Thế giới tiếp tục lên tiếng kêu gọi Trung Quốc tôn trọng luật quốc tế
Tổng thống Mỹ, Thủ tướng New Zealand, Đài Australia, phóng viên Australia đều lên tiếng về vấn đề Trung Quốc lộng hành trên Biển Đông.
Trước những hành động ngày càng ngang ngược của Trung Quốc trên Biển Đông, cộng đồng quốc tế hôm qua một lần nữa hối thúc nước này tôn trọng luật pháp quốc tế và tránh những những động thái có thể làm leo thang căng thẳng.
Trung Quốc đang công khai thực hành chính sách ngoại giao pháo hạm ở Biển Đông
Sau cuộc gặp ngày hôm qua (20/6) ở thủ đô Washington, Tổng thống Mỹ Barack Obama và Thủ tướng New Zealand John Key đã ra tuyên bố chung hối thúc Trung Quốc tuân thủ những nguyên tắc và quy định của các thỏa ước quốc tế mà nước này đã tham gia, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982.
Tổng thống Mỹ Barack Obama nhấn mạnh: “Điều quan trọng với chúng ta là có thể giải quyết những tranh chấp trên biển theo luật pháp quốc tế. Chúng tôi kêu gọi tất cả các bên liên quan duy trì khuôn khổ luật pháp để giải quyết những vấn đề tranh chấp. Chúng tôi phản đối hành động làm leo thang căng thẳng, mà có thể làm ảnh hưởng đến các hoạt động hàng hải và thương mại”.
Chia sẻ quan điểm này, Thủ tướng New Zealand John Key tuyên bố, quan điểm của chính phủ New Zealand rất rõ ràng, là: tất cả các bên cần phải tuân thủ luật pháp quốc tế, trong đó có Luật Biển. Điều này rất quan trọng đối với hòa bình và ổn định tại khu vực trên thế giới.
Cần nói rõ là, Trung Quốc đã hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương-981 trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam và vùng biển này hoàn toàn không có tranh chấp. Bộ Ngoại giao Việt Nam đã nhiều lần tổ chức họp báo lên án hành vi đơn phương gây căng thẳng của phía Trung Quốc, đơn phương vi phạm thỏa thuận cấp cao hai nước về những nguyên tắc cơ bản để giải quyết tranh chấp trên biển, vi phạm luật pháp quốc tế. Chính vì thế, những hành vi đơn phương làm gia tăng căng thẳng của Trung Quốc tại Biển Đông đã vấp phải chỉ trích của chính phủ nhiều nước, cũng như của báo chí và giới học giả quốc tế.
Đài ABC của Australia hôm qua đã đăng bình luận về các hành động đơn phương gây căng thẳng của Trung Quốc trên Biển Đông, ngay sau khi nước này thông báo về việc di chuyển thêm 4 giàn khoan dầu vào Biển Đông, ngoài giàn khoan Hải Dương 981 mà Trung Quốc đã triển khai sâu trong thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam hồi đầu tháng 5/2014.
Theo bài báo, thông báo của Trung Quốc đưa ra trong bối cảnh nhiều nước tại châu Á “đang tức giận” trước những động thái ngày càng ngang ngược của Trung Quốc trên Biển Đông. Bài báo dẫn lời ông Scott Darling, thuộc Trung tâm nghiên cứu dầu mỏ và khí đốt châu Á của ngân hàng JP Morgan tại Hong Kong cho rằng, theo dõi những động thái vừa qua của Trung Quốc thì thấy, việc nước này triển khai thêm nhiều giàn khoan ở Biển Đông, đặc biệt là trong giai đoạn mùa hè, mùa cao điểm của hoạt động khoan dầu là không bất ngờ. Điều này một lần nữa cho thấy tham vọng thâu tóm toàn bộ biển Đông của Trung Quốc thông qua “chính sách bành trướng” ngày càng bộc lộ rõ.
