Sau khi ngư dân Đài Loan bị Philippines bắn chết, Trung Quốc đã tung ra nhiều ngôn luận thôi thúc Đài Loan 'chơi rắn' với quốc gia Đông Nam Á này.
Hôm nay, tờ Nhân dân Nhật báo đã đưa ra bài bình luận “chọc tức” Đài Loan và phân tích tại sao cùng là đồng minh mà Mỹ lại “ưu ái” Philippines hơn?
Hiện tại, cuộc đối đầu giữa Đài Loan và Philippines xung quanh sự kiện ngư dân Đài Loan bị Philippines bắn thiệt mạng vẫn đang tiếp tục, hai bên không không ngừng gia tăng sức ép để bắt đối phương phải cúi đầu, sự kiện sẽ kết thúc với kết cục thế nào vẫn cần thời gian theo dõi. Tuy nhiên, ít nhất từ cục diện hiện tại, Đài Loan cần phải xác định được rằng, thái độ của Mỹ đối với Đài Loan trong vấn đề này ra sao?
Nhân dân nhật báo :
........................
" Mỹ khiến Đài Loan thất vọng
Sau khi sự kiện xảy ra, dĩ nhiên cả Đài Loan và Philippines đều trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý của báo chí, tuy nhiên vẫn còn lập trường của một bên không thể coi nhẹ là Mỹ - quốc gia từ lâu vẫn tự xưng là quốc gia Thái Bình Dương có lợi ích quan trọng ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Dĩ nhiên là phía Đài Loan cũng hiểu Mỹ sẽ phát huy vai trò quan trọng trong sự kiện này, chính vì thế, cũng như trước đây, Đài Loan không hề tỏ ra bất ngờ trước cách hành xử của Mỹ.
Ngày 12-5, trước khi ra thông điệp cuối cùng 72 tiếng đồng hồ cho Philippines, chính quyền Đài Loan đã lấy danh nghĩa “sự kiện khẩn cấp nhất” và thông báo với Mỹ rằng sẽ có biện pháp hành động. Ngày 15-5, trước khi Đài Loan tổ chức tập trận trên quy mô lớn, sĩ quan hải quân của Hiệp hội Mỹ tại Đài Loan (AIT) có trụ sở tại Đài Bắc còn đến “Bộ tư lệnh hải quân” Đài Loan bày tỏ sự quan tâm sâu sắc, tìm hiểu nội dung của cuộc tập trận, dĩ nhiên phía Đài Loan cũng đã thông báo toàn bộ chương trình mà không giấu diếm gì.
Tuy nhiên, điều khiến phía Đài Loan không thể ngờ được là, Mỹ không đưa ra sự “phán quyết công minh” trong sự kiện này, thể hiện rõ thái độ bênh vực Philippines. Người phát ngôn của Bộ ngoại giao Mỹ cho biết, hoan nghênh chính phủ Philippines triển khai cuộc điều tra toàn diện và minh bạch đối với sự kiện này, đồng thời hối thúc phía Đài Loan bình tĩnh trước khi kết quả điều tra được tuyên bố. Đối với hành động giết ngư dân Đài Loan, mặc dù phóng viên đã hỏi nhiều lần nhưng người phát ngôn Bộ ngoại giao Mỹ không hề tỏ ý khiển trách.
Ngày 18-5, Ông Bùi Sĩ Liên – trưởng nhóm thông tin văn hóa của AIT cũng lên tiếng cảnh cáo, trước khi Philippines hoàn thành cuộc điều tra, tốt nhất chính quyền Đài Loàn cần tránh việc áp dụng các biện pháp phản ứng quá khích để không đưa ra quyết định sai lầm.
Tại sao Philippines chơi rắn?
Sau đó, đột nhiên Philippines lại tỏ thái độ rắn mặt với Đài Loan, không những bày tỏ “không sợ” trước cuộc tập trận của Đài Loan, mà còn từ chối việc cùng phối hợp với Đài Loan để triển khai cuộc điều tra dù trước đó đã đồng ý.
