“Chỉ mặt, đặt tên” đối tượng tham nhũng
Nói nhiều về bộ phận tham nhũng cũng chẳng để làm gì, khi không chỉ ra được những địa chỉ cụ thể.
Những phát biểu của các thành viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội mấy ngày qua đã hâm nóng dư luận, khi cho rằng công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí thời gian qua chưa thực sự hiệu quả. Nhiều vụ việc các cơ quan chức năng còn “giơ cao đánh khẽ”. Điều đó cho thấy cuộc chiến chống giặc “nội xâm” là rất khó khăn phúc tạp, nếu không có sự quyết tâm cao từ Trung ương đến cơ sở.
Câu chuyện lãng phí được Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng phát biểu tại phiên họp của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội mới đây là: “Ai cũng phải kêu trời vì xót ruột, nhìn thấy sờ sờ mà… đành chịu, không thấy quy trách nhiệm, quy tội được ai”.
Lãng phí diễn ra khắp nơi, trên mọi lĩnh vực: Đất đai bỏ hoang, công trình xây dựng dang dở, khiến hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng đầu tư của Nhà nước phơi mưa phơi nắng; tình trạng giải phóng mặt bằng ì ạch, làm phát sinh thêm hàng trăm, thậm chí là hàng nghìn tỉ đồng; giải ngân chậm làm giảm giá trị đồng vốn, tổ chức lễ hội tràn lan, cán bộ sử dụng phương tiện làm việc vượt tiêu chuẩn cho phép.
Đặc biệt là tình trạng xây dựng trụ sở hoành tráng nhưng không sử dụng hết công năng. Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Quốc hội, ông K’So Phước phải kêu: “Cơ quan phục vụ dân mà xây lộng lẫy như cung điện, gây phản cảm vì dân còn nghèo, tỉnh còn khó khăn”.
Vì thế, mặc dù báo cáo kết quả phòng chống tham nhũng lãng phí của Tổng Thanh tra Nhà nước chỗ nào cũng thấy “rất quyết liệt” và “đạt được những kết quả quan trọng”… với số tiền tiết kiệm hơn 6.000 tỷ đồng từ các địa phương, và nếu tính cả khối cơ quan Trung ương, Bộ, ngành là gần 16.000 tỷ đồng trong năm nay, vẫn chưa đủ sức thuyết phục Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Không sự lãng phí nào là vô cớ, nhất là ở những dự án lớn, số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỉ đồng, mà lại không phải là tiền của cá nhân ai. Không thể có lãng phí trong dân, bởi mỗi đồng tiền dân làm ra là mồ hôi công sức của họ. Lãng phí chỉ xảy ra ở những cơ quan, dự án dùng tiền Nhà nước.
Một khi của chung không được giám sát hiệu quả bằng cơ chế chính sách thì lãng phí sẽ xảy ra. Phía sau những dự án hàng trăm, hàng ngàn tỉ đồng kia là câu chuyện “phết, phẩy” của một số cá nhân có chức có quyền. Mà “phết, phẩy” nào cũng to, cũng nặng. Nên lãng phí là một biểu hiện khác của tham nhũng.
Không phải ngẫu nhiên khi thảo luận về cơ chế, chính sách tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng lại nhận định: “Tiêu cực, bôi trơn và nạn chạy chọt ở khâu nào cũng có… không tham nhũng lấy đâu tiền mà chạy chức vụ này, chức vụ kia. Mặc quần đùi áo trắng, vợt mấy chục triệu, lương như thế thì làm sao đủ tiêu? Ấy mới là ông tham nhũng”.
Có tham nhũng thì phải chống tham nhũng. Bởi đó là “giặc nội xâm”, là quốc nạn làm suy yếu đất nước. Mà đã là quốc nạn thì cần phải đấu tranh quyết liệt để tiêu diệt. Nói như Chủ tịch Hội đồng Dân tộc K’So Phước là: “Không thể cứ đi đánh lơ vơ đâu đấy, mà cần tập trung vào các trọng điểm. Những nơi có nhiều tiền, nhiều quyền là nơi dễ tham nhũng nhất và là tham nhũng lớn. Nên đánh thẳng vào đó. Đấy mới là con cá lớn”.
