Nạn đàn áp sách nhiễu trầm trọng hơn nhiều so với việc bỏ tù những người viết blog
Helen Clark / Asia Sentinel
Đúng vào thời điểm bất lợi cho Việt Nam khi đang tìm kiếm một thỏa thuận với Mỹ về việc cung cấp vũ khí, bản báo cáo đầy đủ về sự tàn bạo của công an và nỗi bất an của công chúng do tổ chức Human Rights Watch ở New York phát hành, đã soi chiếu vào các lạm dụng sách nhiễu "rộng rãi" trong hệ thống Tư pháp.
Bản báo cáo cho biết có ít nhất là 24 trường hợp tử vong và vô số trường hợp đánh đập khi bị công an giam giữ từ năm 2010 và năm 2014. Trong đó, có 14 trường hợp tử vong mà cơ quan hữu trách nhận trách nhiệm,10 trường hợp đổ lỗi cho bệnh tất hoặc tự sát. Mặc dù không nói chuyện trược tiếp được với các nạn nhân vì sợ họ sẽ gánh chịu các hậu quả khác, Human Rights Watch nói rằng đây là cuộc điều tra quan trọng đầu tiên về loại thông tin này.
Trong tháng Tám, TNS Mỹ John McCain và Sheldon Whitehouse tuyên bố sẽ thúc đẩy Quốc hội Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm về việc bán vũ khí sát thương cho quốc gia Đông Nam Á này. Các tổ chức vận động nhân quyền khác dự kiến sẽ gây áp lực lên cả Việt Nam và Mỹ để ép buộc Hà Nội phải thay đổi cách cư xử với giới bất đồng chính kiến và thường dân. Việc công khai báo cáo của Human Rights Watch đã giúp phần hiệu quả vào các áp lực này.
Rất nhiều thông tin từ bản báo cáo lấy nguồn từ phương tiện truyền thông do nhà nước kiểm soát, bản báo cáo cũng ghi nhận là các nhà báo và báo chí cũng đối diện với những khó khan vì tính chất nhạy cảm của chủ đề.
Hà Nội thường xuyên bị tấn công về các thánh tích nhân quyền nghèo nàn. Kể từ khi Myanmar tự do hóa, một số nhà bình luận nước ngoài cho rằng Việt Nam hiện nay là nơi tồi tệ nhất trong lĩnh vực nhân quyền.
Vấn đề nhân quyền luôn được nêu ra trong hầu hết các chuyến viếng thăm của viên chức Mỹ, trọng tâm là các quyền tự do ngôn luận, tự do thông tin và việc bắt giữ những người bất đồng chính kiến. Các quyền khác chỉ thi thoảng được đề cập đến, ví dụ như quyền không thể bị công an đánh chết khi vi phạm nhẹ về giao thông như lái xe gắn máy không có mũ bảo hiểm.
Nạn công an tham nhũng, tàn bạo và kém hiệu quả là sự thật lập đi lập lại, đôi khi còn tốn kém và thậm chí đẫm máu đối với đại đa số công dân Việt Nam. Bản báo cáo năm 2013 của Bộ Ngoại giao Mỹ về nhân quyền có viết: "Các lạm dụng sách nhiểu nhân quyền cụ thể gồm những việc như công an cảnh sát tiếp tục ngược đãi nghi phạm... bao gồm cả việc sử dụng sức mạnh gây chết người cũng như các bản án tù khắc nghiệt. .. Ảnh hưởng chính trị, nạn tham nhũng và thiếu hiệu quả tiếp tục làm sai lệch đáng kể hệ thống tư pháp."
Giới bất đồng chính kiến và các blogger thường nêu các vấn đề như thế. Tuy nhiên đối với những người ở bên ngoài đang lên án thành tích nhân quyền của chế độ, quan tâm của họ về các vấn đề ấy thường đứng sau việc họ bị cầm tù. Cựu đảng viên Đảng Cộng sản Vi Đức Hồi ở Lạng Sơn đã tiểu thuyết hoá một vụ bắt giữ, sau đó là việc đánh đập và cái chết của anh Nguyễn Văn Khương 21 tuổi ở Bắc Giang, Hà Nội trong năm 2010. Sự việc anh Nguyễn Văn Khương không phải là một hành vi chống đối liều lĩnh, báo chí truyền thông địa phương đã đưa tin về cái chết của anh và đã có một cuộc phản đối lớn trong đám tang của anh. Vì việc này và những việc khác nữa, ông Hồi bị bản án tám năm tù, sau đó giảm xuống năm năm.