Nhiều nhà phân tích cho rằng, nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do Mỹ âm thầm ủng hộ Philippines. Trước sự lobby của “đại diện Đài Loan tại Mỹ”, các thành viên thuộc “tuyến Đài Loan” trong Hạ viện Mỹ, ông Steve Chabot chủ tịch Tổ Châu Á - Thái Bình Dương thuộc Uỷ ban Ngoại giao Hạ Nghị viện Mỹ và ông Eni Faleomavaega - nghị sĩ đứng đầu đảng thiểu số đã phát biểu một tuyên bố chung vào ngày 16-5, bày tỏ sự khiển trách đối với hành vi của Philippines, đây có thể coi là sự bày tỏ thái độ khá công minh của Mỹ về sự kiện này. Tuy nhiên, dư luận đều biết, các nghị sĩ quốc hội Mỹ không có quyền giải quyết các sự vụ đối ngoại, những phát ngôn của họ chỉ đại diện cho ý kiến cá nhân, không đại diện cho quan điểm của chính phủ Mỹ.
Ngày 16-5, trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách các sự vụ châu Á - Thái Bình Dương của Bộ ngoại giao Mỹ khi tham dự cuộc điều trần của quốc hội nước này đã bài tỏ “cảm thấy rất khó xử (trước sự kiện này). Đây có lẽ là suy nghĩ thực của Mỹ, vì Đài Loan và Philippines đều là bộ phận tổ thành quan trọng trong “chiến lược tái cân bằng” của Mỹ, thiếu bất kỳ khâu nào đều khiến lợi ích của Mỹ bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, tại sao Mỹ vẫn đưa ra quyết định bênh vực Philippines?
Quan hệ Mỹ - Đài mong manh
Trước hết, thân phận và địa vị của Philippines và Đài Loan khác nhau. Trong lịch sử, Philippines từng là thuộc địa của Mỹ, bị Mỹ thống trị nửa thể kỷ. Sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, Philippines đã thoát khỏi ách thống trị của Mỹ và giành được độc lập. Tuy nhiên đến năm 1951, hai bên lại ký kết “Hiệp ước phòng ngự chung”, kết thành quan hệ đồng minh quân sự, cho đến thời điểm hiện tại, điều ước này vẫn có hiệu lực. Năm 2012, khi Trung Quốc và Philippines xảy ra tranh chấp về chủ quyền đảo Hoàng Nham/Scarborough, Bộ trưởng ngoại giao Philippines đã khẳng định rất quả quyết rằng, ngoại trưởng Mỹ Hilary và Bộ trưởng Quốc phòng Leon Panetta đã cam đoan với Philippines rằng Mỹ sẽ tuân thủ Hiệp ước phòng ngự chung giữa hai nước.
Vậy quan hệ giữa Đài Loan và Mỹ như thế nào? Năm 1954, sau khi Quốc dân đảng chạy sang Đài Loan, Mỹ và Đài Loan đã Ký “Hiệp ước phòng ngự chung”, hai bên cũng kết thành quan hệ đồng minh. Năm 1979, sau khi Trung Quốc và Mỹ thiết lập quan hệ ngoại giao, Đài Loan và Mỹ không những kết thúc quan hệ đồng minh, mà còn cắt đứt quan hệ ngoại giao, hai bên chỉ duy trì mối quan hệ kinh tế phi quan phương. Mặc dù Mỹ đã xây dựng “đạo luật quan hệ với Đài Loan”, nhưng tính chất phi quan phương trong quan hệ Đài Loan vẫn không hề thay đổi.
Giữa hai bên cân là đồng minh và đối tác ,cán cân nghiêng về bên nào đã quá rõ ràng.