Biết có cá lớn, sâu lớn, có cả bầy sâu; biết rằng “người ta đã ăn của dân không từ một thứ gì”, và biết rằng có “một bộ phận không nhỏ” tham nhũng thì cần phải biết nói thẳng ra, công khai minh bạch diện mạo những con “cá lớn”. Bởi cá lớn mới tham nhũng lớn, cá con chỉ tham nhũng vặt. Sâu và bầy sâu là “bộ phận không nhỏ”.
Nhưng nói nhiều về bộ phận này cũng chẳng để làm gì, khi không chỉ ra được những địa chỉ cụ thể. Chỉ phê phán một bộ phận vô hình đó thì chẳng chết ai, nguy hiểm hơn là bộ phận không nhỏ đó sẽ nhờn thuốc và ngày càng phình to ra.
Tham nhũng để chạy chức chạy quyền. Thế thì những người được chạy đó là ai? Bởi chạy chức lớn thì phải tìm đến người có quyền lớn. Có ai lại chạy chức chạy quyền ở chốn dân gian?
Tham nhũng khó ngăn chặn một phần bắt nguồn từ việc xử lý không nghiêm. Không ít vụ án tham nhũng, khi khởi tố thì ồn ào dữ dội, nhưng qua nhiều lần xét xử, nhiều lần thay đổi tội danh, án đã xẹp xuống, do những “con cá lớn” quẫy đạp và thoát lưới pháp luật.
Tham nhũng tinh vi - cần biện pháp tinh thông”
Tình hình tham nhũng chưa có dấu hiệu giảm, diễn ra ở nhiều ngành, nhiều cấp, nhiều lĩnh vực với những thủ đoạn tinh vi.
Cho ý kiến về Báo cáo của Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho rằng cần có đánh giá toàn diện hơn vì báo ra Quốc hội là báo cáo với toàn dân.
“Thế giới, mặt trận, điều tra dư luận, báo chí truyền thông đã đánh giá về công tác phòng, chống tham nhũng như thế nào? Trong lực lượng đấu tranh phòng chống tham nhũng có tiêu cực, bỏ sót, bao che, thậm chí tham nhũng hay không? Những cơ quan chủ lực như thanh tra, kiểm toán, điều tra, kiểm sát làm hết trách nhiệm chưa? Báo cáo cần có đánh giá cụ thể», Chủ tịch Quốc hội nói.
Ngoài ra, Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh báo cáo cần đánh giá việc thực hiện các chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng và hiệu quả từ công tác này.
Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Ksor Phước
Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Ksor Phước đề nghị cho biết số thông tin liên quan đến tham nhũng mà các cơ quan có thẩm quyền nhận được trong năm và cách xử lý thông tin đó. Điều này thể hiện ý chí quyết tâm có làm đến nơi đến chốn hay không.
‘‘Nhiều vụ việc qua điều tra thì ‘‘xẹp’’ xuống khiến người dân mất lòng tin. Dân đi tù chỉ vì vài triệu nhưng cán bộ vi phạm mấy tỷ lại hưởng án treo. Xử lý không nghiêm là dấu hiệu nghi vấn cao về động cơ tham nhũng’’, ông Ksor Phước nêu ý kiến.
Chủ tịch Hội đồng Dân tộc cũng cho rằng báo cáo cần nêu rõ vụ việc nào diễn ra trong thời gian dài mới được phát hiện, vụ nào được phát hiện được ngay, tỉnh nào kém nhất, bộ nào có vấn đề và điển hình là cái gì. Quốc hội cần địa chỉ. Báo cáo có chiều sâu thì mới thể hiện được hiệu quả công tác phòng chống tham nhũng đến đâu.
