Rau quả Việt Nam xuất khẩu bị EU cảnh báo thường nhiễm 4 loại bệnh hại chính đó là bọ trĩ, bọ phấn, ruồi đục lá, và vi khuẩn gây bệnh sẹo.Tổng vụ sức khỏe người tiêu dùng của Liên minh châu Âu (EU) đã đưa ra lời cảnh báo, trong vòng 1 năm, kể từ ngày 15/1/2012-15/1/2013, nếu EU phát hiện thêm 5 lô hàng của Việt Nam sang EU bị nhiễm vi phạm an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật, tổ chức này có thể sẽ đóng cửa thị trường rau quả nhập từ Việt Nam.Những loại vi khuẩn này không có ở các nước châu Âu nhưng lại rất phổ biến ở Việt Nam, vì vậy các quốc gia này luôn cảnh giác rất cao, chỉ cần phát hiện 1 mẫu vi phạm, toàn bộ lô hàng sẽ bị trả lại.
Dù trong tháng 8/2011, Cục Bảo vệ thực vật BVTV đã có cuộc hợp với hơn 60.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu rau quả để các doanh nghiệp này nắm rõ được tình hình hiện tại nhưng với thị trường có tiêu chuẩn ngặt nghèo như EU, các doanh nghiệp đang gặp rất nhiều khó khăn. Trong số 63 doanh nghiệp xuất khẩu rau quả sang Hà Lan đã có 50 doanh nghiệp được thông báo không đạt yêu cầu về an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật.
Hiện tại, cả phía EU và Đại sứ quán Việt Nam tại EU đang kiến nghị nên tạm dừng xuất khẩu rau quả vào thị trường này một thời gian để chấn chỉnh việc kiểm tra chất lượng. Năm 2011, xuất khẩu rau quả của nước ta đạt 600 triệu USD, trong đó, sản lượng rau quả nhiệt đới đứng thứ 5 châu Á, vì thế đây là một thị trường rất tiềm năng đối với Việt Nam.
Thứ trưởng Bộ NN&PTNT, ông Diệp Kỉnh Tần, cũng yêu cầu Cục BVTV thành lập các đoàn thanh tra xuống kiểm tra cả những doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn như VietGAP, GlobalGAP và các doanh nghiệp được EU chứng nhận. Cùng với đó, Bộ cũng yêu cầu các địa phương tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến cho người sản xuất về đảm bảo an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật trong sản xuất, xuất khẩu.
Ngoài rau củ, xuất khẩu gạo của Việt Nam cũng đang gặp nhiều khó khăn, nhất là trước tình hình nhiều nước đang dự kiến mở rộng phát triển nông nghiệp để có thể "tự cung, tự cấp". Gần đây nhất, Philippines, quốc gia nhập khẩu gạo nhiều nhất thế giới tuyên bố sẽ không nhập khẩu gạo của Việt Nam nữa vào năm 2013. Đây có thể sẽ là tổn thất lớn bởi Philippine là một trong những đối tác chủ đạo của Việt Nam, năm 2011, Philippine phải nhập trên 975.000 tấn gạo của Việt Nam với tổng giá trị hơn 476 triệu USD.
Bên cạnh gạo, sắn và cà phê cũng là hai mặt hàng có khối lượng và kim ngạch xuất khẩu. Trước tình hình dịch bệnh và vấn đề sử dụng chất cấm trong chăn nuôi lợn hiện nay, Trung Quốc cũng đã ban hành lệnh ngừng nhập khẩu thịt lợn từ Việt Nam.
Bộ NN&PTNT cho biết, trong quý I năm 2012, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng nông sản chỉ đạt 3,2 tỷ USD, giảm 14,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Phân tích kỹ thuật trong quý I cho thấy các yếu tố làm giảm kim ngạch xuất khẩu nông sản trong quý I có 63% là giá giảm và 37% là do lượng xuất khẩu giảm.
Trước tình hình nhiều mặt hàng nông lâm sản xuất khẩu của nước ta bị đình trệ. Bộ NN&PTNT đang tiến hành những biện pháp quản lý chặt chẽ hơn để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm phù hợp với quy định các nước nhập khẩu hàng từ Việt Nam.
Số lợn nhiễm chất cấm nhóm Beta-Agonits : chất này tụ lại trong các mô cơ, mô thần kinh, không thể đào thải được.
Ngày càng nhiều mẫu thịt bị phát hiện có chất cấm gốc B-Agonit (tăng trọng, kích nạc). Đây là chất có thể làm tim đập nhanh, run cơ, đau đầu, buồn nôn...cho người sử dụng và đã bị cấm sử dụng hơn 10 năm nay.
Đầu độc người tiêu dùng
Con số này làm "chấn động" cả ngành chăn nuôi cũng như các chuyên gia an toàn thực phẩm. "Sử dụng chất cấm nguy hại trong chăn nuôi là một tội ác, không còn là vi phạm quy định nữa. Chỉ vì người chăn nuôi hám lợi mà đầu độc hàng chục triệu người", Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Cao Đức Phát nói.
