Binh pháp Tôn Tử : “Thượng sách là phá mưu lược, rồi triệt ngoại giao, sau đó đến diệt quân, hạ sách mới là công thành”; “Không đánh mà khuất phục được người, mới thật giỏi”; “Khiến địch, không để cho địch khiến mình”. Chắc chắn Đới Bỉnh Quốc đã thuộc làu và vận dụng mưu lược này hòng nuốt sống VN.
Cách đây một tuần báo chí các nước rộ lên chuyện tàu hải quân Ấn Độ tới thăm Việt Nam, khi đang cách bờ biển Việt Nam 45 hải lý (83 km) thì bị phía Trung Quốc cảnh báo qua điện đàm “Các vị đang ở trong lãnh hải Trung Quốc.” Lúc ấy, tàu Ấn Độ không nhìn thấy một chiếc tàu hay máy bay nào của Trung Quốc, do vậy họ tiếp tục hành trình của mình cập cảng Hải Phòng.
Chỉ mấy ngày sau, ngày 2-9-2011, Tân Hoa Xã đưa tin Trung Quốc điều động tàu ngư chính tới vùng biển Hoàng Sa nhằm tăng cường các nổ lực thực thi pháp luật tại các vùng đánh bắt cá ở khu vực quần đào Hoàng Sa và nhận định “Điều này cho thấy Trung Quốc đã thực sự thực thi pháp luật tại các khu vực đánh bắt cá ở trong và cả xung quanh vùng biển Hoàng Sa”.
Báo Tài chính của Anh có bình luận đáng chú ý là: “Cho dù đã có nhiều cuộc cãi cọ với các nước nhỏ trong vùng như Philippines, Việt Nam và Malaysia, nhưng Trung Quốc chưa bao giờ thách thức một cường quốc khác trên biển”.
Báo Anh cho rằng “Trung Quốc thách thức tàu hải quân Ấn Độ ngoài khơi Việt Nam là hành động tái khẳng định chủ quyền của họ tại Biển Đông”; và “Đây là bước mới trong chiến dịch của Trung Quốc nhằm tuyên bố khẳng định chủ quyền biển trong khu vực”.
Biển Đông được xem là biển phía trước của vùng Đông Á – Tây Thái Bình Dương, nhưng là “sân sau” của Ấn Độ Dương. Hải quân Ấn Độ là binh chủng hoạt động tích cực nhất của các lực lượng vũ trang Ấn Độ, thường thực hiện các chuyến tuần tra trên Biển Đông trong chín năm qua.
Trung Quốc không có lối tiếp cận thẳng ra Ấn Độ Dương, nhưng ráo riết hoá giải thế lực của Ấn Độ trong khu vực. Bắc Kinh tích cực theo đuổi chiến lược biển xanh, trước hết phát triển về phía nam, khống chế Biển Đông làm bàn đạp tiến vào Ấn Độ Dương. Tàu sân bay dù lớn đến mấy cũng không làm thay đổi tận gốc rễ cán cân lực lượng quân sự trên Ấn Độ Dương. Khả năng tác chiến dài ngày của hải quân Trung Quốc ở Ấn Độ Dương đang tăng lên, nhờ từ năm 1985, Bắc Kinh kiên trì theo đuổi chiến lược “chuỗi ngọc trai” với các cơ sở hải quân ở Pakistan, Sri Lanka, Bangladesh và Myanmar.
Đối với New Delhi, mọi nỗ lực của Trung Quốc tiến vào Ấn Độ Dương đều nhằm bao vây chiến lược Ấn Độ. Mới đây có hai động thái đáng chú ý. Hồi tháng 7, Trung Quốc đã được cơ quan Quyền lực đáy đại dương của Liên hiệp quốc cho phép thăm dò và khai thác khoáng sản tại một khu vực rộng 10.000km2 ở đáy phía Tây Nam Ấn Độ Dương. New Delhi quan ngại về triển vọng Trung Quốc lấy cớ đó để triển khai tàu chiến tại vùng biển sân sau của nước này. Đầu tháng 8, Bắc Kinh phát đi tín hiệu mong muốn Ấn Độ khởi xướng cuộc đối thoại hợp tác để đảm bảo an ninh cho các tuyến đường biển tại Ấn Độ Dương. Một quan chức của trung tâm Nghiên cứu phát triển thuộc Quốc vụ viện Trung Quốc giải thích rằng Bắc Kinh không thể chủ động đề xuất vấn đề này vì “Mỹ và Nhật Bản sẽ không ủng hộ”.