Ông Ksor Phước nêu ý kiến cho rằng việc thanh tra, kiểm tra để phát hiện tham nhũng nên theo trọng điểm, ví dụ năm 2014 tập trung vào lĩnh vực xây dựng, cầu đường. Ngoài ra, nên công bố tiến độ xử lý những vụ lớn từ 3 đến 4 tháng một lần.
« Diện rộng làm hết rồi nên cũng phải xác định trọng điểm. Nơi nào có nhiều tiền, nhiều quyền thì dễ có nguy cơ cao về tham nhũng», ông Ksor Phước nói.
Vỏ quýt dày phải có móng tay nhọn
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Phan Trung Lý nhấn mạnh, vì là báo cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tham nhũng năm 2013 nên cần bổ sung thông tin cho toàn diện, tổng quát.
Chính phủ có thể yêu cầu các cơ quan cung cấp thêm thông tin trước khi báo cáo trước Quốc hội, trong đó cần thể hiện rõ hơn về tình hình, số liệu, tránh báo cáo chung chung.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Phan Trung Lý
“Về biện pháp cũng cần được gia công thêm. Tội phạm ngày càng tinh vi, nguy hiểm thì biện pháp cũng phải tinh thông, sâu sắc hơn. Cơ quan chuyên trách phải nâng cao trách nhiệm, xử lý hiệu quả hơn”- ông Phan Trung Lý .
Phát biểu tại phiên thảo luận, Phó Viện trưởng Viện KSNDTC Nguyễn Hải Phong cho rằng: “Có những địa phương có 804 cuộc thanh tra nhưng chỉ đưa ra xử lý hành chính vài cuộc nhỏ lẻ. Chúng tôi khẳng định trong số đó có những cuộc có dấu hiệu hình sự, nhưng đã xử lý hành chính”. Cũng theo ông Phong, nếu làm tốt công tác thanh tra, điều tra thì sẽ hạn chế việc bỏ lọt tội phạm, oan sai.
Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Văn Hiện cho biết, nhiều vấn đề được Chủ tịch Quốc hội và các ủy viên trong Ủy ban Thường vụ Quốc hội đặt ra cũng đã được cơ quan thẩm tra nêu ra khi thẩm tra báo cáo của Chính phủ, như: Có tham nhũng trong chính lực lượng phòng chống tham nhũng không? Ví dụ thanh tra, kiểm toán phát hiện bao hàng trăm hécta đất, hàng trăm tỷ đồng nhưng thu hồi không là bao thì vấn đề gì không? Thanh tra có nơi thanh tra gần nghìn cuộc nhưng phát được vài vụ nhỏ lẻ nói lên điều gì? Những vụ án không đáng đình chỉ vẫn đình chỉ, xử án treo nhiều thì có vấn đề tiêu cực không?...
Ông Nguyễn Văn Hiện cũng đồng tình với ý kiến cho rằng báo cáo cần có đánh giá về mặt điều tra xã hội học, để thấy được sự mức độ hài lòng về công tác phòng, chống tham nhũng.
Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh bày tỏ đồng tình với nhiều ý kiến; đồng thời cho biết báo cáo sẽ được bổ sung đầy đủ thông tin hơn, có sự phân tích rõ hơn về về công tác phòng, chống tham nhũng năm 2013 trước khi trình Quốc hội vào tháng 10 tới.
Tình hình tham nhũng chưa có dấu hiệu giảm
Báo cáo của Chính phủ khẳng định tham nhũng diễn ra ở nhiều cấp, nhiều lĩnh vực với thủ đoạn tinh vi, khó phát hiện.
Báo cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tham nhũng năm 2013 do Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh trình bày trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 18/9 cho biết, năm 2013, Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương đã nỗ lực triển khai nhiều biện pháp phòng ngừa tham nhũng; nhiều vụ việc được phát hiện và xử lý.