Cái chết gây phẫn nộ của anh Khương không phải là duy nhất trong các tiêu đề trên báo chí chính thống của Việt Nam. Năm 2011, Trịnh Xuân Tùng, 53 tuổi đã dính líu vào một cuộc cãi nhau ở bến xe Giáp Bát, Hà Nội sau khi công an tìm cách phạt người tài xế xe ôm vì để hành khách không đội mũ bảo hiểm.
Vụ cãi nhau nhanh chóng trở nên nghiêm trọng, khi con gái vào thăm trong trại giam, ông Tùng than là mình bị tê liệt và tám ngày sau thì ông qua đời. Trịnh Kim Tiến, con gái ông đã phản đối và treo biểu ngữ bên ngoài cửa hàng của gia đình để phản đối cho sự vô tội của cha mình và sau đó cô thực hiện cuộc phản dối tiếp tục trên trực tuyến.
Chỉ riêng trong năm qua, Bộ Ngoại giao Mỹ đã báo cáo về chín cái chết trong tù. Trong hầu hết các vụ án, nếu công an có bị truy tố thì thường không phải là tội sát nhân, một tội trọng, mà với tội danh nhẹ để được hưởng án nhẹ hơn.
Một vụ việc khác về quyền chính trị, cưỡng chế và cướp đất, từng khiến giới viết blog, các công dân – và cả các viên chức cao cấp nhất của chính phủ khi ấy - phải quan tâm. Đầu năm 2012 Đoàn Văn Vươn, một nông dân nuôi cá, bằng vụ khí tự chế, đã đẩy lùi một lực lượng công an xông vào đất trại trục xuất ông và gia đình.
Có đến hơn 100 công an trong vụ việc và dù ông Vươn và thân nhân phải ra hầu toà, (các loại súng cầm tay không được công nhận ở VN) nhưng điểm nổi bật ở đây chính là có việc chiếm đoạt đất đai và tham nhũng ở trong nước và các lực lượng công an, đã và được phép thực thi việc chiếm đoạt bất hợp pháp ấy.
Công chúng đông đảo ủng hộ ông Vươn, gây lo lắng đến mức Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phải ra lệnh điều tra, cuối cùng đã khám phá ra nhiều hành vi bất thường trong vụ cưỡng chế đất. Một số quan chức địa phương đã bị trừng phạt, nhưng số cá bị thiệt hại khi công an đến san bằng nhà đất của ông Vươn không hề được bồi thường.
Trong một cuộc biểu tình khác về đất đai ở ngoại thành Hà Nội vài tháng sau đó, 1.000 dân làng đã đối mặt với khoảng 3.000 cảnh sát cơ động, nổi tiếng với quân phục màu ô liu đậm của họ cùng trang bị thiết bị chống bạo động và súng AK47. Các cảnh quay nhanh chóng tải lên YouTube và gây phẫn nộ tương tự. Chính phủ cho rằng tất cả đã bị các “thế lực thù địch” (một mô tả gán ghép) dàn dựng nên, điều này cho thấy các nhà hoạt động dân chủ, có thể truy cập đáng kể vào nhiều nguồn thông tin và tốt hơn so với các bộ phận quay phim chính thức của nhà nước.
Tối thiểu là hai trường hợp này cũng đã cho thấy sự liên can của những người rõ ràng là đại diện của nhà nước, ngay cả khi phần lớn họ vẫn còn vô trách nhiệm. Đó là những thanh niên không (hoặc đôi khi hoàn toàn không) chính thức làm việc cho nhà nước, một loại “lực lượng dân phòng” được xử dụng để đe dọa người nông dân canh tác, những ai không chịu giao nộp đất đai hoặc để đánh phá các cuộc biểu tình về đất đai, đòi hỏi lương bổng của công nhân.
Vào tháng Tám năm nay chính phủ đã làm một số việc để thay đổi. HRW và các tổ chức khác đã thận trọng hoan nghênh Thông tư 28, do Bộ Công an ban hành, có tiêu đề là "Quy định về công tác Điều tra Hình sự trong Công an Nhân dân”. Thông tư này được xem là một cải thiện nhưng vẫn còn đôi chút chưa triệt để với những lỗ hổng và bất thường (như việc phân loại người bị tình nghi là tội phạm). Thông tư cấm "việc bức cung. .. hoặc sử dụng các biện pháp trừng phạt".