Trong khi ra sức tăng cường sức mạnh quân sự tại Ấn Độ Dương, Ấn Độ tích cực theo đuổi chiến lược “hướng Đông”. Dường như là điều bí mật công khai, Ấn Độ (cũng như Mỹ) đặc biệt quan tâm theo dõi căn cứ hải quân chiến lược Tam Á, đảo Hải Nam. Tam Á có các đường hầm đào sâu vào núi chứa được hàng chục tàu ngầm nguyên tử mang vũ khí tấn công chiến lược của Trung Quốc.
Về phía Mỹ, Robert Kaplan, tác giả cuốn sách Ấn Độ Dương và tương lai sức mạnh của Mỹ : ngày 25.10.2010, ông này phát biểu trước một cuộc hội thảo ở Cambridge (Anh): “Tôi cho rằng đây là một cuộc cạnh tranh sức mạnh rất phức tạp, kéo dài từ Sừng châu Phi đến biển Nhật Bản. Chúng ta (Mỹ) không phải can dự khắp nơi, mà chỉ cần quan hệ chặt chẽ với các nước đồng minh dân chủ trong khu vực để họ có thể chia sẻ gánh nặng hơn nữa”.
Trong tiến trình , Ấn Độ tăng cường hiện diện tại Biển Đông còn Trung Quốc mở rộng hoạt động sang Ấn Độ Dương, sự cọ xát hải quân là khó tránh khỏi.
Ngày 1-9-2011, tại Washington, người phát ngôn Bộ ngoại giao Mỹ nói: “Chúng tôi ủng hộ tiến trình hợp tác ngoại giao của tất cả các bên tuyên bố chủ quyền giải quyết bất đồng” và “ Trung-Ấn nên thông qua con đường ngoại giao giải quyết tranh chấp việc Trung Quốc nhắc nhở tàu Ấn Độ đang vào hải phận Trung Quốc trong khi tàu này ở ngay khu vực gần bờ biển Việt Nam”.
Nội dung các ý kiến nói trên đều có ngụ ý liên quan đến chủ quyền lãnh hải của Việt Nam. Nhưng phía VN coi như đó là chuyện của Ấn Độ, không có liên quan gì đến mình!
Các hãng tin nước ngoài đưa tin và bình luận rằng động thái này của Trung Quốc trong bối cảnh một quan chức cao cấp của Trung Quốc, ông Đới Bỉnh Quốc sắp công du Việt Nam từ 5-9 đến 9-9-2011, đồng chủ trì cuộc họp lần thứ 5 Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương Việt-Trung.
Đến đây đã có thể nhận định rằng: Vụ cảnh báo tàu hải quân Ấn Độ khi tàu này ở sát bờ biển Việt Nam, thực ra là một phép thử “tầm xa” đối với Việt Nam. Khi ta lờ đi như đó không phải là chuyện của mình, hoặc không có liên quan đến mình thì kẻ kia hiểu “thần kinh” của ta có vấn đề! Chúng lập tức cho phép thử nặng “đô” hơn, điều tàu ngư chính vào Hoàng Sa sát ngày trước ngày Đới Bỉnh Quốc lên đường!
Nếu từ nay đến lúc Đới Bỉnh Quốc sang Hà Nội mà phía Việt Nam vẫn im tiếng lặng nhìn tàu ngư chính Trung Quốc tung hoành trên vùng biển Hoàng Sa của mình, thì có nghĩa là chúng ta đã khuất phục trước điều mà báo Hoa Nam Buổi sáng ngày 24-8-2011 loan tin “Trung Quốc bác bỏ yêu cầu của Việt Nam đàm phán về Hoàng Sa”. Và như vậy thì kết quả thảm hại của cuộc họp lần thứ 5 Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương Việt-Trung đã được báo trước.
Trước đây mấy tuần, báo Trung Quốc còn tìm cách vuốt ve khen Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng là người thân Trung Quốc! Trước khi sang Việt Nam, ông Đới Bỉnh Quốc xuất liền hai “chiêu” trên ....
*********
**************
Những điện tín ngoại giao của Mỹ, bị tiết lộ qua Wikileaks, cho người ta biết thêm một số chi tiết mới quanh căng thẳng ngoại giao Việt - Trung năm 2007.
