VN 'kém TQ về quản lý và dùng người'
VN 'kém TQ về quản lý và dùng người'
Một trong những chuyên gia thống kê kinh tế nói dù có nhiều điểm giống nhau nhưng Việt Nam thua kém Trung Quốc đáng kể về hiệu quả quản lý kinh tế và trọng dụng nhân tài.
Ông Vũ Quang Việt, người từng làm việc nhiều năm cho Liên Hiệp Quốc, nói với Nguyễn Hùng của BBC tiếng Việt rằng Trung Quốc "tham nhũng hiệu quả" hơn Việt Nam vì họ "làm được việc" và họ cũng có những lãnh đạo được đào tạo bài bản tại các trường hàng đầu của Trung Quốc.
Ông Việt nói thêm Trung Quốc chú trọng phát triển công nghệ và đã có thể tự làm tàu cao tốc chỉ sau một lần học hỏi công nghệ của Nhật Bản và giờ còn có thể xuất khẩu công nghệ này.
Trong khi đó Việt Nam vẫn chủ yếu tập trung khai thác nguyên liệu thô và không phát triển được các ngành công nghệ quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế có chất lượng
Ông Trần Quốc Hải, và con trai là Trần Quốc Thanh ở tỉnh Tây Ninh, đón nhận huân chương Đại tướng quân do nhà nước Campuchia trao tặng vì những đóng góp vào kỹ thuật cho đất nước Campuchia thông qua việc sửa chữa xe bọc thép BRDM 2 và BTR60PB.
Ngoài ra ông còn chế tạo một chiếc xe bọc thép 6 bánh lốp dựa trên mô hình hiện đại của Mỹ ? Đó là thông tin làm xôn xao dư luận mấy ngày qua.
Ở Việt Nam, ông Hải cũng từng chế tạo máy bay trực thăng nhưng chưa có kết quả thực nghiệm, đã sáng chế, độ chế một số công cụ máy móc phục vụ nông nghiệp như máy trồng mì, máy giặt mủ cao su tạp, máy phun thuốc cao su, dàn cày không lật... và đang hoàn thiện máy thu hoạch mía.
Thông tin trên đã gây hiệu ứng dậy sóng lên cộng đồng mạng ở Việt Nam, đa số cho rằng Việt Nam không thiếu nhân tài nhưng sự sáng tạo của họ thường vấp phải các “thế lực vô hình” cản trở, do cơ chế, do không được khuyến khích, không đất dụng võ, danh vị giáo sư, tiền sĩ quá nhiều nhưng đa số là yếu kém và vô dụng.
Tuân thủ tiêu chuẩn và an toàn lao động?
Khách quan mà nhìn lại việc ông Hải sửa chữa xe bọc thép BRDM 2 với trọng lượng 7,7 tấn là một việc hết sức bình thường khi mà ở Việt Nam số lượng người làm nghề sửa chữa thiết bị khá đông và đa số họ hoàn toàn làm được.
Việc thay động cơ xăng với kỹ thuật, công nghệ chế tạo từ thập niên 60 bằng một động cơ diedel tương đồng với công nghệ hiện đại là việc làm đơn giản. Hiệu quả tăng công suất thiết bị, lượng tiêu hao nhiên liệu giảm đi khoảng 1,5 lần là mặc định.
Việc làm của ông Hải tương tự cũng được luật pháp Việt Nam cho phép và hướng dẫn theo Thông tư số: 29/2012/TT-BGTVT, khoản đ, mục 1, điều 8 có nội dung “Cải tạo thay thế động cơ khác loại của ô tô tải thông dụng, ô tô tải tự đổ, ô tô tải chuyên dùng chở xe máy thi công, ô tô chở người đến 25 chỗ phải đảm bảo Động cơ thay thế có công suất lớn nhất, số vòng quay ứng với công suất lớn nhất, mô men xoắn lớn nhất, với thay đổi giảm không quá 10%, thay đổi tăng không quá 15%.”