Một nguồn chuyên môn, ẩn danh tuyệt đối, từng nói chuyện với Asia Sentinel đã cho biết "Việc tra tấn là tiêu chuẩn hành xử của công an khi những người trẻ tuổi bị bắt vì các tội phạm có thực. Công an thường đánh đập các bị cáo để "khuất phục" và tất cả các đồn công an đều có giữ các vũ khí bằng điện để dọa nạt tù nhân khiến họ phải thú tội - ngay cả dù không làm gì sai trái."
Tuy nhiên, nguồn tin ấy cũng ghi nhận rằng mặc dù có bạo lực trên diện rộng, Hà Nội đã cho thấy ý nguyện chính trị muốn cải thiện tình hình mặc dù đó là từ "các viên cao cấp của chính phủ", những người muốn nhìn thấy sự thay đổi.
Dù trong một hệ thống chính trị thứ bậc như ở Việt Nam, các mệnh lệnh từ trên thường đi xuống dưới rất nhanh chóng, tuy nhiên việc thực hiện ở hạ tầng, tại các thành phố nhỏ có thể mất thời gian. Thường thì, như HRW ghi nhận, các công an thấp nhất dưới phường xã, là các thủ phạm và cần phải được huấn luyện đào tạo nhất.
Công dân Việt Nam cùng có chung nỗi sợ hãi phổ biến khi bị công an chú ý. Tất nhiên giới bất đồng chính kiến là đặc biệt rủi ro nhất nhưng hầu như bất cứ ai đi quá giới hạn đều có thể bị tổn thương. Những câu chuyện về sự tàn bạo và tống tiền của công an được lan truyền rộng rãi, và trong những năm gần đây đã nổi bật trên các phương tiện truyền thông do nhà nước kiểm soát và trở thành một thứ dịch bệnh trong các blog và các bài viết trên phương tiện truyền thông xã hội.
Chính phủ đã phản đối bản báo cáo của HRW trên báo chí anh ngữ của Bộ Ngoại giao. Điều này là không có gì ngạc nhiên; một bản báo cáo của Báo cáo viên đặc biệt LHQ về tự do tôn giáo tháng trước cũng bị đối xử tương tự. Tuy nhiên, các bản án nghiêm khắc đã được ban ra, một trưởng công an vừa nhận án tù 17 năm trong khi các cấp thấp hơn của ông bị từ 6 đến 12 năm.
Ông Trương Trọng Nghĩa, phó Chủ tịch hội Luật sư Việt Nam nói với phiên điều trần của Ủy ban Tư pháp Quốc hội, "nạn tra tấn vẫn còn tồn tại; [những người điều tra] đối xử với nghi phạm như kẻ thù của họ...Phán quyết sai trái, đe dọa và tra tấn gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đến bản thân chế độ. Con cháu [nạn nhân] sẽ quy trách nhiệm cho chúng ta."
Bản báo cáo của HRW có hũu ích không ? Giới chuyên môn cho rằng có: “Họ (chính phủ VN) sẽ rất không vui vì bản báo cáo này, nhưng họ sẽ phải lưu ý đến vấn đề”
From : Dân luan , VNTB , Asia Sentinel ( Lê Quốc Tuấn dịch Việt Ngữ )
(Helen Clark là một cây bút tự do ở Úc, người đã trải qua nhiều thời gian ở VN để nghiên cứu về tình trạng nhân quyền ở đấy.)
*************
Phúc trình của Human Rights Watch phơi bày hàng loạt các vi phạm của công an Việt Nam mà Hà Nội muốn che đậy.
Tổ chức Theo dõi Nhân quyền quốc tế Human Rights Watch bác phản đối của Hà Nội về bản báo cáo nạn bạo hành trong ngành công an Việt Nam do tổ chức này công bố hôm 16/9.
Đây là phúc trình đầu tiên của Human Rights Watch phản ánh tệ trạng dùng bạo lực, tra tấn, nhục hình của công an Việt Nam.
Báo cáo nhan đề ‘Công (bất) an: Những cái chết trong trại giam và sự bạo hành của công an Việt Nam’ dẫn ra hàng loạt các trường hợp bị chết oan dưới tay công an.