Cũng hãng tin này hôm qua đăng bài viết của nữ phóng viên Samantha Hawley về chuyến đi ra đảo Hoàng Sa bằng tàu cảnh sát biển 2016 của Việt Nam mới đây. Bài viết đã miêu tả một cách chân thực về cách hành xử của các tàu Trung Quốc trên Biển Đông, cũng như cho thấy quyết tâm của Việt Nam kiên trì giải quyết căng thẳng bằng con đường hòa bình.
Trong bài viết của mình, phóng viên Samantha Hawley đã mô tả, Trung Quốc có số lượng tàu áp đảo gấp nhiều lần so với Việt Nam. Vào ngày cuối cùng trên biển, con tàu chở Hawley bị 10 tàu Trung Quốc vây quanh. Các tàu này vờn quanh tàu cảnh sát biển của Việt Nam và có lúc tiến sát như chuẩn bị đâm vào, trong khi cảnh sát biển Việt Nam vẫn kiên trì dùng loa để tuyên truyền, yêu cầu Trung Quốc ngừng hành động xâm phạm chủ quyền và rút khỏi vùng biển Việt Nam.
Rõ ràng, Trung Quốc đang đi ngược lại luật pháp quốc tế khi liên tục có những hành động xâm phạm nghiêm trọng quyền chủ quyền và quyền tài phán tại các vùng biển của Việt Nam được xác lập phù hợp với Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển và đe dọa hòa bình, ổn định, an ninh và an toàn hàng hải, hàng không trên Biển Đông. Tòa án trọng tài được Liên Hợp Quốc hậu thuẫn đã đặt thời hạn chót ngày 15/12 tới để Trung Quốc phản hồi đơn kiện của Philippines về những tranh chấp chủ quyền biển đảo trên biển Đông.
Năm ngoái, Philippines đã trình lên tòa án trọng tài quốc tế hồ sơ dày 4.000 trang, trong đó đưa ra chi tiết các luận cứ và bằng chứng pháp lý, phản đối tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc đối với hầu hết khu vực Biển Đông - vốn không có giá trị và phi pháp chiểu theo Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật biển năm 1982.
Trung Quốc sa bẫy ? Việt Nam sẽ cúi đầu ?
Dương Danh Huy (Quỹ Nghiên cứu Biển Đông)
Việt Nam dường như chủ động 'đấu chữ' trước.
Điều còn có thể cho là may mắn là cuộc đối đầu về giàn khoan HD-981 chưa chuyển sang đấu súng. Thay vào đó, nó đã đi đến một cuộc đấu chữ tại LHQ.
Trong cuộc đấu chữ này, Việt Nam đã “khai hỏa” trước. Ngày 2/6/2014 Việt Nam yêu cầu Tổng Thư ký LHQ lưu hành một công hàm cho phiên họp thứ 68 của tổ chức này, phản đối về giàn khoan HD-981, cũng như ghi mệnh đề thường lệ nói rằng “Việt Nam có đầy đủ dẫn chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền đối với Hoàng Sa”.
Ngày 9/6/2014 Việt Nam gửi thêm một công hàm, có lẽ liên quan đến việc tàu Trung Quốc đâm chìm một tàu cá Việt Nam.
Sau đó, Trung Quốc “phản pháo” bằng cách gửi đến LHQ một “văn bản về lập trường”.
'Giành thế thượng phong'
Bộ Ngoại giao TQ phản ứng liên tục sau những cuộc họp báo của VN.
Không chỉ cáo buộc ngược lại Việt Nam, văn bản này còn ghi Trung Quốc đã quản lý Hoàng Sa từ đời Bắc Tống, cũng như đưa ra những vấn đề như công hàm Phạm Văn Đồng, các tuyên bố có hại khác của quan chức và truyền thông của VNDCCH, sách giáo khoa và bản đồ của VNDCCH ghi Hoàng Sa, Trường Sa là của Trung Quốc.
Phản công mạnh mẽ của Trung Quốc đã đạt được ba thành công quan trọng cho họ.
Thành công thứ nhất là nó làm cho một số nhà bình luận nghiêng về phía Trung Quốc, hay ít nhất không còn nghiêng về phía Việt Nam như trước. Chúng ta chỉ có thể dự đoán nó có ảnh hưởng gì với thế giới.