Ngoài ra việc đóng mới xe bọc thép trên nguyên tắc cơ học, sử dụng các bộ phận tổng thành, hệ thống có sẵn của các nhà chế tạo để lắp ráp cũng là chuyện bình thường mà nhiều nông dân miền tây đã thực hiện độ chế tương tự.
Khu vực huyện Tri Tôn – tỉnh An Giang trước đây cũng đã độ chế trên 2000 xe vận tải tự chế, trên 600 xe ben có tải trọng hàng hóa trên 10 tấn để phục vụ nhu cầu sản xuất của người dân địa phương trong hoàn cảnh đường sá là đồng ruộng, sình lầy mà bất cứ xe nhập khẩu nào cũng không thể sử dụng được.
Thậm chí đa số cộng đồng mạng phê phán việc chính quyền không cho ông Hải thử nghiệm máy bay trực thăng là cản trở, không khuyến khích sáng tạo.
Một sự phê phán rất “nông dân” cho một thử nghiệm có nguy cơ gây tai họa cho bản thân người thử nghiệm, và nguy cơ cho người dân trong khu vực.
Và chính các cơ quan chức năng liên quan của chính quyền là người đầu tiên chịu trách nhiệm này trước cộng đồng.
Nhìn lại một chiếc máy bay trực thăng được chế tạo bằng một động cơ ô tô Zil 130 “lên nòng xoáy cốt” độ chế từ 150 lên 300 mã lực, hầu hết những người biết về động cơ trên thế giới, không có ai dám chắc chắn rằng động cơ quái gở này bắt đầu hoạt động, tồn tại và duy trì được trong bao nhiêu phút, thì hệ quả việc bay thử hay bay thật có khả năng an toàn tới đâu?
Các nguyên lý cơ học, sức bền vật liệu phải tuân thủ phương pháp tính toán để đáp ứng yêu cầu kết cấu về cường độ, độ mỏi. Phải được kiểm tra lại các sản phẩm cho là đúng chuẩn bằng những thiết bị thí nghiệm hiện đại để phát hiện lỗi sản xuất, thậm chí còn phải tuân thủ theo tiêu chuẩn vật liệu hàng không vũ trụ ASMT…
Ông Hải hầu như chưa đáp ứng được những yêu cầu trên, thì việc cấm bay của các cơ quan hữu trách là việc bắt buộc phải thực hiện để ngăn ngừa tai nạn và hỏa hoạn.
Xe bọc thép mà cha con ông Trần Quốc Hải đóng mới cho quân đội Campuchia
Đâu là sự thật?
Từ những thông tư hướng dẫn của chính phủ, ban bộ chuyên ngành, hay sự ràng buộc về an toàn trong lao động sản xuất trên nguyên tắc mọi người phải tuân thủ, Ông Hải vẫn đang tự do kinh doanh và làm giàu trên những sản phẩm copy, độ chế hay tự chế tạo thì việc ông phát ngôn: “Ở Việt Nam, đam mê của ông không được khuyến khích” là một sự áp đặt quá đáng.
Nhận định của nhiều người căn cứ vào một chuyện “ gặp duyên cớ” của ông Hải bên nước Campuchia mà phê phán rằng Việt Nam bị ràng buộc cơ chế, không trọng dụng ông Hải, không tạo điều kiện phát huy tài năng để làm giàu cho bản thân, góp phần làm giàu cho xã hội, dẫn đến làm chậm phát triển đất nước, là phát ngôn có sự lợi dụng cảm tính phi khoa học hơn là tôn trọng sự thật.
Việt Nam không riêng gì ông Hải. Còn có rất nhiều “Kỹ sư miệt vườn” đã phát minh, chế tạo nhiều loại máy phục vụ nông nghiệp đình đám, hiệu quả, phù hợp với địa hình ruộng đất khu vực, làm giàu cho họ và có ích cho người nông dân.