Phúc trình báo động nạn công an bạo hành ngày càng gia tăng ở Việt Nam một phần vì đây là ‘công cụ chính trị để bảo vệ chế độ,’ nền pháp lý lỏng lẻo yếu kém, và không xử phạt nghiêm minh các vi phạm.
Việt Nam ngay lập tức lên tiếng phản bác báo cáo này, gọi đó là ‘những luận điệu sai trái của Tổ chức Human Rights Watch.’
Trang web Bộ Ngoại giao hôm qua đăng phát biểu của phó phát ngôn nhân Trần Thị Bích Vân khẳng định cam kết của nhà nước Việt Nam chống lại mọi hành vi tra tấn, nhục hình, và đối xử tàn bạo trong điều tra-xét xử được thể hiện rõ qua việc ký kết Công ước Liên hiệp quốc về Chống Tra tấn từ tháng 11 năm ngoái.
Bà Vân nhấn mạnh một khi có hành vi tra tấn hay nhục hình thì sẽ bị ‘xử lý nghiêm’ theo pháp luật Việt Nam.
Thực tế rằng tệ trạng bạo hành trong ngành công an quá hệ thống và lan tràn cho thấy chính phủ Việt Nam đã làm rất ít để giải quyết vấn nạn này.
Đáp phản hồi của Hà Nội, Human Rights Watch nói chính luật lệ của Việt Nam đã tiếp tay gây ra tệ trạng công an bạo hành.
Phó Giám đốc phụ trách khu vực Châu Á thuộc Human Rights Watch, ông Phil Robertson, phát biểu với VOA Việt ngữ:
“Yếu tố chính trong phản hồi của họ là ‘theo pháp luật Việt Nam’, mà vấn đề nằm ở chỗ khi nói lĩnh vực nhân quyền, luật Việt Nam hoàn toàn kém cõi. Báo cáo dựa trên các thông tin do chính truyền thông của nhà nước kiểm soát loan tải. Đây không phải là điều mà Hà Nội có thể chối cãi. Thực tế rằng tệ trạng bạo hành trong ngành công an quá hệ thống và lan tràn cho thấy chính phủ Việt Nam đã làm rất ít để giải quyết vấn nạn này. Những gì chúng tôi ghi nhận được qua phúc trình chứng tỏ cam kết mà họ nói tới hoặc là quá yếu ớt hoặc là không có.”
Luật sư Võ An Đôn thuộc Luật sư Đoàn Phú Yên cho biết báo cáo của HRW thu thập và dẫn chứng những thông tin xác đáng về những gì thật sự đang diễn ra trong ngành công an và pháp lý ở Việt Nam.
Luật sư Võ An Đôn thuộc Luật sư Đoàn Phú Yên là người tình nguyện bảo vệ miễn phí cho gia đình ông Ngô Thanh Kiều, nạn nhân bị 5 sĩ quan công an thành phố Tuy Hòa đánh chết hồi tháng 5/2012, trong một trong những vụ án gây chấn động công luận về nạn công an bạo hành.
Luật sư Đôn nhận xét báo cáo của Human Rights Watch thu thập và dẫn chứng những thông tin xác đáng về những gì thật sự đang diễn ra trong ngành công an và pháp lý ở Việt Nam. Luật sư Võ An Đôn từ Phú Yên cho biết:
“Bản thân tôi thấy nhận định của Human Rights Watch là rất chính xác. Trên thực tế, việc dùng bức cung-nhục hình rất tràn lan, nhiều nhất là ở các cấp công an xã và công an huyện. Nạn nhân bị chết trong trại tạm giam, tạm giữ rất nhiều, đa số người ta nói là do ‘tự tử’. Bộ Ngoại giao Việt Nam nói nhà nước xử lý nghiêm các trường hợp bức cung-nhục hình theo pháp luật, theo cảm nhận của tôi và theo thực tế thì điều đó chưa đúng. Riêng vụ án 5 công an ở Phú Yên mà tôi tham gia với tư cách luật sư bảo vệ bên bị hại, tôi thấy vụ này xử không đúng pháp luật. Thứ nhất, tội danh không đúng, thay vì họ phải bị xử tội ‘giết người’ thì lại bị xử về tội ‘dùng nhục hình’ là không đúng. Thứ hai, bỏ lọt nhiều người phạm tội và bỏ lọt nhiều yếu tố tội phạm.”