Thứ hai, chính sách của Đài Loan và Philippines với Mỹ không giống nhau. Mặc dù cả hai đều coi Mỹ là “đại ca”, là tấm ô bảo vệ lớn nhất cho an ninh của hộ, nhưng vẫn có sự khác biệt trong mức độ. Lập trường thân Mỹ của Đài Loan rất rõ ràng, vô điều kiện. Một trong những bộ phận tổ thành quan trọng nhất của chiến lược đối ngoại của chính quyền Đài Loan là “thân Mỹ”. Không những nhượng bộ về mọi mặt trong chính sách đối với Mỹ, mà Đài Loan còn răp rắp nghe theo lời Mỹ trong chính sách đối với Trung Quốc đại lục. Đài Loan chần chừ không chịu khởi động cuộc đàm phán chính trị với Trung Quốc đại lục là một minh chứng quan trọng. Mặc dù Philippines cũng luôn 'ôm chân' người Mỹ, nhưng mức độ lại thua xa Đài Loan.
Theo lẽ thường, nếu Đài Loan thân Mỹ hơn nên Đài Loan càng phải được Mỹ ưu ái hơn, nhưng thực tế lại hoàn toàn ngược lại. Nguyên nhân rất đơn giản, giống như quan hệ giữa con người với con người, nếu một người cố gắng lấy lòng một người khác bằng mọi giá thì kết quả mà họ đạt lại càng tệ hơn. Đài Loan cố gắng lấy lòng Mỹ bằng cách đánh mất chính bản thân mình, đổi lại chỉ lấy được sự khinh thường thậm chí là miệt thị của Mỹ đối với Đài Loan.
Nhân dân nhật báo khẳng định, giá trị lợi dụng của Mỹ đối với Đài Loan và Philippines không giống nhau. Trong lịch sử, cả hai đều đã từng là con cờ trong chiến lược châu Á – Thái Bình Dương của Mỹ, đều là bộ phận tổ thành quan trọng để Mỹ bao vây Trung Quốc đại lục. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của cục diện thế giới, hiện tại đối với Mỹ, giá trị lợi dụng của Đài Loan và Philippines đã có sự khác biệt. Dư luận đều biến, chiến lược của Mỹ đối với Trung Quốc là sách lược “tiếp xúc” cộng “kiềm chế” song hành. Sau khi Mỹ đưa ra chiến lược trở lại châu Á và “chiến lược tái cân bằng”, do giữa Philippines và Trung Quốc đại lục tồn tại tranh chấp chủ quyền trên biển Đông, Philippines đóng nhiều vai trò “kiềm chế” trong chiến lược kiểm soát Trung Quốc đại lục của Mỹ hơn, là con tốt theo đuôi ngựa chính thống.
Còn đối với Đài Loan, sau khi lên nắm quyền, Mã Anh Cửu không còn thực hiện các chính sách khiêu khích đại lục, mà theo đuổi chính sách hòa giải, đối thoại, hòa bình, khiến mối quan hệ giữa hai bờ eo biển ngày càng có xu hướng ấm lên. Vai trò “tiếp xúc” với Trung Quốc đại lục của Đài Loan được thể hiện rõ nét hơn trong chiến lược châu Á – Thái Bình Dương của Mỹ, Mỹ rất ít khi trực tiếp lợi dụng Đài Loan để khiêu khích Trung Quốc đại lục. Và kết quả là, bình thường Đài Loan được hưởng lợi nhiều hơn, nhưng trong thời điểm then chốt, Philippines lại được “ông chủ” ủng hộ cao hơn.
Tờ Nhân dân Nhật báo kết luận, nếu phía Đài Loan nhận thức được mấy điểm trên sẽ không còn ôm ảo tưởng gì với Mỹ mà nên đề ra chiến lược ngoại giao mới. Tuy nhiên, điều đáng buồn là, dường như chính quyền Đài Loan không ý thức được điều này, hoặc là đã ý thức được nhưng vẫn không chịu thay đổi quan niệm, đưa ra hành động. Mới đây, “đại diện Đài Loan tại Mỹ” đã ngây thơ cho rằng: “Mỹ không bênh vực Philippines, mà chỉ là do thông tin không đủ mà thôi”, đồng thời còn chủ trương tiếp tục làm công tác tư tưởng với người Mỹ để đốc thúc Mỹ tìm kiếm sự công bằng cho Đài Loan."