Vì lợi nhuận, việc sử dụng các chất cấm này trong chăn nuôi ngày càng nhiều. Tỷ lệ phát hiện chất cấm trong thức ăn, trong thịt heo nhiều hơn trong thời gian gần đây. Các tỉnh bị phát hiện chủ yếu là phía Nam, mà trọng tâm là ở các trung tâm chăn nuôi như Đồng Nai, Bình Đương, TP.HCM.
Các chất kích thích, kích nạc gốc Beta-Agonits đã bị cấm ở Việt Nam từ năm 2002. Trên thế giới, Ủy ban Tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế (Codex) đã nhiều lần bác bỏ chất này xuất hiện trong chăn nuôi bởi tính nguy hại của nó đối với sức khỏe con người (người ăn sản phẩm thịt có chứa các chất này sẽ bị tác động tới hệ thần kinh, cơ, tim mạch như sốt, run cơ, căng thẳng, tim đập nhanh, tăng huyết áp, đau đầu, choáng váng, buồn nôn... ). Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát cũng tỏ ra lo ngại bởi con số trên mới là kiểm tra trên diện hẹp tại một số tỉnh phía Nam, nếu kiểm tra cả nước, chắc chắn sẽ có những kết quả đáng ngờ hơn.
Khó khăn nữa khiến Bộ NN&PTNT cũng như các địa phương đau đầu là xử lý tang vật có chất cấm. Tại TP.HCM, Đồng Nai, Bình Dương... sau khi kiểm tra phát hiện lợn dương tính với chất cấm, nhưng lại lúng túng không biết xử lý ra sao.
"Nếu cho phép đưa về trang trại nuôi tiếp một thời gian rồi cho giết thịt trở lại, chúng ta đã vô tình đồng ý với hành động cho phép sử dụng chất cấm trong chăn nuôi. Quan điểm của tôi, nên tiêu hủy toàn bộ những con lợn có chất cấm". Bởi theo ông Dương, kể cả nuôi thêm một tuần hoặc chục ngày, Beta-Agonits chỉ đảo thải hết trong nước tiểu và trong máu, nhưng trong quá trình chăn nuôi, chất này đã tụ lại trong các mô cơ, mô thần kinh, không thể đào thải được.
Trong khi đó, để phát hiện thịt lợn nhiễm chất cấm bằng mắt thường là rất khó. Các chuyên gia đều cho rằng muốn phân biệt lợn sạch, lợn nhiễm chất độc chỉ có cách lấy mẫu đi xét nghiệm mới biết chính xác.
Do vậy, ông Nguyễn Xuân Dương khuyến cáo, người tiêu dùng nên chọn mua thịt có địa chỉ rõ ràng. Thịt lợn ngon có màu hồng sáng, mỡ trắng, bì lợn trắng; các sản phẩm thịt có màu đỏ sậm, mỡ đỏ, bì đỏ chưa chắc bị nhiễm nhưng nói chung là không ngon bằng.
Cục Chăn nuôi cũng khuyến cáo những người bán thịt nên có giao kèo với người giết mổ, người giết mổ giao kèo với người chăn nuôi... không sử dụng các chất này. Phản ứng dây chuyền này nhằm giúp người tiêu dùng tránh ăn thịt phải thịt lợn nhiễm độc.
Bắt rồi thả!
Tại tỉnh Đồng Nai, đầu năm 2012, ngoài việc bắt giữ 1 đối tượng vận chuyển 5kg Salbutamol 98%, thì vừa tiếp tục phát hiện 3 hộ chăn nuôi tại đây đã sử dụng chất kích thích cấm gốc B- Agonit. Tuy nhiên, Công an Đồng Nai buộc phải thả đối tượng buôn bán loại chất cấm này, vì thiếu chế tài xử lý, các đối tượng chỉ bị phạt hành chính 6,5 triệu đồng.
Một điều bất cập hiện nay là chế tài xử phạt khi phát hiện chất cấm trong chăn nuôi còn quá nhẹ, chưa đủ sức răn đe. Đơn cử như vụ phát hiện tại Đồng Nai, do thiếu chế tài nên cơ quan chức năng buộc phải thả đối tượng buôn bán chất cấm này và chỉ phạt với mức 6,5 triệu đồng. Con số này quá nhỏ so với lợi nhuận thu được từ việc sử dụng chất này. Do đó, nhiều ý kiến cho rằng cần tăng mức xử phạt đối với vi phạm này. Cùng với đó, cần kiểm soát việc sử dụng chất cấm từ gốc, tức là "chặn" ngay từ khi nhập vào Việt Nam. Bởi hầu hết chất cấm này được nhập từ Trung Quốc về Việt Nam qua đường tiểu ngạch.
Bộ trưởng Cao Đức Phát yêu cầu các Cục Chăn nuôi, Thú y tiếp tục lấy mẫu rộng rãi trên cả nước để kiểm tra toàn diện tình hình sử dụng chất cấm. Tới đây, Bộ NN-PTNT sẽ kiến nghị Bộ Y tế loại khỏi danh mục một số hoạt chất nguy hại như các chất kích thích gốc B- Agonit.