Việt Nam cũng có quá nhiều giáo sư, tiến sĩ nhưng những đề tài hay phát minh khoa học hầu như không đáng kể, chất lượng đề tài thấp, ít áp dụng thực tế. Nhiều bằng giả, bằng mua để hợp thức tuyển dụng và bổ nhiệm.
Nhiều thạc sĩ kỹ sư thất nghiệp do chất lượng đào tạo yếu kém, hay không được cạnh tranh lành mạnh trong quá trình tìm kiếm việc làm là sự thật, là quốc nạn.
Tăng đối nghịch?
Việt Nam hiện tại đang gia tăng sự đối nghịch cách biệt giữa chính thể và người dân.
Chính phủ thì tổ chức xử tội lưu động công khai giữa phố, kết tội nặng một cách lố bịch hơn là răn đe với một bé gái đang đi học, nhà nghèo, vì hành vi xô đẩy một công an giao thông có thể là theo phản ứng bản năng vì sợ mất đi tài sản nhỏ nhoi không thể thiếu gắn liền với cuộc sống hàng ngày.
Ngược lại khi hình ảnh người công an bị tai nạn tử vong khi đang thực hiện công vụ lan truyền trên mạng, thì cũng không ít người dân trong cộng đồng hả hê, vui cười và cho là nghiệp chướng.
Và sự đối nghịch này cũng được chứng minh qua “đấu tố chính quyền” từ câu chuyện “duyên cớ” trong làm ăn, độ chế ngoài khuôn khổ quản lý tiêu chuẩn, kiểm định của ông Hải chỉ vì ảnh hưởng bởi một huân chương được tặng của một quốc gia mà quy định về an toàn giao thông ở nơi đó còn lỏng lẻo như sử dụng xe tải, xe du lịch vận chuyển hành khách lẫn hàng hóa vô tội vạ, tay lái thuận nghịch chạy nhan nhản ngoài đường…
Đã đến mức báo động cho nhà cầm quyền Việt Nam hiện tại tự điều chỉnh lại mình, nên khuyến khích phát minh, sáng tạo, sử dụng người có tài, quan tâm đầu tư từ những việc nhỏ để lấp được lỗ hổng cơ bản về nông nghiệp, về công nghiệp phụ trợ, về du lịch và thủ công mỹ nghệ, làm nền tảng để phát triển đất nước bền vững.
Dư luận cần tránh quá tung hô nông dân sản xuất máy bay, xe bọc thép, hoặc chính phủ nên tránh việc chỉ thích đầu tư những dự án thật lớn, thật ảo vọng để cạnh tranh, để xứng tầm khu vực.
From : Thanh Huy (BBC / Máy bay, thiết giáp, nông dân và chế độ )
************
Trần Quốc Hải: “Họ coi trọng mình thì mình đến phục vụ cho họ”
Đó là câu nói chí lí của ông Trần Quốc Hải, người mới được phong tướng quân bên Kampuchea. Đọc tin về hai cha con làm xe bọc thép cho Kampuchea (KPC) và được phong tướng quân (1), tôi nghĩ bất cứ ai cũng thấy ngậm ngùi cho thân phận của những người đam mê sáng chế ở VN. Họ trở thành những người “tị nạn”, vì ý tưởng và công trình của họ không được chào đón, thậm chí bị cấm, ngay trên quê hương, để rồi họ phải đi tìm đất khách để thực hiện ước nguyện của mình.
Hoá ra, hai cha con ông chính là người đã xây dựng chiếc trực thăng mà báo chí nhắc đến trước đây. Số phận chiếc trực thăng đó thoạt đầu không được may mắn vì bị quân đội “bắt giam”, nhưng cuối cùng thì cũng có cái may đến từ … Mĩ. Ông Trần Quốc Hải (người chế chiếc trực thăng) cho biết một viện bảo tàng bên New York mua chiếc trực thăng về Mĩ để triển lãm. Phóng viên RFA hỏi ông giá bao nhiêu, ông chỉ lịch sự nói là giá “ưu đãi” và ông “có một số vốn kha khá để tiếp tục công trỉnh của tôi”. Nhưng ông không chỉ chế trực thăng, vì sau đó, ông còn chế hàng loạt máy nhổ củ mì, máy làm cỏ, máy rải phân, v.v. Ông thực sự là một inventor – nhà sáng chế đúng nghĩa, chứ không phải làng nhàng.