Hoạt động của Đài Loan tại biển Đông
Ngày 19/5, tờ Taipei Times đưa tin, Cục Cảnh sát biển Đài Loan sẽ phái 3 tàu tuần tra cỡ lớn xuống tuần tra trái phép Trường Sa thuộc chủ quyền Việt Nam bắt đầu từ tháng 10/2013. Theo đó, cứ 4 giờ 1 lần, 3 tàu tuần tra kể trên sẽ cập nhật vị trí chính xác của các tàu cá Đài Loan thông qua hệ thống theo dõi vệ tinh và sau đó điều chỉnh các khu vực “tuần tra” theo tình huống thực tế. Tàu tuần tra và nhân viên Cảnh sát biển Đài Loan được trang bị nhiều loại vũ khí, bao gồm súng 20mm, súng máy hạng nhẹ T75, súng tiểu liên Uzi, súng lục T569mm và cối 40mm.
Theo thống kê, hiện Cảnh sát biển Đài Loan có 184 tàu tuần tra, trong đó 164 chiếc từ 20 tấn đến 2.000 tấn, còn lại là thuyền nhỏ. Trước đó (17/5), tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng cho biết, Đài Loan đã tiến hành một cuộc tập trận hải quân gần vùng biển phía bắc Philippines hôm 16/5 sau khi Đài Bắc bác bỏ lời xin lỗi của Manila về vụ bắn chết ngư dân Đài Loan.
Nhân viên Cảnh sát biển Đài Loan điều khiển vũ khí trên tàu tuần tra
Ngày 18/5, Vụ trưởng Vụ các vấn đề quốc tế và xuyên eo biển Đài Loan thuộc cơ quan tư pháp Đài Loan Trần Văn Kỳ thông báo, đoàn điều tra Đài Loan về vụ tàu tuần tra Philippines bắn tàu cá Đài Loan đã quyết định trở về Đài Loan. Bởi theo bà Trần Văn Kỳ, thái độ ngạo mạn và thiếu thành ý của Philippines đã khiến họ không thể “điều tra chung”.
Về phần mình, Đặc phái viên của Tổng thống Aquino, ông Amadeo Perez không những bị từ chối gặp người đứng đầu công tác đối ngoại Đài Loan Lâm Vĩnh Lạc, mà còn gặp khó khăn khi tìm một khách sạn 5 sao tại Đài Bắc, trong khi một số nhà hàng, siêu thị ở Đài Loan bắt đầu treo biển từ chối tiếp người Philippines. Cả Bộ trưởng Tư pháp Leila de Lima và ông Ricky Carandang, phát ngôn viên của Tổng thống Benigno Aquino đều phản đối cáo buộc của Đài Loan khi cho rằng, “Philippines cố tình nã súng vào các thuyền viên của tàu cá Guang Ta Hsin 28, chứng tỏ có ý đồ giết người”.
Dư luận quan tâm tới tuyên bố của Tướng diều hâu La Viện bởi ông được coi là một trong những nhà hoạch định chiến lược quân sự có uy tín của quân đội Trung Quốc và điều này đồng nghĩa với việc, Bắc Kinh đang xem xét tất cả phương tiện khả thi có thể để áp đặt chủ quyền đối với vùng biển đảo mà Trung Quốc luôn coi là “ao nhà”, trong đó không loại trừ khả năng vũ lực. Việc nộp đơn kiện Philippines lên Tòa án Hình sự Quốc tế (Trung Quốc là thành viên của Liên Hiệp Quốc, còn Đài Loan không có quy chế này) cho thấy “sự biến đổi nội hàm quan trọng trong quan hệ Đài Loan - Trung Quốc” và sẽ khiến Mỹ nghi ngờ, lập tức Đài Loan bị thương tổn và thiệt hại.
Ngày 16/5, Chủ nhiệm Hội đồng Các vấn đề Đại lục ở Đài Loan Vương Úc Kỳ tuyên bố, sự can thiệp của Trung Quốc không được hoan nghênh trong căng thẳng Đài Loan - Philippines, đồng thời không hoan nghênh gợi ý “Trung Quốc có thể sẽ hộ tống các tàu cá Đài Loan”.