Theo đó, Bộ công an đã phát hiện, điều tra một số vụ án tham nhũng nghiêm trọng, phức tạp. Trong 8 tháng qua đã thụ lý, điều tra 20 vụ án, 109 bị can, trong đó khởi tố 11 vụ, 65 bị can; kết luận điều tra 8 vụ, 51 bị can, đình chỉ điều tra 1 vụ…
Viện kiểm sát nhân dân tối cao cũng đã thụ lý kiểm sát điều tra 31 vụ/149 bị can; đã giải quyết 7 vụ/28 bị can; đang giải quyết 24 vụ/121 bị can. Qua đó, Viện kiểm sát đã kịp thời kiến nghị với các cơ quan, các ngành hữu quan khắc phục những sai phạm, những sơ hở trong công tác quản lý để xử lý và phòng ngừa vi phạm.
Toàn ngành thanh tra đã triển khai 4.724 cuộc thanh tra hành chính và 89.281 cuộc thanh tra, kiểm tra chuyên ngành tại 283.183 tổ chức, cá nhân. Qua thanh tra phát hiện vi phạm 12.225 tỷ đồng, 425 ha đất; kiến nghị thu hồi về ngân sách nhà nước 4.934 tỷ đồng và 401 ha đất (đã thu hồi 2.306); xử phạt vi phạm hành chính 252 tỷ đồng…; chuyển cơ quan điều tra xử lý hình sự 43 vụ, 43 đối tượng.
Về minh bạch tài sản, thu nhập, Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh cho biết, các bộ, ngành, địa phương, các cơ quan, tổ chức, các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước đã báo cáo việc kê khai tài sản, thu nhập năm 2012.
Báo cáo cũng cho biết, từ đầu 2013 đến nay, 36 trường hợp người đứng đầu bị xử lý do thiếu trách nhiệm để xả ra tham nhũng, trong đó có 4 người đã bị xử lý hình sự, 28 người đã bị xử lý kỷ luật hành chính. Tuy nhiên, nhìn chung, việc xử lý trách nhiệm của người đứng đầu khi để xảy ra tham nhũng chưa đạt yêu cầu.
Chính phủ cho biết trong thời gian tới sẽ tập trung lãnh đạo, đôn đốc công tác điều tra, xử lý vụ việc có dấu hiệu tiêu cực, tham nhũng. Xử lý nghiêm hành vi tham nhũng, thu hồi triệt để tài sản của Nhà nước, tập thể, cá nhân bị chiếm đoạt, thất thoát. Thực hiện Kế hoạch kiểm tra, giám sát việc thanh tra, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử những vụ án tham nhũng nghiêm trọng, phức tạp hoặc dư luận xã hội đặc biệt quan tâm.
Có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm
Theo theo ông Huỳnh Phong Tranh, tuy đã đạt được kết quả tích cực, nhưng tình hình tham nhũng chưa có dấu hiệu giảm, diễn ra ở nhiều ngành, nhiều cấp, nhiều lĩnh vực với những thủ đoạn tinh vi, kín đáo, khó phát hiện. Tình trạng sách nhiễu, vòi vĩnh, gây phiền hà ở một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức gây bức xúc trong dư luận xã hội và người dân.
Tham nhũng, lãng phí trong quản lý và sử dụng đất đai, tín dụng, ngân hàng, quản lý vốn và tài sản tại một số doanh nghiệp nhà nước đã gây thiệt hại lớn về kinh tế, gây bất bình trong xã hội. Công tác phòng ngừa, phát hiện, xử lý hành vi tham nhũng có tiến bộ nhưng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.
Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cũng cho rằng, việc phát hiện và xử lý hành vi tham nhũng của các cơ quan có thẩm quyền vẫn chưa tương xứng với tình hình tham nhũng đang diễn ra. Theo báo chí và dư luận nhân dân thì tham nhũng diễn ra ở hầu hết các lĩnh vực đời sống xã hội, kể cả lĩnh vực hỗ trợ dạy nghề nông thôn, hỗ trợ xóa đói, giảm nghèo; hỗ trợ tái định cư…
Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Văn Hiện cũng cho biết, qua giám sát, khảo sát của Ủy ban Tư pháp ở một số địa phương cho thấy, nhiều hành vi liên quan tới tham nhũng chỉ bị xử lý kỷ luật hành chính có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm; việc đình chỉ điều tra một số vụ án nghiêm trọng vẫn diễn ra; việc áp dụng nhiều lần tình tiết giảm nhẹ để xét xử dưới khung hình phạt, sau đó cho hưởng án treo hoặc phạt cải tạo không giam giữ còn chiếm tỷ lệ cao (bị cáo cho hưởng án treo và phạt cải tạo không giam giữ chiếm 31,16% tổng số bị cáo phạm các tội về tham nhũng đã xét xử).
Thực tế cho thấy, việc phát hiện, tố cáo tham nhũng chưa trở thành phong trào của quần chúng nhân dân như trong phòng, chống vi phạm pháp luật và tội phạm. Đây là thực trạng cần được đánh giá, phân tích sâu sắc để có cơ chế huy động, phát huy sức mạnh toàn dân đấu tranh phòng chống tham nhũng.
Chống tham nhũng: Cần giải pháp quyết liệt và căn cơ
Việc phòng, chống tham nhũng phải từ ngăn chặn hành vi tham nhũng nảy sinh, đặc biệt ở lĩnh vực nhạy cảm.
Ngày mai (18/9), Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh sẽ thay mặt Chính phủ báo cáo Thường vụ Quốc hội công tác phòng, chống tham nhũng năm 2013. Đây là một trong những nội dung đã và đang trở thành tâm điểm chú ý của dư luận, đặc biệt sau các vụ như: “nhân bản” xét nghiệm ở bệnh viện Đa khoa Hoài Đức (Hà Nội); lương “khủng” của lãnh đạo 4 doanh nghiệp công ích tại TP HCM.
Theo báo cáo của Thanh tra Chính phủ, 8 tháng qua, có 36 trường hợp người đứng đầu bị xử lý do thiếu trách nhiệm để xảy ra tham nhũng. Báo cáo cũng nêu việc tự phát hiện tham nhũng còn yếu, và lưu ý, người dân ít tham gia tố cáo tham nhũng. Nguyên nhân là việc giải quyết đơn thư còn để kéo dài, và nhất là người dân có tâm lý sợ bị trả thù nên ngại tố cáo tham nhũng.
Nhận định của Thanh tra Chính phủ không mới nhưng phản ánh đúng tình hình thực tế của công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng hiện nay. Lâu nay việc tự phát hiện tham nhũng được coi câu chuyện là hy hữu.
Hai tháng trước, dư luận không khỏi ngỡ ngàng khi Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết, không phát hiện ra tham nhũng. Họ ngỡ ngàng, bởi đất đai là lĩnh vực vô cùng phức tạp và nhạy cảm; tỷ lệ đơn thư khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực này chiếm tới hơn 70% mà trong đó phần lớn do việc làm sai, ban hành quyết định sai của người có thẩm quyền và cơ quan quản lý. Tình trạng làm sai, ban hành quyết định sai ấy, một phần do sự vận hành của hệ thống văn bản pháp luật về đất đai; nhưng chủ yếu vẫn là từ phía người có thẩm quyền, cơ quan quản lý. Thực trạng này nếu nói không phải vì lợi ích nhóm, không phải vì tiêu cực, tham nhũng, là điều vô lý!