Bước vào đầu năm, tháng Giêng 2007, điện tín từ Sứ quán Mỹ ở Bắc Kinh cho biết vòng đàm phán lần thứ 13 về biên giới Việt - Trung, tổ chức từ 18 đến 20 tháng Giêng ở Quảng Tây, đã đổ vỡ.
Ban đầu hai nước dự kiến làm hai cuộc đàm phán riêng rẽ, một liên quan biên giới trên bộ và một về biển đảo.
Nhưng do hạn chế nguồn lực, hai cuộc hội đàm kết hợp làm một và trong khi đường biên giới trên bộ tỏ ra dễ dàng hơn, thì hai nước đã tranh cãi về Hoàng Sa.
Kết quả, theo lời một viên chức ngoại giao Việt Nam, phái đoàn Trung Quốc đã "bỏ ra về" giữa chừng trong khi cuộc họp chưa xong.
Sang tháng Tư, Sứ quán Mỹ ở Bắc Kinh lại cho hay Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã triệu đại sứ Việt Nam ở Bắc Kinh đến để khiển trách quanh hoạt động khảo sát của Việt Nam ở Biển Đông.
Mặc dù phản đối của Trung Quốc khi ấy được công khai trên báo chí, nhưng qua điện tín, người ta biết Trung Quốc phản đối ba điểm, và riêng điểm thứ ba chỉ được nói riêng chứ không lên báo.
Điểm thứ ba ấy là Trung Quốc phản đối một dự án, có sự can dự của Nga, mà Việt Nam nói nhằm đo thềm lục địa để xác định chính xác hơn về chủ quyền theo Luật Biển Liên Hiệp Quốc.
Đáng chú ý, việc triệu tập đại sứ Việt Nam xảy ra ngay vào lúc Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Phú Trọng còn đang ở thăm Bắc Kinh.Giám đốc Vụ châu Á của Trung Quốc gọi điện cho Đại sứ Việt Nam chỉ trước một giờ đồng hồ, dọa rằng nếu ông này không đến, chuyến thăm của ông Trọng sẽ bị ảnh hưởng.
*********
*******************
Hợp đồng dầu khí
Một điện tín của Sứ quán Mỹ ở Hà Nội, vào tháng Sáu, cho biết về cuộc gặp với công ty năng lượng ConocoPhillips.
Lúc này, ConocoPhillips đang cùng công ty Anh BP hợp tác với PetroVietnam để khảo sát ở hai khu vực có tranh chấp ở Biển Đông.
Theo đại diện của ConocoPhillips, BP khi đó, theo sau sức ép của chính phủ Trung Quốc, đã quyết định tạm dừng hợp đồng.Nhưng theo ConocoPhillips, phía Việt Nam, PetroVietnam, vẫn muốn ép ConocoPhillips tiếp tục tham gia.
Một phó chủ tịch của ConocoPhillips đã gặp cả Phó thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng và Thứ trưởng Ngoại giao Lê Văn Bàng để bàn về dự án bị trục trặc này.
Nhiều thỏa thuận dầu khí bị trục trặc sau sức ép của Trung Quốc
Trong những tháng mùa hè năm 2007, rắc rối xảy ra cho nhiều dự án dính líu các đối tác nước ngoài khai thác dầu khí ở Biển Đông.PetroVietnam, trong tháng Tám, gửi thư cho nhà thầu khoan ngoài khơi Transocean yêu cầu dừng hoạt động mà họ ký với PetroChina. Phía Việt Nam nói Block Hua Guan 2/4 nằm trong Block 141 của Việt Nam.
Một điện tín tháng Chín của Sứ quán Mỹ ở Hà Nội tiết lộ kể từ tháng Tư năm đó, đã có đến năm hợp đồng dầu khí bị tạm dừng hoặc hủy bỏ.
Khảo sát của Mỹ cho thấy khi đó, tranh chấp lãnh hải Việt - Trung đã dính đến bốn công ty Mỹ và tám công ty nước ngoài khác.
Trong khi một số nước như Malaysia, Indonesia và Philippines cũng có thỏa thuận khai thác với công ty nước ngoài ở vùng biển tranh chấp, khi đó Trung Quốc không gửi thư phản đối cho các công ty làm ăn ở các nước khác, mà chỉ phản đối với Việt Nam.
Sang tháng 11, Trung Quốc tuyên bố thành lập thành phố hành chính cấp huyện Tam Sa (thuộc tỉnh Hải Nam), trực tiếp quản lý ba quần đảo trên biển Đông, trong đó có hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
From : le Monde , Boxit vn, BBC ...