Động thái của Trung Quốc
Ngày 18/5, Hải quân Trung Quốc tổ chức nghi lễ tiếp nhận, đặt tên và nhận cờ cho tàu hộ vệ mới Đại Đồng, Type 056, số hiệu 580 tại một quân cảng thuộc Lữ Thuận, Đại Liên. Đây được coi là nỗ lực nhằm tăng cường sức mạnh biển của Hải quân Trung Quốc để thực hiện cái gọi là “bảo vệ chủ quyền và quyền lợi biển”. Trước đó, cuộc tập trận kéo dài 12 giờ đồng hồ hôm 15/5 của Quân khu Quảng Châu và Hạm đội Đông Hải cũng đã diễn ra.
Theo giới truyền thông Đài Loan, ngày 13/5, Trung Quốc đã điều 2 cụm chiến hạm của 2 hạm đội (Nam Hải và Đông Hải) cùng “tập kết” ở Trường Sa để tập trận trái phép nhằm “dằn mặt” Philippines. Giới truyền thông cho rằng, nhiều ngư dân Philippines đang khốn đốn vì lệnh cấm đánh cá của Trung Quốc. Và một lần nữa, Biển Đông lại dậy sóng vì màn diễu võ giương oai mới của Hải quân Đài Loan và Trung Quốc tại khu vực này.
Ngày 16/5, tờ Thời báo Hoàn Cầu dẫn tuyên bố của Tưởng Vĩ Liệt, Tư lệnh Hạm đội Nam Hải cho rằng, Bắc Kinh sẽ không thay đổi chiến lược đã định ở Biển Đông bất chấp “một số quốc gia” đang tham dự và bố trí lực lượng quân sự tại khu vực này. Tư lệnh Tưởng Vĩ Liệt cũng nhấn mạnh, trên thực tế, Trung Quốc đã kiểm soát hiệu quả an ninh ở Biển Đông và có đủ năng lực làm điều đó.
Giới bình luận coi cách đặt vấn đề của ông Tưởng Vĩ Liệt về việc Trung Quốc “đảm bảo an ninh” hay “kiểm soát an ninh” ở Biển Đông chỉ là những lời ngụy biện cho hàng loạt hành vi leo thang gây căng thẳng tại khu vực này của quân đội Trung Quốc thời gian qua. Đồng thời nhấn mạnh, âm mưu độc chiếm Biển Đông làm “ao nhà” của Bắc Kinh, vừa thể hiện tham vọng xưng hùng xưng bá trong khu vực, vừa chứng minh thái độ lời nói không đi đôi với việc làm của Trung Quốc trong lĩnh vực này. Cũng trong ngày 16/5, ông La Viện tuyên bố, cái chết của ngư dân Đài Loan Hồng Thạch Thành hôm 9/5 đã mang lại cho Bắc Kinh cơ hội vàng để chiếm 8 đảo do Manila quản lý tại Biển Đông, đồng thời cho rằng, Trung Quốc cần hỗ trợ Đài Loan để buộc Philippines phải xin lỗi.
Giới chuyên môn cho rằng, nếu Philippines có xin lỗi thì sẽ công khai xin lỗi Trung Quốc chứ không phải Đài Loan và đây là động thái sẽ khiến Đài Bắc mất đi vị thế của mình trong xử lý tranh chấp song phương xung quanh vụ Cảnh sát biển Philippines nổ súng vào tàu cá Đài Loan hôm 9/5 khiến một ngư dân Đài Loan thiệt mạng. Bởi Manila chỉ thừa nhận “một Trung Quốc” và không có quan hệ ngoại giao chính thức đối với Đài Loan. Một khi rơi vào tình huống này, Đài Loan gần như không có hy vọng đàm phán hiệp định nghề cá với Philippines như những gì đã ký với Nhật Bản ở biển Hoa Đông. Với mục tiêu trở thành một cường quốc biển và khai thác nguồn tài nguyên dầu khí đầy tiềm năng dưới đáy biển, Trung Quốc đang khẳng định chủ quyền với nhiều đảo, bãi đá, rặng san hô khác nhau gần bờ biển Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia, Brunei, Việt Nam, Indonesia và Philippines.