Trên thực tế, việc dùng bức cung-nhục hình rất tràn lan, nhiều nhất là ở các cấp công an xã và công an huyện. Nạn nhân bị chết trong trại tạm giam, tạm giữ rất nhiều, đa số người ta nói là do ‘tự tử’…
Luật sư Võ An Đôn.
Năm sĩ quan công an ở Tuy Hòa ngày 3/4 bị tuyên các mức án từ 1 năm tù treo đến 5 năm tù giam ở về tội danh ‘dùng nhục hình’ dẫn tới cái chết thương tâm của ông Ngô Thanh Kiều đã khiến công luận phẫn nộ về tính nghiêm minh của luật pháp đến nỗi chính Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã phải lên tiếng chỉ đạo xử nghiêm vụ này.
Luật sư Võ An Đôn nói nạn lạm dụng bạo lực trong ngành công an tràn lan là vì các hình thức xử phạt còn quá nhẹ tay và bao che tội ác:
“Tôi bào chữa cho nhiều bị can-bị cáo, đa số họ nói bị dùng bức cung-nhục hình, nhưng khi phát hiện được thì xử lý rất là nhẹ. Đa số là ‘xử lý nội bộ.’ Khi vụ việc lộ liễu quá mới khởi tố hình sự, nhưng việc khởi tố chỉ cho có lệ, xử rất nhẹ, đa phần hưởng án treo. Theo luật hình sự Việt Nam, tội ‘dùng nhục hình’ gây hậu quả nghiêm trọng, khung hình phạt từ 5 đến 12 năm tù. Nhưng nếu bị cáo có nhân thân tốt, có khắc phục hậu quả cho người bị hại và thành khẩn khai báo thì thường được xử dưới 5 năm tù tới 5 năm tù giam thôi, không tới 12 năm.”
Phó Giám đốc phụ trách phu vực Châu Á của HRW Phil Robertson nói chính luật lệ của Việt Nam đã tiếp tay gây ra tệ trạng công an bạo hành.
Phó Giám đốc phụ trách phu vực Châu Á của HRW Phil Robertson nói chính luật lệ của Việt Nam đã tiếp tay gây ra tệ trạng công an bạo hành.
Người đang bảo vệ pháp lý cho một trong những nạn nhân tử vong vì công an bạo hành đề nghị:
“Khung hình phạt tối đa 12 năm đối với tội nhục hình gây chết người là rất nhẹ so với tội giết người. Tội nhục hình gây chết người giống tương tự như tội giết người. Đáng lẽ phải truy tố tội giết người, nhưng nhà nước và những người làm luật có lẽ sợ làm ảnh hưởng tới tâm lý cán bộ hay sao đó nên không dám đưa hình phạt nặng. Theo tôi, để hạn chế nạn dùng nhục hình thì tốt nhất các nhà làm luật và nhà nước nên xử lý tội dùng nhục hình mức hình phạt cao như tội giết người, nghĩa là từ chung thân tới tử hình. Có như vậy sẽ giảm được rất nhiều tình trạng dùng nhục hình.”
Trong báo cáo của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền có đưa ra nhiều khuyến nghị cải cách để giải quyết các vi phạm không bị xử lý trong ngành công an Việt Nam, trong đó có đề nghị thành lập các tổ chức độc lập chuyên thu thập dữ kiện và lập hồ sơ khiếu nại vi phạm của công an.
Tổ chức Human Rights Watch nói đã đến lúc chính phủ Việt Nam phải thay những lời nói trên lý thuyết bằng các hành động thực tế để chứng tỏ ý chí và nỗ lực không để xảy ra các trường hợp dân lành bị chết oan vì bàn tay công an.
From : Tra mi Voa
***************
Ai giúp dân chứng minh đã bị công an đánh?
.
An Khương (PLO) – Những vụ việc người dân, nghi can… sau khi được triệu tập lên trụ sở công an (xã, phường, quận, huyện…) khi ra về phải bầm mình bầm mẩy ngày càng nhiều.
Mới đây nhất là việc hai công dân tố cáo một số cán bộ công an huyện Trảng Bom (Đồng Nai) đã có hành vi đánh đập, ép cung bắt họ nhận tội trộm cắp nhưng công an huyện khẳng định không có chuyện đánh đập hay ép cung hai nghi can này.