Thành công thứ nhì là nó đã đẩy cuộc thảo luận ra khỏi phạm trù của luật biển, nơi Trung Quốc chắc chắn đã vi phạm luật quốc tế, vào phạm trù tranh chấp chủ quyền đảo, nơi có rủi ro pháp lý cho Việt Nam, trong khi Trung Quốc lại có nhiều lợi thế tuyên truyền.
Với hai thành công trên, Trung Quốc đã gây nhiều thiệt hại cho vị trí thượng phong mà Việt Nam đã đạt được trong cuộc tranh thủ dư luận trong suốt tháng trước đó, nếu không muốn nói rằng Trung Quốc đã giành được thế thượng phong.
"Chính Trung Quốc đã tham gia việc quốc tế hóa tranh chấp Hoàng Sa, điều mà họ luôn tránh từ trước đến nay"
Thành công thứ ba là, với việc nêu ra công hàm Phạm Văn Đồng và các hành vi có hại khác của VNDCCH, Trung Quốc đã đánh một đòn tâm lý mạnh vào lãnh đạo Việt Nam cũng như người dân Việt.
Trong khi Bộ Chính trị Việt Nam còn đang chần chừ về việc kiện Trung Quốc thì đòn này có thể đã làm cho họ thêm bối rối và mất tinh thần, mặc dù thật ra để đơn phương kiện Trung Quốc thì hồ sơ sẽ không phụ thuộc vào Hoàng Sa là của nước nào.
Đòn này cũng làm cho người Việt bị chia trí. Như vậy, khả năng đối phó của Việt Nam trong vấn đề giàn khoan HD-981 bị sút giảm đi nhiều.
Thế nhưng, đòn phản công này của Trung Quốc cũng bao hàm một số rủi ro cho họ. Rủi ro thứ nhất là lập luận của họ có thể bị Việt Nam phản biện trước LHQ. Phản biện của Việt Nam có thể có ba mũi nhọn.
Mũi nhọn thứt nhất, Việt Nam buộc phải phản biện Trung Quốc về công hàm Phạm Văn Đồng và các hành vi có hại khác của VNDCCH.
Mũi nhọn thứ nhì, Việt Nam có thể lập luận cho rằng bất kể Hoàng Sa là của nước nào, vùng đặc quyền kinh tế thuộc Hoàng Sa không thể vươn ra đến các nơi Trung Quốc đã triển khai giàn khoan, cho nên các nơi đó chắc chắn thuộc vùng đặc quyền kinh tế của đất liền và các đảo ven bờ Việt Nam.
Mũi nhọn thứ ba, dù có yêu sách chồng lấn đi nữa thì việc Trung Quốc đơn phương triển khai giàn khoan trong vùng có yêu sách chồng lấn đã vi phạm Điều 74 của UNCLOS. Hai mũi nhọn sau là để đặt vấn đề vào lại phạm trù của luật biển, nơi Việt Nam có nhiều lợi thế.
Rủi ro thứ nhì là việc tranh cãi qua lại ở LHQ sẽ bác bỏ quan điểm của Trung Quốc là không có tranh chấp về quần đảo Hoàng Sa.
Rủi ro thứ ba là qua việc đưa lập luận của họ ra trước LHQ, và tranh cãi với Việt Nam trước LHQ, chính Trung Quốc đã tham gia việc quốc tế hóa tranh chấp Hoàng Sa, điều mà họ luôn tránh từ trước đến nay.
'TQ đã sa bẫy'
VN và TQ tố cáo lẫn nhau về việc dùng tàu gây hấn.
Do đó, có thể nói rằng, với phản công mạnh mẽ của họ, và mặc dù đã có một số thành công, chính Trung Quốc đã sa vào bẫy.
Tuy nhiên, bẫy đó sẽ chỉ sập nếu Việt Nam gửi công hàm đến LHQ phản biện lại Trung Quốc. Cho tới nay, phản ứng của Việt Nam mới chỉ là đăng bài báo về lập luận của một cá nhân lên trang web của mình ở LHQ, và họp báo.