Tương tự, cũng trong thời gian này, Bộ Nội vụ báo cáo không có tham nhũng, trong khi những dịch vụ công, những hoạt động liên quan đến người dân do cơ quan này chịu trách nhiệm chưa đáp ứng được yêu cầu; khi hành vi nhũng nhiễu, tham nhũng “vặt” của nhiều cán bộ hành chính chưa giảm bớt đi. Chính bởi vậy, thông tin này ngay lập tức nhận được nhiều phản hồi không đồng thuận từ dư luận. Thực tế đó cho thấy, cách nhìn nhận và xử lý của một số bộ, ngành thuộc lĩnh vực nhạy cảm rõ ràng chưa thực sự thẳng thắn, chưa thực sự làm hài lòng dân. “Tự phát hiện tham nhũng yếu”, âu cũng là điều dễ hiểu!
Việc “tự phát hiện tham nhũng” đã khó, việc tham gia tố cáo tham nhũng của người dân lại càng khó hơn gấp nhiều lần. Vậy mà, nhiều người đã vượt qua những cái khó, những vật cản để góp phần bảo vệ lẽ phải, bảo vệ sự công bằng cho xã hội. Nếu không có những người như anh Đặng Vũ Thắng thì vụ án tham nhũng ở Thảo Cầm viên Sài Gòn có bị phát hiện? Nếu không có những người như chị Nguyệt, chị Oanh thì liệu rằng vụ “nhân bản” xét nghiệm ở Bệnh viện Đa khoa huyện Hoài Đức, Hà Nội nhằm chiếm đoạt tiền bảo hiểm xã hội có được phanh phui? Còn nhiều người dân khác, họ hy sinh mọi thứ của riêng mình, thậm chí là cả tính mạng để đấu tranh với hành vi tham nhũng.
Tuy rằng, trong báo cáo của Thanh tra Chính phủ chỉ có một dòng ngắn gọn, người dân ít tham gia tố cáo tham nhũng là e ngại sự trả thù. Nhưng, đó là một thực tế đau xót. Vì họ là người yếu thế, không chức tước, quyền hành, địa vị, tiền bạc và đáng nói là không được sự ủng hộ của nhiều người. Khi dấn thân, họ đã phải trả giá, phải đánh đổi tất cả để nhận về mình sự mất mát, xa lánh, sự cô đơn trong đời sống xã hội. Số phận những người dám đấu tranh đến cùng với người có chức, có quyền, phanh phui những hành vi tham nhũng như một minh chứng của nhận định này. Nói, họ e ngại, đắn đo, cân nhắc, thậm chí phải đấu tranh quyết liệt với bản thân là điều không khó giải thích.
Vì thế, vụ việc tham nhũng bị phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử luôn không đúng với những gì thực tế đang diễn ra. Đây là cuộc chiến phòng, chống tham nhũng. Vậy nên, không chỉ chờ có hành vi tham nhũng mới phát hiện, xử lý mà phải thiết lập yêu cầu, điều kiện cần thiết để “phòng”, để ngăn ngừa, không cho hành vi tham nhũng nảy sinh, đặc biệt là đối với những lĩnh vực nhạy cảm.
Trong cuộc chiến này rất cần sự tham gia của người dân; đồng thời phải có biện pháp hữu hiệu bảo vệ họ. Hệ thống văn bản pháp luật về lĩnh vực này không thiếu, chỉ thiếu sự quyết tâm, trung thực của những người có thẩm quyền tiếp nhận, giải quyết tố cáo tham nhũng, và xử lý hành vi tham nhũng.
Ngày 30/9 tới, 7 đoàn công tác kiểm tra, giám sát việc thanh tra, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử các vụ việc, vụ án tham nhũng nghiêm trọng, phức tạp sẽ hoàn thành nhiệm vụ. Quyết tâm của Bộ Chính trị, cùng sự hưởng ứng tích cực từ phía người dân; tinh thần dám chịu trách nhiệm của người đứng đầu và việc xử lý đúng người, đúng tội của các cơ quan bảo vệ pháp luật sẽ là giải pháp căn cơ để dần loại bỏ hành vi tham nhũng, tội phạm tham nhũng ra khỏi đời sống xã hội.
From : VOV,....