Các đối tượng điều tra bị đánh ở trụ sở công an không còn là việc lạ nữa, thậm chí, sau nhiều vụ chết người, nhiều người đã thực sự tin rằng bước chân “vào đó” là lành ít dữ nhiều. Đa số người dân đều nghĩ mình thấp cổ bé họng, không thể làm gì được nên đành câm nín. Một số khác mạnh dạn hơn, làm đơn tố cáo công an lên… công an.
Ai cũng biết những thương tích đó từ đâu mà đến nhưng chẳng một ai có thể chứng minh được.
Vài vụ đã được đưa ra xét xử nhưng vì sao hiện tượng này dường như không những không giảm đi mà có vẻ còn gia tăng về số lượng, biến tướng về hình thức và mức độ ngày càng nghiêm trọng?
Trong phòng xét hỏi có ai?
Chỉ có công an và người bị xét hỏi. Tất nhiên đây là khu vực làm việc của cơ quan điều tra, không thể cho ra vào tùy tiện, nhưng đó cũng chính là nguyên do tất cả hành động của công an tại đây “thần không biết, quỷ không hay”.
Một cuộc lấy lời khai nghi can tại phòng điều tra
Chiều 25-12-2013, nghi can Đỗ Duy Việt (47 tuổi, ở xã Luận Thành, huyện Thường Xuân, Thanh Hóa) bị mời lên trụ sở công an huyện Thường Xuân để điều tra về vụ việc xâm hại tình dục trẻ vị thành niên. Tuy nhiên, trong quá trình tạm giữ để xét hỏi, người đàn ông này đã chết. Ông Nguyễn Văn Giáp, Trưởng Công an huyện cho biết ông Việt chết do… đột tử. Người nhà nạn nhân cho biết ông Việt sức khỏe rất tốt và đặt nghi vấn về cái chết bất thường của ông. Dù đã cố gắng khiếu kiện và tìm hiểu, cuối cùng gia đình ông cũng đành để sự việc chìm xuồng vì không có cách gì biết được sau khi ông bị bắt giữ đã xảy ra chuyện gì.
Nạn nhân Nguyễn Mạnh Hùng, 33 tuổi, tử vong trong trại tạm giam công an quận Hà Đông, Hà Nội cũng là một trường hợp chết không minh bạch. Ông Hùng bị tạm giam 11 ngày. Vào ngày tử vong, công an cho biết ông Hùng có biểu hiện tức ngực, khó thở nên đưa vào bệnh viện. Công an tuyên bố ông Hùng chết tại bệnh viện nhưng giám đốc bệnh viện khẳng định ông Hùng đã chết trước khi nhập viện. Theo lời người nhà, trên thân thể ông Hùng mười đầu ngón tay chân bầm tím, từ 1/3 đùi trở xuống đến bàn chân phù nề và thâm tím. Tuy nhiên, cơ quan cảnh sát điều tra công an Hà Nội bác bỏ đơn khiếu nại và kết luận ông Hùng chết do thiếu máu cơ tim cấp.
Gia đình nạn nhân Ngô Thanh Kiều đem theo các ảnh chụp vết thương đến phiên tòa
Nhìn lại vụ việc Ngô Thanh Kiều bị đánh chết tại trụ sở công an thành phố Tuy Hòa tháng 5-2012, cho đến khi ra tòa, ngay chính lời khai của 5 công an khi đổ trách nhiệm qua lại xem ai đánh nạn nhân nhiều hơn chỉ là lời nói, không thể chứng minh. Khi 4 công an cùng lúc chỉ tội công an viên còn lại Nguyễn Thân Thành Thảo là người đánh vào đầu nạn nhân, gây chấn thương sọ não, dẫn đến tử vong thì coi như đó là chứng cứ. Hoàn toàn không có hình ảnh hay bất kì bằng chứng nào khác để minh định được và lời nói, thứ “gió bay” ấy lại trở thành chứng cứ thép.
Cho dù bị cáo Thảo có kêu oan tới mấy thì cũng không thể tự mình chứng minh điều gì. Công an còn không tự làm minh bạch được cho mình thì người dân còn bế tắc tới đâu?
4 bị cáo công an cùng chỉ tội bị cáo Thành . Bị cáo Thành liên tục phản đối nhưng đành bó tay vì không có nhân chứng khác
Quan xử theo lễ, dân xử theo hình?