Những phản ứng đó rõ ràng là nhẹ ký hơn chính thức đưa ra lập luận phản biện trước LHQ, và cùng lắm chỉ cho thể là biện pháp tạm thời, không thể thay thế được việc đó. Thế giới sẽ có câu hỏi, “Tại sao Việt Nam không chính thức đưa ra lập luận phản biện trước LHQ?”
Vấn đề của Việt Nam không phải là không có lập luận pháp lý để phản biện, mà là ở quá trình chính trị để đi đến quyết định.
Nếu Việt Nam quyết định không phản biện ở LHQ thì Trung Quốc đã “có gan làm giàu” và sẽ chuyển bại thành thắng, trong khi Việt Nam sẽ đi từ thắng và cơ hội đến bại.
"Vấn đề của Việt Nam không phải là không có lập luận pháp lý để phản biện, mà là ở quá trình chính trị để đi đến quyết định...Người dân không thể tự đưa ra công hàm chính thức trước LHQ - nghĩa vụ của chính phủ là đại diện cho quốc gia trước LHQ và làm điều đó cho họ"
Một trong những hệ quả là Việt Nam sẽ bị mất niềm tin của những nước và những người ủng hộ mình trên thế giới, và lãnh đạo Việt Nam sẽ bị mất nhiều niềm tin của người Việt. Như thế, tương lai sẽ càng khó khăn thêm cho Việt Nam.
Có lẽ bất cứ người Việt nào quan tâm về Hoàng Sa, Trường Sa và Biển Đông cũng mong muốn Việt Nam có công hàm phản biện chính thức trước LHQ. Có lẽ họ đều cho rằng đó là nghĩa vụ của chính phủ trong việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.
Người dân không thể tự đưa ra công hàm chính thức trước LHQ - nghĩa vụ của chính phủ là đại diện cho quốc gia trước LHQ và làm điều đó cho họ.
Nhưng chính phủ Việt Nam có sẽ làm không thì vẫn còn là câu hỏi mở.
Cho đến nay, chiến lược của Việt Nam để đối phó với Trung Quốc dường như là “nó đấm thì mình la, nó xoa thì mình im”. Nhưng chiến lược đó chỉ có thể dẫn đến việc mất hết từng bước, vì chiến lược của Trung Quốc là “đấm, xoa, đấm, xoa” cho đến khi họ giành được hết.
Trung Quốc đã “đấm” bằng giàn khoan HD-981, cũng như họ đang “đấm” lực lượng cảnh sát biển và kiểm ngư Việt Nam. Việt Nam đã “la”, nhưng Trung Quốc “la” lại lớn hơn. Và Trung Quốc đã gửi Ủy viên Quốc vụ Dương Khiết Trì sang “xoa” (ra lệnh huấn thị , thì dúng hơn !) .
Đáng lẽ Việt Nam phải giật sập bẫy bằng cách gửi công hàm phản biện đến LHQ, nhưng phải chăng thay vào đó Việt Nam sẽ cúi đầu?
Giáo sư Carl Thayer, Đại học New South Wales, Học viện Quốc phòng Australia cho rằng: Giàn khoan được đưa vào khi Ủy viên Quốc vụ viện Trung Quốc Dương Khiết Trì đang ở Hà Nội.
Tôi không tin là Trung Quốc hành động theo cách mà “tay trái không biết tay phải đang làm gì”. Với tôi có vẻ như họ mở ra mặt trận thứ hai, bởi Việt Nam có nguồn lực hải quân hạn chế so với Trung Quốc. Trung Quốc luôn có tới cả trăm chiếc tàu vây quanh một giàn khoan (Hải Dương 981), khiến Việt Nam phải huy động, tập trung lực lượng cảnh sát biển và kiểm ngư của mình. Và nếu họ mở thêm một mặt trận nữa, Việt Nam sẽ bị dồn ép. Vịnh Bắc Bộ lại được xem là vấn đề riêng giữa hai nước. Nói cách khác, Trung Quốc đang tiếp tục gây sức ép đối với Việt Nam, muốn Việt Nam ngừng đưa vấn đề ra công luận.
