Giới quân sự cảnh báo, Trung Quốc đang muốn khai hỏa một cuộc chiến có thể khiến Mỹ, Nhật Bản và Philippines phải sợ. Theo ông Rick Fisher, để duy trì sự ổn định ở Biển Đông, Mỹ và Nhật Bản nên bảo vệ chặt chẽ quần đảo Senkaku/Điếu Ngư ở biển Hoa Đông, đồng thời củng cố lại sức mạnh cho Philippines ở Biển Đông.
Giáo sư danh dự về chính trị học Trung Quốc thuộc Đại học Harvard Roderick MacFarquhar cho rằng, Mỹ sẽ không rời châu Á và nhường khu vực này cho Trung Quốc. Bài “Tác chiến hợp nhất trên không - trên biển và Khu nhận biết phòng không: Nhằm vào phản ứng của phản ứng” trên tờ China in Brief của Quỹ Jamestown Mỹ được dư luận quan tâm bởi cho rằng, Washington đe dọa lợi ích của Bắc Kinh tại Châu Á - Thái Bình Dương. Ngày 10/12, trang mạng Bloomberg có bài viết nhan đề “Trung Quốc thực hiện chiến lược bàn cờ làm suy yếu việc tái cân bằng của Mỹ ở châu Á”.
Theo người phụ trách chương trình châu Á của Quỹ Hòa bình quốc tế Carnegie tại Washington Douglas Parr, Trung Quốc đang thực hiện chiến lược cờ vây cổ điển, không e ngại thực hiện một số bước đi để mở rộng vai trò ảnh hưởng, những hành động này vừa không trực tiếp gây ra xung đột bạo lực, vừa không dẫn đến phản ứng quá mức. Trung Quốc có thể làm như vậy ở Biển Đông trong tương lai, nhưng họ còn trì hoãn, bởi Bắc Kinh đang triển khai thêm radar và cơ sở đánh chặn.
Theo tờ Christian Science Monito của Mỹ, trong khi nhiều người tin rằng sức mạnh quân sự của Trung Quốc là số một châu Á, nhưng trên thực tế danh hiệu này thuộc về Nhật Bản, cho dù số lượng binh sĩ của Nhật Bản chỉ bằng 1/10 số lượng quân, còn số lượng máy bay chiến đấu chỉ bằng một nửa của Trung Quốc. Nhận định này được chuyên gia quân sự nổi tiếng của châu Á Wortzel đồng tình khi cho rằng, đừng đánh giá thấp thực lực quân sự Nhật Bản.
Theo tờ Sankei Shimbun, trong trường hợp xảy ra chiến tranh với Trung Quốc tại quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, Bộ Quốc phòng Nhật Bản sẽ cố gắng mở một cuộc tấn công phối hợp với quân đội Mỹ để đánh chìm tàu sân bay Liêu Ninh. Kịch bản được đặt ra là Nhật Bản sẽ sử dụng chiến đấu cơ F-15J với sự hỗ trợ của không quân Mỹ để loại khỏi vòng chiến đấu tất cả các máy bay tiên tiến của Trung Quốc. Tới khi đó việc đánh chìm tàu sân bay Liêu Ninh sẽ dễ như trở bàn tay. Trung Quốc được cho là sẽ chi 9 tỉ USD để đóng thêm 2 tàu sân bay. Ngày 13/12, tàu khu trục mang tên lửa có điều khiển Sanya (chuyên dụng trong phòng không và cảnh giới từ xa) đã chính thức gia nhập biên chế hải quân Trung Quốc để tấn công các tàu nổi và tàu ngầm của đối phương. Một số học giả Trung Quốc đã khuyên Bắc Kinh triển khai tàu sân bay Liêu Ninh ở Biển Đông để củng cố tuyên bố chủ quyền phi lý “đường lưỡi bò” tại vùng biển này.
Mối quan ngại của Nhật Bản và ASEAN
Ngày 14/12, Nhật Bản và ASEAN đã ra thông cáo chung cam kết tăng cường hợp tác nhằm đảm bảo sự tự do đi lại trên bầu trời. Thông cáo chung nêu rõ, các nhà lãnh đạo Nhật Bản và ASEAN đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giải quyết các tranh chấp lãnh hải bằng các biện pháp hòa bình. Các nhà lãnh đạo ASEAN cũng hoan nghênh chính sách của Thủ tướng Shinzo Abe khi đưa Nhật Bản trở thành một nhân tố đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và sự phát triển trong khu vực.
Ngày 15/12, Tân Hoa xã dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi phản đối (tối 14/12) phát biểu của Thủ tướng Shinzo Abe về ADIZ ở biển Hoa Đông mà Bắc Kinh mới thành lập - “mang tính vu khống Trung Quốc tại một hội nghị quốc tế và mưu toan sử dụng thái độ nước đôi để đánh lừa quốc tế”. Ông Hồng Lỗi cũng bác bỏ kêu gọi tự do lưu thông trên không mà lãnh đạo ASEAN - Nhật Bản vừa đạt được tại Tokyo hôm 14/12. Cũng trong ngày 15/12, tờ The Philippine Star dẫn lời giới chức Philippines cho biết, nhiều tàu giám sát và hộ tống Trung Quốc đang tăng cường tuần tra Biển Đông, bao gồm khu vực gần quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền Việt Nam.
Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe (phải) có cuộc gặp mặt với Thủ tướng Malaysia Najib tại Hội nghị cấp cao Nhật Bản ASEAN
Trước đó (13/12), Thủ tướng Shinzo Abe đã đối thoại với Tổng thống Philippines Benigno Aquino và Tổng thống Indonesia Susilo Bambang Yudhoyono khi các quốc gia này quan ngại về việc giải quyết các tranh chấp một cách hòa bình, đảm bảo tự do hàng không, cũng như nguy cơ tranh chấp lãnh thổ trong khu vực bùng nổ thành xung đột. Theo tờ Wall Street Journal, trong cuộc hội đàm với Thủ tướng Malaysia Najib Razak, Thủ tướng Shinzo Abe đã bày tỏ quan ngại về ADIZ của Trung Quốc và cho rằng, Bắc Kinh sẽ có động thái tương tự tại Biển Đông. Thủ tướng Shinzo Abe coi 2013 là năm ASEAN và chọn Đông Nám Á là điểm dừng chân cho chuyến công du nước ngoài đầu tiên sau khi ông được bầu làm người đứng đầu Chính phủ Nhật Bản hồi tháng 12/2012.
Theo tờ South China Morning Post, Giáo sư Thẩm Đinh Lập, Phó trưởng khoa Nghiên cứu quốc tế thuộc Đại học Phúc Đán cho rằng, việc Philippines đưa tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc ra Tòa án Trọng tài quốc tế về Luật Biển chứng tỏ Bắc Kinh đã phạm sai lầm khi gia nhập Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS). Khả năng Trung Quốc rút khỏi UNCLOS từng được đề cập trong những cuộc thảo luận không chính thức giữa các chuyên gia ngoại giao và giới quan sát, nhưng đây là lần đầu tiên một học giả Trung Quốc công khai điều này. Theo ông Thẩm Đinh Lập, nếu rút khỏi UNCLOS, Trung Quốc sẽ không còn bị ràng buộc - Ai cũng có thể rút khỏi UNCLOS nếu nó không phù hợp với lợi ích của họ. Một khi rút khỏi UNCLOS, Philippines chẳng còn cơ sở pháp lý quốc tế nào để kiện Trung Quốc. Học giả Ian Storey thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á ở Singapore cảnh báo, Manila nên chuẩn bị cho tình huống Tòa án Trọng tài quốc tế về Luật Biển quyết định không ban hành phán quyết vì sợ gây hại đến UNCLOS.
Ngày 13/12, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi cho biết, Bắc Kinh đang giám sát có hiệu quả tại ADIZ; đồng thời nhấn mạnh, Trung Quốc có đủ khả năng để giám sát tại khu vực này. Trước đó (12/12), Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Itsunori Onodera cho biết, hệ thống radar X-band tiên tiến của Mỹ sẽ được lắp đặt tại căn cứ Kyogamisaki của Lực lượng Phòng vệ trên không (ASDF) ở phía tây Nhật Bản vào năm tới, sau khi một hệ thống tương tự đã được lắp đặt tại căn cứ Shariki ở thành phố Tsugaru, tỉnh Aomori. Hãng Kyodo của Nhật Bản cho biết, Lực lượng phòng vệ (SDF) sẽ nhận 17 trực thăng vận tải Osprey trong vòng 5 năm tới, kể từ tháng 4/2014.
Ngoài ra, Nhật Bản còn mua 3 máy bay do thám không người lái và 52 phương tiện đổ bộ để tăng cường năng lực bảo vệ đảo xa. Đây là kế hoạch nằm trong chương trình quốc phòng trung hạn dự kiến được Nội các Nhật Bản thông qua ngày 17/12. Theo Kyodo News, dự thảo chiến lược bảo đảm an ninh quốc gia và dự thảo hướng dẫn chính sách quốc phòng mới của Nhật Bản đã phân tích “sự thiếu minh bạch trong việc tăng cường sức mạnh quân sự nhanh chóng của Trung Quốc” và “những âm mưu nhằm thay đổi hiện trạng khu vực bằng vũ lực”. Trung Quốc đã phản ứng mạnh với kế hoạch quốc phòng và an ninh của Nhật Bản. Ngày 14/12, tờ Thời báo Hoàn cầu cho rằng, các nước Đông Nam Á đang chạy đua xây dựng lực lượng tàu ngầm.