Nhưng công trình của ông không được chào đón ở VN. Ông nói với phóng viên đài BBC rằng ông gặp rắc rối với chính quyền địa phương và trung ương, vì chiếc trực thăng. Ông nói: “Khi làm trực thăng thì họ nói thế này: thứ nhất là không phù hợp. Thứ hai là Việt Nam không có đủ trình độ để chế tạo máy bay. Tôi cũng tranh luận với họ, nhưng họ cũng không muốn tranh luận ra ngô ra khoai” (2). Ông cho biết thêm “Tôi nói ở châu Âu người ta làm máy bay từ cách đây cả trăm năm, Việt Nam không lẽ thua họ? Tôi tự hào là người Việt Nam chứ. Họ cũng im lặng không tranh luận, nhưng về họ viết văn bản. Họ nói: “Anh chế rất là giỏi, nhưng thôi đừng chế nữa”. Thế thì đã rõ: người ta không muốn ông sáng chế. Có lẽ VN là nước duy nhất trên hành tinh này khuyên công dân mình đừng sáng chế.
VN không chào đón và cấm ông sáng chế thì ông phải tìm đất lành. Và, cái đất lành đó hoá ra là nơi rất gần VN: Kampuchea. Theo như báo chí mô tả và chính ông thừa nhận thì KPC rất trọng vọng tài năng của ông, nhất là trong việc phục hồi mấy chiếc xe bọc thép do Nga chế tạo. Ông kể rằng thoạt đầu, ông chỉ kí hợp đồng chế tạo máy nông nghiệp cho KPC, nhưng khi thấy xe bọc thép bị hư hỏng, ông đề nghị cho phép ông sửa chữa. (Cần nói thêm rằng mấy xe này từng được các chuyên gia VN sang sửa, nhưng quân đội KPC không hài lòng vì họ sửa mà vẫn còn hư hỏng, và họ không quan tâm đến “khách hàng”). Từ việc sửa xe bọc thép, ông phát hiện rằng mấy xe này không thích hợp với vùng đầm lầy và nhiệt đới Đông Nam Á, nên ông đề nghị quân đội KPC cho ông cải tiến xe bọc thép. Từ cải tiến xe bọc thép, ông tiến lên một bước quan trọng hơn là làm ra xe bọc thép luôn! Như vậy, ông có công khá lớn với KPC, và không ngạc nhiên khi Hoàng gia KPC phong cho ông chức danh “tướng quân”.
Câu chuyện hai cha con ông Trần Quốc Hải làm cho chúng ta phải suy nghĩ về môi trường khoa học kĩ thuật ở VN. Bây giờ thì ai cũng biết VN có 24 ngàn tiến sĩ và hơn 10 ngàn giáo sư, phó giáo sư. Đó là một con số “khủng” trong vùng. Nhưng cái độ ngũ đó làm được gì cho VN? Hình như chẳng làm được gì nhiều. Số bài báo khoa học thì quá thấp. Còn số bằng sáng chế càng kém hơn nữa. So sánh với các nước trong vùng như Singapore, Mã Lai, Nam Dương, Thái Lan, Phi Luật Tân, VN là một nước có ít bằng sáng chế nhất. Số bằng sáng chế được đăng kí ở USPTO chỉ đếm đầu ngón tay. Có năm chẳng có bằng sáng chế nào được cấp. Mới đây, chúng ta còn biết rằng VN thực ra chưa sản xuất được ốc vít! Do đó, công chúng VN chế nhạo giáo sư, tiến sĩ suốt ngày này sang năm khác cũng có lí do. Một đất nước có quá nhiều “sư sĩ” mà làm không được cái đơn giản nhất thì quả là đáng xấu hổ.