Nếu nhìn vào cả vấn đề với Philippines, mỗi lần nước nào đó quốc tế hóa tranh chấp, Trung Quốc lại càng gây sức ép, nghĩa là khiến nước đó phải “trả giá”. Vấn đề tranh chấp lãnh thổ giữa Việt Nam và Trung Quốc đã tồn tại từ lâu. Không rõ liệu khi vấn đề được quốc tế hóa, áp lực có tác động đến Trung Quốc hay không. Nhưng có thể “mặt trận” thứ hai được thiết kế là nhằm chia mỏng nguồn lực của Việt Nam.
Nhưng Việt Nam có lợi thế khi mùa mưa bão tới vào tháng 9. Tôi nghĩ đó là lý do vì sao Trung Quốc đã nói hoạt động của giàn khoan Hải Dương 981 sẽ kết thúc vào 15/8. Nếu có 100 tàu quanh một giàn khoan và khi bão lớn tới, Trung Quốc có nguy cơ sẽ bị bẽ mặt khi các tàu bị gió cuốn, bị hư hại. Làm sao có thể bảo vệ được các tàu? Vì vậy Trung Quốc cần phải rút các tàu.
Về những vu khống mới đây của Trung Quốc cho rằng tàu Việt Nam đã đâm tàu Trung Quốc hàng ngàn lần, GS. Thayer nói: Việt Nam làm được những điều mà Trung Quốc không làm được. Đó là Việt Nam đã cho công bố các đoạn clip. Khi Trung Quốc nói rằng tàu Việt Nam đâm tàu Trung Quốc hơn 1.500 lần, tính ra như vậy mỗi tàu Việt Nam đâm tàu Trung Quốc tới không biết bao nhiêu lần. Nếu tàu Việt Nam đâm tàu Trung Quốc nhiều đến vậy, chắc chắn tàu Việt Nam sẽ bị hư hỏng vì tàu Việt Nam nhỏ hơn tàu Trung Quốc rất nhiều. Vì vậy tôi cho rằng con số Trung Quốc đưa ra là hết sức vô lý. Và nếu tàu Việt Nam đâm tàu Trung Quốc chắc chắn Trung Quốc sẽ trả đũa. Quan trọng hơn nữa là bằng chứng đâu?
Chính phủ Trung Quốc còn tạo ra môi trường để thậm chí ngư dân của Trung Quốc cũng có thể trở thành cướp biển, có thể tấn công tàu Việt Nam, đánh các ngư dân Việt Nam, mà không bị trừng phạt, bởi họ biết họ được chính quyền bảo vệ. Đây là điều tồi tệ vì Chính phủ phải chịu trách nhiệm cho những gì người dân của mình đã làm. Và người Trung Quốc có quyền gì mà đâm tàu Việt Nam và lên tàu của Việt Nam?
Hầu hết các tờ báo lớn trên thế giới đều đưa tin và bình luận về vụ việc này, chẳng hạn như hãng tin AP, AFP, Reuters, tờ ABC News (Mỹ), Japan Times (Nhật Bản), Channel News Asia (Singapore)… Nhiều chuyên gia quốc tế cho rằng những động thái hạ đặt giàn khoan như thế đã được Trung Quốc tính toán kỹ lưỡng nhằm phục vụ cho các động cơ chính trị, chứ không phải kinh tế. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng thế giới cần phải theo dõi sát sao các hoạt động của từng giàn khoan của Trung Quốc và cực lực lên án khi nó muốn xé rào phá luật quốc tế.
Tiến sĩ Euan Graham (ĐH Công nghệ Nanyang, Singapore) nói: “Vị trí của giàn khoan Nam Hải số 9 gần đảo Hải Nam cho thấy Bắc Kinh muốn tận dụng vị trí và cơ sở hạ tầng để từ đó Tổng công ty dầu khí hải dương Trung Quốc (CNOOC) có thể hỗ trợ hậu cần và bảo vệ giàn khoan. Đây có thể là lý do vì sao bất chấp những nỗ lực hàn gắn và kêu gọi hợp tác trong những năm qua, Việt Nam luôn bị Trung Quốc nhắm đến cho những động thái như thế này. Bắc Kinh đang ngày càng có những động thái khó lường”.