Tờ Chosun Ilbo cho biết, Trung Quốc không bằng lòng trước việc Hàn Quốc có ý định bán 12 máy bay chiến đấu FA-50 cho Philippines, bởi Manila và Bắc Kinh đang có tranh chấp chủ quyền biển đảo tại bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham. Bắc Kinh từng bày tỏ ý kiến về việc này trước thềm cuộc gặp thượng đỉnh tại Seoul giữa Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye và Tổng thống Philippines Benigno Aquino hôm 17/10. Ngày 12/12, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc thông báo, Ủy ban Thống nhất và Ngoại giao (FAUC) thuộc Quốc hội bất ngờ tăng ngân sách năm 2014 (tăng 60%) dành cho hoạt động tuyên truyền chủ quyền đối với quần đảo Dokdo/Takeshima.
Trung Quốc “đang muốn đấu một trận” với Mỹ và đồng minh của Washington tại Đông Á, sau khi ra lệnh cho một tàu đổ bộ ngăn chiến hạm USS Cowpens tại biển Đông, một chuyên gia quân sự Mỹ nhận định trên trang tin The Washington Free Beacon.
Vào hôm 5.12, USS Cowpens được cho là đang di chuyển trong vùng biển quốc tế tại biển Đông thì một tàu đổ bộ Trung Quốc xuất hiện và yêu cầu chiến hạm Mỹ rời khỏi khu vực, theo The Washington Free Beacon.
Chiến hạm mang tên lửa Mỹ khi đó đang tiến hành theo dõi hoạt động của tàu sân bay Liêu Ninh (Trung Quốc).
Vì cho rằng mình đang trong vùng biển quốc tế nên USS Cowpens từ chối chuyển hướng.
Tàu Trung Quốc sau đó đã chặn hướng di chuyển của chiến hạm Mỹ, buộc tàu Mỹ phải quay đầu gấp để tránh va chạm.
Nhận định về vụ việc trên, Richard Fisher, chuyên gia nghiên cứu về quân đội Trung Quốc, thuộc Trung tâm Chiến lược và Đánh giá Quốc tế, nói: “Trong giai đoạn mới dùng đến sức mạnh hải quân vừa có được, Trung Quốc đang cố ra vẻ và tỏ ra bắt nạt, đồng thời nước này cũng đang muốn đấu một trận để dọa nạt Mỹ, Nhật và Philippines”.
Vụ việc kể trên cũng cho thấy Bắc Kinh không cho phép Mỹ hiện diện tại biển Đông, ông Fisher nói thêm.
“Họ (Trung Quốc) có thể đã sẵn sàng để "hi sinh" một chiếc tàu đổ bộ LST (chuyên vận chuyển xe tăng) vì họ sở hữu khoảng 27 chiếc. Họ thường trang bị cho tàu LST một hoặc hơn hai ụ pháo 37 li. Loại pháo này có thể gây thiệt hại nặng nề cho tàu chiến loại nhỏ của Hải quân Mỹ ở tầm gần”, ông Fisher nói thêm.
Chuyên gia David Finkelstein tại Trung tâm Phân tích Hải quân (Mỹ) cũng nói với tờ Washington Post rằng các chỉ huy hải quân Trung Quốc đã áp dụng một phương pháp sai lầm để bảo vệ tàu sân bay trong sự cố đụng độ với tàu Mỹ hôm 5.12.
Trong khi đó, các chuyên gia quân sự Trung Quốc cũng đã có những nhận định về việc tàu Trung Quốc chặn chiến hạm Mỹ.
Tờ China Daily dẫn lời ông Su Hao, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu châu Á - Thái Bình Dương tại Trường đại học Ngoại giao Trung Quốc, nói: “Trung Quốc cho thấy quyết tâm và khả năng kháng cự lại những động thái gây hấn tại biển Đông”.
“Trung Quốc chỉ hành động sau khi tàu Mỹ từ chối tuân theo cảnh báo. Mỹ cần phải thừa nhận rằng quân đội Trung Quốc đã lớn mạnh hơn và nên đánh giá lại các chiến lược của mình dựa theo quan hệ hiện tại giữa 2 nước, thay vì tìm cách kiềm hãm Trung Quốc”, ông Su nói.
Chuyên gia quân sự Ni Lexiong nói động thái của Trung Quốc trong vụ đối đầu nói trên cho thấy nước này “không còn yếu đuối như trước đây”.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh đã từ chối đề cập trực tiếp về vụ việc nói trên tại một cuộc họp báo ở Bắc Kinh hôm 16.12. Bà Hoa đề nghị phóng viên nên đặt câu hỏi với bộ quốc phòng nước này.
“Tôi có thể nói với quý vị rằng Trung Quốc tôn trọng tự do hàng hải và hàng không theo đúng quy định của luật pháp quốc tế”, AFP dẫn lời bà Hoa.
Bộ Quốc phòng Trung Quốc, trong khi đó, cũng không đưa ra bình luận gì.
Việc Trung Quốc tránh đề cập đến vụ đụng độ với tàu chiến Mỹ hoàn toàn trái ngược với các động thái chỉ trích mạnh mẽ Nhật Bản gần đây của Bắc Kinh khi Tokyo lên tiếng phản đối vùng nhận dạng phòng không mới tại biển Hoa Đông của Trung Quốc
From : Thanh nien , Dân tri,.....