Ấy thế mà khi người khác làm được việc thì họ không để yên, thậm chí mỉa mai, khinh thường. Ông Trần Quốc Hải chua chát nhận xét: “Ở Việt Nam các nhà khoa học không làm được công trình nào cả, còn người làm thì bị gán cho tên ‘Hai Lúa’ như tôi.” Có một số chuyên gia nói rằng ông Hải không biết gì về cơ học, điện học, nên không thể nào sáng chế được. Họ mỉa mai rằng chiếc trực thăng do Hai Lúa sáng chế chỉ hơn đồ chơi một chút thôi. Tôi không biết nhận xét như vậy có chính xác không, vì không có dịp nhìn tận mắt ra sao, nhưng qua những sáng chế máy nông nghiệp của ông thì không thể nào nói là “đồ chơi” được. Báo chí nói rằng lần đầu thì trực thăng do ông sáng chế ra cất cánh không tốt, nhưng sau đó qua cải tiến, thì trực thăng cất cánh “ngọt xớt” (chữ của hai ông Hai Lúa). Ôi, tôi thích cách nói đậm chất Hai Lúa và đặc “mùi Nam Bộ” đó quá đi thôi! Như vậy, khó mà nói đó là đồ chơi được. Vả lại, rất nhiều thiết bị quân đội không bắt đầu từ đồ chơi là gì. Đừng xem thường người ta như thế trong khi bản thân mình chưa làm được gì dù với bằng cấp đầy mình. Thật ra, nói theo cách nói của Tây là nếu anh chưa sáng chế được gì thì anh chưa đủ tư cách để đánh giá sáng chế của người khác.
Nhưng tôi có thể nói rằng việc làm của ông Trần Quốc Hải chẳng khác gì việc làm của ông Soichiro Honda ở bên Nhật lúc mới lập nghiệp. Ông Honda kể lại rằng thời đó (sau thế chiến thứ II), ông là một thợ máy, và ông cũng rất đam mê chế tạo xe. Ông chỉ đơn giản mua xe về, nghiền ngẫm, và cải tiến xe đạp thành xe gắn máy. Hãng của ông chính là căn nhà nhỏ của gia đình. Sau đó thì chúng ta biết cái xe Honda của ông trở thành một danh từ chung của thế giới! Ngay cả sau này khi có chút tiền, ông lập “Honda Technical Research Institute” (Viện Nghiên cứu kĩ thuật Honda), nghe thì rất “hoành tráng”, nhưng thực chất chỉ là một ngôi nhà gỗ nhỏ. Nhưng từ những bước đầu nhỏ và đơn giản như thế mà ông có thể xây dựng được một “đế chế” Honda sau này. So với ông Honda, ông Trần Quốc Hải có vẻ hoàn thiện hơn nhiều. Do đó, đừng xem thường những cái sáng chế ban đầu, và cũng đừng mỉa mai người ta là chỉ “hơn đồ chơi” một chút. Nói như thế là kiểu nói rất yếm thế.
Nhưng nhìn lại lịch sử, chúng ta thấy hình như có khá nhiều người Việt có tài toàn đi đầu quân bất đắc dĩ ở nước khác. Trước đây, vào thế kỉ 15, Hồ Nguyên Trừng từng bị giặc Tàu bắt, và sau này ông có công sáng chế súng cho Tàu. Một người sống vào thế kỉ 15 khác là ông Nguyễn An cũng bị Tàu bắt làm tù binh, và sau này ông trở thành tổng công trình sư thiết kế và xây dựng Tử Cấm Thành cho Tàu. Bọn Tàu dấu nhẹm chi tiết này, mãi đến khi một kí giả Đức phát hiện thì chúng ta mới biết về công trạng của ông. Một người thuộc dòng dõi hoàng tộc là Lý Long Tường, suýt tí nữa bị Trần Thủ Độ thủ tiêu, phải chạy tuốt sang Cao Ly tị nạn, và sau này thành tướng của Đại Hàn. Có thể nói Hoàng tử Lý Long Tường là người tị nạn vượt biển đầu tiên trong lịch sử VN. Sau này thì kỉ lục vượt biển thuộc về người dân miền Nam Việt Nam. Bây giờ chúng ta biết có hàng ngàn, có thể hàng vạn, chuyên gia gốc Việt đang “đầu quân” cho nước ngoài. Trước đây, tôi đọc tin nói rằng người sáng chế ra máy tính IBM là người Việt Nam tên là Trương Trọng Thi (Việt kiều Pháp). Xem ra, các chuyên gia, nhà sáng chế người Việt có duyên với nước ngoài hơn là với Việt Nam.