Gregory Poling, chuyên gia Trung tâm Nghiên cứu quốc tế và chiến lược (CSIS-Mỹ), nói: “Việc Trung Quốc cho đang triển khai thêm 4 giàn khoan dầu xuống biển Đông không nên làm phân tán sự tập trung vào giàn khoan Hải Dương 981 vì mọi vấn đề chính đều xuất phát từ giàn khoan này. Hơn nữa, 4 giàn khoan này không xâm phạm chủ quyền các nước khác và chúng cũng không có công suất khai thác dầu như Hải Dương 981”.
Đài ABC của Australia cũng đã đăng bình luận về các hành động đơn phương gây căng thẳng của Trung Quốc trên Biển Đông, ngay sau khi nước này thông báo về việc di chuyển thêm 4 giàn khoan dầu vào Biển Đông. Bài báo dẫn lời ông Scott Darling, thuộc Trung tâm nghiên cứu dầu mỏ và khí đốt châu Á của ngân hàng JP Morgan tại Hong Kong cho rằng, theo dõi những động thái vừa qua của Trung Quốc thì thấy, việc nước này triển khai thêm nhiều giàn khoan ở Biển Đông, đặc biệt là trong giai đoạn mùa hè, mùa cao điểm của hoạt động khoan dầu là không bất ngờ. Điều này một lần nữa cho thấy tham vọng thâu tóm toàn bộ biển Đông của Trung Quốc thông qua “chính sách bành trướng” ngày càng bộc lộ rõ.
Nhật báo Pháp Le Figaro có bài “Trung Quốc thổi bùng lên tranh chấp biển đảo với Việt Nam”, viết: Sau khi cáo buộc Hà Nội đã “thổi phồng” tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc, ngày 18/6, Bắc Kinh đã “đổ thêm dầu vào lửa”, khi tuyên bố đặt một giàn khoan dầu thứ hai trong vùng biển đang tranh chấp. Giàn khoan này trên nguyên tắc được đưa đến vào hôm qua bất chấp những căng thẳng gần đây giữa hai nước sau vụ đặt giàn khoan thứ nhất tại thềm lục địa mà Việt Nam khẳng định chủ quyền.
Nhà nghiên cứu cao cấp Valérie Niquet phụ trách khu vực châu Á của Quỹ Về nghiên cứu chiến lược, nguyên Giám đốc Trung tâm châu Á (Viện Quan hệ quốc tế Pháp), trả lời báo La Croix như sau: Hiện thời Bắc Kinh dựa vào đường chín đoạn mà chính họ vạch ra một cách thô thiển để đòi toàn bộ Biển Đông. Chính quyền Trung Quốc xây dựng tính hợp pháp dựa trên chủ nghĩa dân tộc, dựa trên cái mà họ gọi là thực hiện “giấc mơ Trung Hoa”. Tham vọng tự đại này giải thích vì sao Trung Quốc gây hấn với các nước láng giềng để áp đặt như một cường quốc đứng đầu châu Á.
Bà Holly Morrow, một thành viên của dự án năng lượng tại Trung tâm Belfer về các vấn đề khoa học và quốc tế thuộc Đại học Harvard, cho rằng Trung Quốc khoan một mũi trên biển của người khác (giàn Hải Dương 981) rồi khoan một mũi gần đó nhưng thuộc biển của Trung Quốc (giàn thứ hai) để làm thế giới hiểu lầm là tất cả các giàn khoan đều hoạt động bình thường. Sự giải thích hoạt động mập mờ của giàn khoan thứ hai mà Trung Quốc đưa ra rất dễ gây ngộ nhận. Trung Quốc nói giàn khoan này di chuyển gần quần đảo Hoàng Sa (Việt Nam). Do trong phạm vi hoạt động của giàn khoan Nam Hải số 9 ban đầu trong vùng biển của Trung Quốc, nên thế giới trong đó có Việt Nam, chưa chính thức lên án. Từ đó, Trung Quốc sẽ khiến dư luận ngộ nhận thế giới không phản đối khi Trung Quốc đưa giàn khoan thứ hai vào Biển Đông
From : VOV , BBC ,.Xa luân ,...........................