu hỏi của phóng viên, “qua vụ việc này, tỉnh có lo ngại chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong tỉnh”, ông Vương Văn Việt cho rằng, qua việc này cũng cần phải đặt ra vấn đề nâng cao hơn nữa chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Thanh Hóa luôn chú trọng đến việc này. Điều này thể hiện trong những năm gần đây, trong vấn đề thi tuyển công chức được Thanh Hóa tổ chức hết sức chặt chẽ. Việc này thể hiện qua kỳ thi công chức 2013, chỉ tiêu được tuyển 190 người, số đăng ký 482 người nhưng cuối cùng kết quả thi tuyển chỉ đạt 30% (120 người) so với đăng ký, không đủ chỉ tiêu. Dư luận đánh giá rất cao về quá trình tổ chức, chỉ đạo và thi tuyển công chức của tỉnh.
Năm nay, Hội đồng thi tuyển công chức 2014 của tỉnh cũng đã triển khai kế hoạch tổ chức thi tuyển công chức. “Năm nay sẽ thực hiện một cách nghiêm túc, thậm chí nghiêm túc hơn các kỳ thi tuyển trước, với chủ trương phải tuyển chọn được công chức có chất lượng để bổ sung, tăng cường vào đội ngũ công chức của các cơ quan Nhà nước, các Sở, ban, ngành, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Thanh Hóa sẽ cương quyết làm việc này và chắc chắn là sẽ làm tốt”- ông Vương Văn Việt khẳng định.
*****************
Con ông cháu cha thời phong kiến VN
.Nhân câu chuyện bầu chọn, đề cử và chỉ định cán bộ tại Việt Nam trước Đại hội Đảng Cộng sản dự kiến vào năm 2016 đang thu hút sự chú ý của dư luận, BBC Tiếng Việt xin giới thiệu một số trích dẫn lịch sử liên quan đến chế độ quan tước và thế tập thời phong kiến để bạn đọc tham khảo:
Thời phong kiến Việt Nam, sự thăng tiến đến từ chế độ tập ấm hoặc qua thi cử, tiến cử
Tài liệu lấy từ cuốn Việt Nam Văn hóa Sử cương của Đào Duy Anh, bản in 14/08/1938 ở Huế:
Ấm thọ, ấm sinh
Xét phương pháp dụng nhân của lịch triều thì là thấy đồng thời vẫn có hai đường: một là theo thế tập, hai là theo nhân tài.
Các triều Lý, Trần, Lê vẫn có lệ thừa ấm, hễ con các quan thì lại được bổ làm quan. Ở triều Lê vẫn có lệ thừa ấm, có khoa nhiệm tử, cốt lấy con các quan mà bổ dụng.
Triều Nguyễn cũng có lệ tập ấmm phàm quan chính nhất phẩm thì còn được tập ấm theo hàng tùng lục, gọi là ấm thọ, đó là bực cao nhất; còn bực thấp nhất thì các quan tùng ngũ được một người con tập ấm gọi là ấm sinh.
Tuy nhiên, phép thế tập ở nước ta không giống như phép thế tập của quý tộc các nước châu Âu, vì lệ tập ấm chỉ hưởng được một hai đời...
Các chọn nhân tài thì mỗi đời một khác. Ngoài chế độ khoa cử đặt từ triều Lý thì các triều Lý, Lê lại có phép tiến cử và phép bảo cử, phàm các quan to ai cũng phải cử một người có tài đức hoặc người có danh vọng để triều đình bổ dụng.
Dân chi phụ mẫu
Các quan tại triều là những người giúp đỡ nhà vua mà đảm đương quốc chính. Các quan ngoại chức (tỉnh, phủ, huyện, châu) vâng mệnh thay mặt vua để cai trị nhân dân.
Bởi thế nên các quan cũng như nhà vua, người dân thường gọi là cha mẹ dân...là hạng người có những đặc quyền xứng đáng với tư cách 'dân chi phụ mẫu'.
Quan không phải chịu thuế thân; ngoài tiền lương quan còn có tiền dưỡng liêm cấp cho các quan địa phương khi họ túng thiếu để họ khỏi nhũng lạm của dân.
Quan lại tuy nhiều đặc quyền song cũng không phải là ở trên pháp luật.
"Cấm quan không được lấy vợ trong trị hạt vì sợ gia đình nhà vợ nhũng nhiễu"
Chống địa phương chủ nghĩaNhà vua sợ các quan lạm dụng những đặc quyền ấy mà vũ uy tác tệ cho nên đã đặt ra nhiều điều lệ để chế tài các quan.
Ví dụ pháp luật cấm quan địa phương không được thụ nhiệm ở tỉnh nhà hay ở nơi cách nhà không đầy 500 dặm để cho thân thích bằng hữu khỏi cậy thế cậy thần mà làm ngang.
Cấm quan không được lấy vợ trong trị hạt vì sợ gia đình nhà vợ nhũng nhiễu.
Cấm không cho tậu ruộng vườn nhà cửa trong trị hạt vì sợ quan hiếp bách kẻ trị hạ để mua rẻ.
Cấm không được tư giao với đàn bà con gái trị hạt để đừng treo gương xấu cho nhân dân.
Cấm quan lại hồi hưu không được lui tới cửa công để thỉnh thác cầu cạnh.
Ngoài ra nhiều điều trừng trị các quan hối lộ và nịch chức, nếu thi hành cho nghiêm mật cũng có thể tránh được những tệ tham quan ô lại làm cực khổ nhân dân.
From : DLB , BBC , Phong Cầm (Tiền Phong)