Đáng lẽ, theo logic thông thường, một dân tộc như thế thì VN phải giàu có chứ đâu phải nghèo hèn như hiện nay. Quả vậy, ông Lý Quang Diệu từng nhận xét rằng VN đáng lẽ phải là một người khổng lồ, ở vị trí số 1 ở châu Á. Ông nhận xét như thế là vì ông đánh giá rất cao tinh thần sáng tạo và sự nhạy bén của người Việt, ông hết lời khen sinh viên VN, ông dành những từ ngữ đẹp nhất cho cộng đồng người Việt ở Mĩ. Nhưng ông chê rằng chính quyền VN không biết trọng dụng người tài, và hệ quả là người tài ở Việt Nam đã định cư ở nước ngoài hết rồi. Phải nói thêm là một số người tài của VN đang đầu quân cho Singapore đấy. Không hiểu khi đọc bản tin về cha con ông Trần Quốc Hải và nhận xét của ông Lý Quang Diệu, các nhà chức trách VN nghĩ gì. Có lẽ họ chỉ nhún vai nói: đã làm đúng qui trình.
From : Nguyễn Văn Tuấn ( Ba Sam )
************
Công chức lười nhác lại ham làm lãnh đạo?
Rất nhiều vị khách la cà tán gẫu tại quán cà phê trong giờ làm việc là cán bộ, công chức nhà nước
Bức xúc trước tình trạng người có năng lực chê cơ quan nhà nước, người kém năng lực lại gia tăng trong khu vực nhà nước đã làm gia tăng con người hành chính sáng cắp ô đi, tối cắp ô về, ĐB Đỗ Văn Đương (TP.HCM) đưa ra câu hỏi khá hóc búa:
“Vì sao số công chức tận tâm với công việc và sáng tạo trong công tác ngày càng ít nhưng số công chức lười nhác, chỉ một dạ hai vâng, lại ham muốn trở thành lãnh đạo ngày càng nhiều? Đây có phải là nguyên nhân chính làm gia tăng bộ máy hành chính, cũng là nguyên nhân của tội phạm tham nhũng?” - ĐB Đỗ Văn Đương, TP.HCM hỏi và đề nghị Bộ trưởng đưa ra giải pháp.
“Đây là một câu hỏi cũng rất khó”, Bộ trưởng Nguyễn Thái Bình nói và chỉ ra nguyên nhân của thực trạng này là do sử dụng cán bộ, công chức, viên chức chưa đúng với phẩm chất, trình độ, năng lực của từng người. Hơn nữa cơ chế thưởng, phạt chưa nghiêm trong khi chế độ đánh giá chưa đổi mới gắn với trách nhiệm của người đứng đầu. Ngoài ra, ông Bình cho rằng chế độ tiền lương và chế độ đãi ngộ chậm được cải thiện cùng với việc tuyển dụng chưa đáp ứng được nhiệm vụ, chưa thực sự tuyển được người có năng lực, có tâm huyết cũng là nguyên nhân dẫn đến nghịch lý nêu trên.
Từ đó Bộ trưởng Bình đưa ra giải pháp như đổi mới cơ chế đánh giá theo nguyên tắc cấp trên đánh giá cấp dưới; xây dựng nghị định về trọng dụng, đãi ngộ người có tài; thực hiện chế độ miễn nhiệm, chuyển vị trí công tác.
From : Phap luat ,........