Tại Đài Loan, bắt đầu từ 14/3, tất cả những nông dân nuôi lợn ở Đài Loan đều phải ký cam kết
không sử dụng các loại chất tạo thịt nạc cho lợn trong suốt quá trình nuôi. Đây được coi như một phần của chương trình đảm bảo VSATTP của Đài Loan.
Song song với nội dung này, tất cả 9.800 nông dân nuôi lợn ở Đài Loan đều phải cung cấp giấy chứng nhận không sử dụng chất tạo nạc khi bán lợn, hoặc thịt lợn cho khách hàng. Những người không tham gia ký cam kết sẽ bị cấm bán lợn ra thị trường và sẽ bị cấm kinh doanh. Tại Đài Loan hiện vẫn còn 25 loại thuốc tạo thịt nạc cho lợn lưu hành trên thị trường, nhưng tất cả các loại này đều nằm trong danh mục cấm của chính quyền. Phổ biến nhất trong số này có các loại chất tạo nạc như ractopamine, zilpaterol, salbuterol, và clenbuterol.
Ủy ban Nông nghiệp Đài Loan sẽ đột xuất kiểm tra những con lợn "đẹp mã", nếu kết quả cho thấy lợn có sử dụng chất tạo nạc, người nuôi sẽ bị phạt cực nặng. Việc kiểm tra sẽ tiến hành từ 3-7 ngày trước khi được xuất chuồng.Việc làm này là cần thiết, vì mục tiêu đảm bảo sức khỏe cộng đồng .
Rất nhiều hóa chất bảo quản thực phẩm như "săm - pết", "chất "tẩy đường", bột soda... có thể gây bệnh cho con người nhưng vẫn được bày bán nhằm mục đích bảo quản rau quả, thịt khỏi thối hay ôi thiu. Thậm chí nguy hại hơn nhiều thực phẩm đã được phù phép từ ôi thành tươi, ngon nhờ những hóa chất này.
Với những mặt hàng thịt thiu có mùi, bị vữa, không thể xử lý bằng những phương thức thông thường, các chủ quán sẽ "phù phép" biến thành thịt tươi khi ngâm chúng vào chất bột trắng có nguồn gốc từ Trung Quốc, được chào bán tràn lan trong chợ Đồng Xuân.
Anh chủ quán cơm tên H. đi cùng rỉ tai: "Ở đây cái gì cũng có, từ gà chết, lợn ôi, thịt đông lạnh... Khách mua hàng này 100% là các quán cơm bình dân phục vụ sinh viên và người lao động có thu nhập thấp".
Tỏ vẻ lọc lõi trong nghề, anh chủ quán cơm tên Q. đi cùng cho hay, không ai mở cơm bình dân lại đi mua đồ tươi sống. Có 15.000 đồng một dĩa cơm, giá thực phẩm thì tăng cao, mua đồ xịn về thì lấy đâu ra lời. Rau già, gà chết và thịt lợn ôi là ưu tiên hàng đầu. Loại thịt này ở Vồ (Hà Đông, Hà Nội) còn rẻ hơn nhiều.
Theo chỉ dẫn, ngày hôm sau,mò xuống chợ Vồ, nơi được mệnh danh là thiên đường tiêu thụ loại thịt phẩm ôi. Giá các mặt hàng tại đây khá mềm, một cân thịt nạc mông chỉ có 65.000 đồng/kg. Đặc biệt càng về cuối ngày, giá thịt lại càng hạ.
Một chủ hàng tại đây cho biết: "Khách chủ yếu là dân mở quán cơm "bụi". Hàng thì nói thẳng, không được chuẩn cho lắm, nhưng về làm món kho, xào ... không khác thịt tươi".
Lôi một túi bột màu trắng từ gầm bàn, anh H. vừa "biểu diễn" vừa giải thích: "Chúng tôi gọi nó là bột phù phép. Chúng được bán với giá 50.000 đồng/kg. Thịt có thiu rữa, chỉ cần ngâm một đến hai thìa trong khoảng 15 phút là tươi hồng như thịt mới. Ngay cả mặt hàng đông lạnh, chỉ cần ngâm với loại bột này thịt sẽ luôn giữ được mềm và màu sắc khá đẹp". Quả nhiên, miếng thịt tái nhợt, mềm oặt sau khi ngâm với loại bột trằng này trở lên đanh hồng trong vòng chưa đầy 15 phút.
Bộ Y tế: "Chúng tôi chưa rõ tác hại của loại bột không rõ nguồn gốc này ra sao bởi cần phải lấy mẫu kiểm tra trước khi đưa ra kết luận. Tuy nhiên, riêng việc các quán cơm bình dân sử dụng nguồn thực phẩm ôi thiu là đã gây tác hại lớn đến sức khỏe con người. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tăng cường kiểm tra chặt chẽ việc buôn bán các loại thực phẩm không rõ nguồn gốc này".
From ; Vef