Sóng gió tại biển Hoa Đông
Ngày 19/5, Nhật Bản lại phát hiện một tàu ngầm nước ngoài tuần tra bên ngoài vùng biển nước này. Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã xác định được quốc gia sở hữu chiếc tàu ngầm trên, nhưng không tiết lộ thông tin về vấn đề này. Trước đó (17/5), Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Yoshihide Suga cho biết, Tokyo đã yêu cầu Bắc Kinh giải thích việc phóng tên lửa thám không gây lo ngại cho Mỹ và Nhật Bản. Cũng trong ngày 17/5, Đảng Tự do Dân chủ (LDP) cầm quyền công bố Dự thảo đề nghị sửa đổi “Đại cương kế hoạch phòng vệ” - Nâng cấp Lực lượng Phòng vệ, cải cách Bộ Quốc phòng, để tăng cường năng lực “phòng vệ cơ động” của Nhật Bản trước những động thái mới của Trung Quốc tại biển Hoa Đông.
Tàu chiến Trung Quốc tập trận ở Biển Đông
Cũng trong ngày 17/5, 3 tàu Hải giám Trung Quốc đã tiến vào khu vực đảo Kuba thuộc quần đảo Sekaku/Điếu Ngư. Đây là lần thứ 44 tàu Hải giám Trung Quốc xâm nhập vào vùng biển này kể từ khi Chính phủ Nhật Bản tiến hành quốc hữu hóa 3/5 đảo thuộc quần đảo Senkaku/Điếu Ngư hồi tháng 9/2012. Về phần mình, sau khi tuyên bố “nô lệ tình dục là cần thiết trong chiến tranh”, thị trưởng Osaka Toru Hashimoto cho biết, sẵn sàng gặp và xin lỗi những “nô lệ tình dục” này. Cả Hàn Quốc, Trung Quốc đều cảnh báo, Tokyo không khơi lại các vết thương trong quá khứ.
Ngày 14/5, tờ Asahi Shimbun của Nhật Bản cho biết, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã kêu gọi Quốc vương Brunei Hassanal Bolkiah hợp tác trong nỗ lực chống lại tham vọng bá quyền trên biển của Trung Quốc. Cũng trong ngày 14/5, Nhật Bản đã bắt giữ một tàu đánh cá Đài Loan trong vùng đặc quyền kinh tế của nước này (tại vùng biển gần đảo Taketomi). Đây là sự cố đầu tiên kể từ khi Tokyo và Đài Bắc ký hiệp định nghề cá.
Ngày 13/5, tờ Sankei Shimbun đăng bài “Chiến tranh đến từ bờ bên kia” của Giáo sư Tomohide Murai, Đại học Quốc phòng Nhật Bản để cảnh báo về khả năng Trung Quốc phát động chiến tranh quy mô nhỏ nằm ngoài dự đoán. Do đó, muốn có hòa bình thì phải chuẩn bị cho chiến tranh và câu châm ngôn này thuộc điều cấm kỵ ở Nhật Bản. Tác giả bài viết cho rằng, tại Trung Quốc, chiến tranh quy mô nhỏ là một hình thái của ngoại giao quân sự trong thời kỳ hòa bình và đây là một thủ đoạn ngoại giao chứ không phải là thủ đoạn cuối cùng. Ngày 13/5, tờ Học giả Ngoại giao của Nhật Bản đăng bài viết “Chính sách thực sự của Mỹ đối với Trung Quốc là phòng bị” của tác giả John Hemmings.