Ngày 28-2-2011, ông Trịnh Xuân Tùng đi xe máy không đội mũ bảo hiểm đến ga Giáp Bát, Hà Nội bị công an bắt dẫn về trụ sở công an phường Thịnh Liệt, quận Hoàng Mai. Đến tối ông Tùng bị bầm dập khắp người, tê liệt toàn thân. Ông được đưa đến bệnh viện Việt Đức mổ cấp cứu, bác sĩ xác định ông bị dập đốt sống cổ, đa chấn thương. 8 ngày sau ông Tùng chết.
Trước những chấn thương do ngoại lực không thể chối cãi, cơ quan điều tra công an Hà Nội phải vào cuộc. Cuối cùng, một công an viên là Nguyễn Văn Ninh bị truy tố về tội “cố ý gây thương tích”. Người nhà nạn nhân kêu gọi báo chí phản ứng dữ dội, đòi truy tố theo tội “giết người”. Sau đó, cáo trạng được sửa lại tội danh là “Làm chết người trong khi thi hành công vụ”. Việc định tội như vậy thực ra vẫn chưa đúng với tính chất vụ việc. Nhưng vì có cái cớ là nạn nhân bị bắt về để điều tra xét hỏi nên hành vi của công an lúc này được xem là đang làm nhiệm vụ.
Trong vụ này, nhiều nhân chứng giấu tên cho biết tham gia vào việc đánh ông Tùng ngoài Ninh còn có ba người khác, thế nhưng chỉ một mình Ninh bị truy tố. Những vụ việc tương tự, cụm từ “bỏ lọt tội phạm” thường xuyên được báo chí, luật sư nhắc đến. Chính bởi vì không có gì có thể xác thực được những ai tham gia, tham gia ở mức độ nào ngoài người trong cuộc, ở đây chỉ có nạn nhân và công an mà công an lại luôn chiếm số đông và nắm trong tay mọi công cụ để điều tra.
Cần có một bên thứ ba độc lập
Nếu cơ quan kiểm tra, xác minh những vụ việc mâu thuẫn giữa người dân và công an lại cũng là… công an thì có đảm bảo được tính công bằng cho người dân hay không?
Nạn nhân, nếu may mắn còn sống, cũng chỉ trưng ra được những vết thương trên cơ thể mình. Mà vết thương do ai đánh thì không thể làm rõ. Trường hợp nạn nhân đã “xui xẻo” mất mạng thì lời khai còn lại chỉ là công an và những người có liên quan đến công an.
Có thể thấy ở đây một vòng tròn khép kín, từ nơi xảy ra vụ việc, đến nơi điều tra, giám định thương tích, truy tố và xét xử… đều có mối liên quan hữu cơ với cơ quan công an. Như vậy, rất dễ nảy sinh nghi ngờ có sự bao che, xử nhẹ hoặc bỏ lọt tội phạm vì cả nể, thậm chí là các “áp lực” khó nói trong ngành.
Phải làm thế nào khi người dân bảo có, công an nói không? Cần có một sự công bằng và rõ ràng cho cả đôi bên trong khi cơ chế làm việc hiện nay tại các cơ quan điều tra đang chưa đảm bảo được điều đó.
Rõ ràng cần có một biện pháp để có thể kiểm soát được các cán bộ công an khi thực thi nhiệm vụ trong vòng tròn khép kín của họ. Việc này càng cần thiết nhằm phòng bệnh hơn chữa bệnh, nhắc nhở cho chính các cán bộ này không để cơn nóng giận của mình lấn át, để phải phạm vào tội “gây chết người khi thi hành công vụ”.
Biện pháp ấy là gì? Hiện các cơ quan hữu quan vẫn chưa tìm được câu trả lời. PLO mong nhận được những kiến giải của độc giả trên cả nước đóng góp ý kiến, đưa ra giải pháp để bảo vệ quyền lợi cho người dân. Qua đó, độc giả góp phần giúp cho pháp luật được thực thi công bằng cho tất cả mọi đối tượng, làm sao để xã hội này “thiên tử” phạm tội cũng sẽ bị xử như “thứ dân”.
Xem :
http://vnwhr.net/2014/09/19/hrw-bac-phan-doi-cua-vn-ve-phuc-trinh-cong-an-bao-hanh/