Theo đó, sách lược đối với Trung Quốc của Mỹ là phòng bị và đề phòng. Bài viết kể trên xuất hiện cùng thời điểm Tân Hoa xã cho rằng, Tàu sân bay Nimitz đến Hàn Quốc diễn tập, chủ yếu là để kiềm chế Trung Quốc, chứ không phải là để ngăn chặn CHDCND Triều Tiên. Do đó, Trung Quốc đã điều 2 tàu ngầm hạt nhân theo dõi và đe dọa tàu ngầm hạt nhân Nimitz của Mỹ tham gia diễn tập liên hợp Mỹ - Hàn được bắt đầu từ ngày 13/5.
Tới sự cảnh giác của các bên hữu quan
“Hợp tác là cốt lõi trong chiến lược tái cân bằng của Mỹ và Washington sẽ điều thêm tàu chiến đến Châu Á - Thái Bình Dương”, là tuyên bố của Đô đốc Jonathan Greenert, Tham mưu trưởng Hải quân Mỹ bởi theo ông, tương lai và sự thịnh vượng của Mỹ phụ thuộc rất nhiều vào khu vực này. Mỹ cũng bày tỏ quan ngại về căng thẳng giữa Đài Loan và Philippines trong vụ việc này, trong khi các nước láng giềng tại khu vực Biển Đông cũng quan sát với lo ngại, cuộc tập trận của Đài Loan sẽ khiến tình hình khu vực trở nên nguy hiểm hơn.
Ngày 17/5, Philippines đã công bố những kế hoạch cụ thể nhằm đối phó với các biện pháp trừng phạt do Đài Loan áp đặt như triển khai kế hoạch khẩn cấp đối với công nhân Philippines làm việc ở Đài Loan sau khi Đài Bắc quyết định ngừng thuê công dân đến từ quốc gia Đông Nam Á này. Giới truyền thông Philippines ngày 16/5 cho hay, vừa phát hiện 2 tàu hải quân Trung Quốc đang mon men gần Bãi Cỏ Mây, Trường Sa thuộc chủ quyền Việt Nam.
Phát biểu trong chuyến thăm Mỹ, Ngoại trưởng Indonesia Marty Natalegawa cho rằng (16/5), một hiệp ước mới (Hiệp ước Hữu nghị và hợp tác Ấn Độ - Thái Bình Dương mở rộng) sẽ giúp chấm dứt “vòng căng thẳng luẩn quẩn” tại châu Á và thúc đẩy nỗ lực đưa các nước xích lại gần nhau nhằm đạt được các mục tiêu của mỗi nước. Theo ông Marty Natalegawa, Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác Ấn Độ - Thái Bình Dương mở rộng có thể tồn tại song song với mô hình Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác của khối ASEAN, vốn cấm sử dụng vũ lực trong việc giải quyết các tranh chấp ở Đông Nam Á.
Theo tuần báo quân sự Military Industrial Courier của Nga, J-15 có thể không phải là máy bay duy nhất trên tàu sân bay Liêu Ninh khi Bắc Kinh đang tập trung vào J-31 và về lâu dài, Trung Quốc nuôi tham vọng chế tạo các hàng không mẫu hạm của riêng mình với quy mô ngang với các tàu sân bay hạt nhân của hải quân Mỹ. Tờ Thời báo Hoàn Cầu cho rằng, sau 20 năm nữa, khu vực Châu Á - Thái Bình Dương sẽ chiếm 26% chi tiêu xây dựng lực lượng an ninh trên biển và hải quân toàn cầu với số tiền gần 200 tỉ USD.
Tờ Liên hợp buổi sáng của Singapore cũng vừa đăng bài viết “Mềm với Ấn Độ, Việt Nam, rắn với Nhật Bản, Philippines - Tập Cận Bình, Lý Khắc Cường có chính sách mới trong vấn đề tranh chấp lãnh thổ”. Rõ nét nhất là giải quyết tranh chấp tại quần đảo Điếu Ngư/Senkaku và đảo Hoàng Nham/ Scarborough, Trung Quốc đã thay đổi truyền thống “chỉ nói suông, không hành động”, với việc liên tiếp cử tàu công vụ cùng máy bay, tàu chiến đến khu vực xảy ra tranh chấp để tuần tra, đối mặt trực tiếp với đối thủ.
From : Tien phong,Xa luan ,.....